తెలుగు

సంక్రాంతి- భారతీయ రైతుల జీవన విధానం

2012-01-11T18:29:00.001+05:30

వ్యవసాయ ప్రధానమైన పండుగగా ప్రసిద్ధిచెందిన సంక్రాంతి- భారతీయ రైతుల జీవన విధానంతో ముడివడి ఉంది. రైతన్న ప్రకృతిలోనే సుఖదుఃఖాలను పొందుతాడు. ఆడుతూపాడుతూ ఆనందిస్తాడు. పంటవేసి, కలుపుతీసి, కోతకోసి, ధాన్యం ఇంటికి రాగానే అతని పాదాలు ఆనందనాట్యం చేస్తాయి. ఉత్సవం జరుపుకోవడానికి ఉత్సాహపడతాయి. ఈ సందర్భమే భోగి- సంక్రాంతి, కనుమలు.
నెల రోజులనుంచి గోపాలకృష్ణుని లీలావిలాసాలను గోపిక గీతలుగాను, తిరుప్పావైగాను సూర్యోదయానికి ముందే గానంచేసి, ప్రతిరోజూ చక్కెర పొంగళి నైవేద్యాలు పెట్టిన తరవాత భోగినాడు పరవశిస్తారు. తమకు తోడుగా నిలిచిన ఎద్దులను పంచవర్ణ శోభలతో అలంకరించి, తలకు నెమలి పింఛాల కిరీటాన్ని కట్టి పూజిస్తారు. సాక్షాత్తు పరమశివుని వాహనమైన నందీశ్వరుని ఆరాధిస్తారు. హరిదాసుల భగవన్నామ సంకీర్తనలకు పొంగిపోయి కొత్త ధాన్యాన్ని కొంత సమర్పిస్తారు. తమ పిల్లలకు గాలిపటాలిచ్చి ఆకాశంలోకి ఎగురవేయిస్తారు. కూతురుని అల్లుణ్ని ఇంటికి పిలిచి, ఆదరించి కట్నకానుకలతో సన్మానిస్తారు. కొడుకులు, కోడళ్ళతో కలిసి విందు భోజనాలు ఆరగిస్తారు. ఆడపిల్లలు గోరింటాకుతో తమ కరకమలాలను, పారాణితో చరణాంబుజాలను శోభింపచేసుకొంటారు. పట్టువస్త్రాలతో ప్రభలు జిమ్ముతారు. మామిడి తోరణాల అలంకరణలతో, మహిమోపేత మంత్ర పూజలతో, తరింపజేసే దానధర్మాలతో, రుచింపజేసే చోష్యలేహ్యాలతో పండుగ పరవశిస్తుంది. భోగభాగ్యాలు పొంది 'భోగి'ననిపించుకొంటాడు. ఆనందానికి మించిన స్వర్గం ఇంకేముంటుంది. అదే భోగి పరమార్థం.
సూర్యుడు ఆదిపురుషుడు. అందుకే సూర్యనారాయణమూర్తి అంటారు. సూర్యుడు ప్రతినెలా ఒక రాశిలో సంచరిస్తాడు. ఆ రాశులలో అర్ధాంశ సంచారంతో రాశి షట్క 'భోగం' పొందిన కాలాన్ని 'అయనం' అంటారు. కర్కాటకం నుంచి ధనుస్సు వరకుగల ఆరు రాశులను దాటి మకరరాశిలో ప్రవేశించటమన్నమాట.
కర్కాటకం నుంచి ధనుస్సు వరకు సూర్య సంచారకాలం దక్షిణాయనంగాను, మకరంనుంచి మిథునం వరకు ఉత్తరాయణంగాను వ్యవహరిస్తారు. ఇలా అన్ని రాశుల్లో సంచరించే సమయంలో శీఘ్రగతి, మందగతి, సమగతి అనే త్రివిధ సంచార విశేషాలు ఏర్పడ్డాయి. మేష, తులారాశుల్లో రాత్రింబవళ్ళు సమంగాను- వృషభ, మిథున, కర్క, సింహ, కన్యలలో రాత్రి ఒక ఘడియ తక్కువగాను, వృశ్చికాది ఐదు మాసాలు ఒక్కొక్క ఘడియ అధికంగాను, దానికి తగినట్లుగా పగటి వేళ సంచరిస్తాడు. ఇలా ఏక పంచాశదుత్తర నవకోటి యోజనాల పరిమాణంగల మానసోత్తర పర్వతంలో సూర్యరథం తిరుగుతుంది. నెలకొకసారి సంక్రమణం జరుగుతుంది.
సూర్యుడు మకర సంక్రమణం చెందే సమయం ఎంతో పవిత్రమైంది. అంతకంటే ముందురోజు 'భోగి' పండుగ జరుపుకొంటారు. పురాతన పరంపరనుంచి కొత్తదనంలోనికి పరిణతి చెందడమే సంక్రమణం. పాత వ్యవస్థలోని చెడును మంటల్లో కాల్చి, సజీవతత్వాన్ని మాత్రం గ్రహించి, సమాజంలో గుణాత్మక పరివర్తనం చేయటమే 'భోగిమంటలు'. భోగిరోజున ఉదయమే ఇళ్లముందు కూడళ్లలో మంటలు పెట్టి, పాత వస్తువులను అందులో కాల్చి బూడిద చేస్తారు. వ్యక్తిగత సంవత్సరంలో తెలియక చేసిన చెడు పనులేమైనా ఉంటే వాటిని తమ నుంచి దూరంచేసి, నవోదయ స్వర్ణకిరణాల వెలుగులో ముందుకు నడుస్తారు.
భోగ్యమంటే ధనం, ధాన్యం మొదలైనవి. వీటిని భూమి ఇస్తుంది. ధాన్యాదుల్ని ఉత్పత్తిచేస్తుంది కనుక భూమి- కోరిన పదార్థాలనిచ్చే కామధేనువు. అలా లభించిన భోగ్యాలను అనుభవించేవాడు భోగి. ఆ విధంగా లభ్యమైన పదార్థ సేవనంతో ఆరోగ్యం, పుష్టి, ఆయువు, శాంతి, ఆనందం కలుగుతాయి. ఈ సంతోషమే సంక్రాంతినాడు జరుపుకొనే పండుగ. ఇదంతా సూర్య భగవానుని వరం.
భోగి రోజున ఇంటిని అలంకరించి, వాకిట్లో సప్తవర్ణాల్లో రథాల ముగ్గులుపెట్టి, వాటిలో గొబ్బెమ్మలను ఏర్పాటుచేసి, రవిని మకరరాశి లోనికి ఆహ్వానిస్తారు మహిళలు. సూర్యుడు, అగ్ని, భోగాన్ని స్వీకరించే దేవతలు. వేదకాలంనుంచి అగ్నిని, సూర్యుణ్ని ఆరాధిస్తున్నాడు మానవుడు. అది ఒక్కొక్కచోట ఒక్కొక్క పేరుతో జరుగుతోంది. పంజాబ్‌లో 'లోహడీ' అని, అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో పానుజ్ఞ్‌ అని, దక్షిణాదిలో భోగి అని అంటారు. మరుసటి రోజును సంక్రాంతిగాను, తిల్‌గుడ్‌గాను, పొంగల్‌గాను వ్యవహరిస్తారు.
భోగిరోజున పిల్లలకు భోగిపళ్లు (రేగుపళ్లు) తలపై పోసి పెద్దలు ఆశీర్వదిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పిల్లల మెళ్ళో పంచదార చిలకల మాలలు వేస్తారు. ముఖ్యంగా సంక్రమణానికి ముందు పొట్టలో వికారాలు లేకుండా ఉండటానికి నువ్వులతో తయారుచేసిన చకిలాలు (చక్రాలు), అరిసెలు, రేవడియాఁ (నువ్వుల లడ్డూలు) అందరూ భుజిస్తారు. పంజాబ్‌లో 'లోహడీ' అంటే చిన్న సంక్రాంతి అన్న అర్థం ఉంది. ఆరోజు వారు తమ ఇంటిముందు వాకిట్లో కర్రలు, పుల్లలు వేసి సాయంకాలం 'లోహడీ మంటలు' పెట్టి, కొత్తగా ఇంటికివచ్చిన మక్క ధాన్యాన్ని అందులోవేసి 'పేలాలు' తయారుచేసి, ప్రేమతో అందరికీ పంచుతారు.

- డాక్టర్‌ మాడుగుల భాస్కరశర్మ

మాతృభాషా సంస్కృతుల పరిరక్షణకే తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం-మారిషస్ లో విసి

2011-12-10T07:56:00.001+05:30

పోర్ట్‌లూయిస్(మారిషస్), డిసెంబర్ 9 : ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగువారి భావ సమైక్యతకూ, మాతృభాషా సంస్కృతుల పరిరక్షణకే తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పాటుపడుతోందని ఉపాధ్యక్షుడు ఆచార్య యాదగిరి అన్నారు. ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల వల్ల తెలుగువారంతా ఒకే వేదిక మీదకు వచ్చి మాతృభాషా సంస్కృతుల గురించి చర్చించుకోవడం వల్ల సమైక్య చైతన్యాన్ని పొందుతారని ఆయన చెప్పారు. మారిషస్ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల రెండో రోజున ముఖ్యఅతిథిగా యాదగిరి ప్రసంగించారు. మహాభారత, రామయాణాది ఇతిహాసాల వల్ల ధర్మాధర్మ సంఘర్షణ గురించి తెలుసుకోవచ్చని ఆచార్య సి మృణాళిని అన్నారు. ప్రాచీన సాహిత్యపు చివరి రోజుల్లో వచ్చిన తరిగొండ వెంగమాంబ తిరుగుబాటు, సంస్కరణ భావాలను తమ జీవితంలోనూ, రచనల్లోనూ పొందుపరచి, ఆధునికతకు నాంది పలికారని అన్నారు. : ప్రాచీన సాహిత్యంలో పదాలను అధ్యయనం చేయడం వల్ల భాషా సంపద పెంచుకోవచ్చని మృణాళిని అన్నారు. ఆచార్య ఎండ్లూరి సుధాకర్ మారిషస్‌లోని తెలుగువారిపై రచించిన కవితను చదివి అలరించారు. ఆచార్య ప్రీతి ఆర్ కుమార్ జాతీయోద్యమ కవి గరిమెళ్ల ఆంగ్లకవిత హార్ట్ ఆఫ్ ఇండియాను గుర్తుచేశారు. న్యూయార్క్ నుండి వచ్చిన డాక్టర్ సముద్రాల బాబూరావు తెలుగు భాషకు తెలుగేతరులు చేసిన సేవ అనే అంశంపై మాట్లాడారు. సంగీతం, నృత్యం, నాటకం, చిత్రలేఖనం , శిల్పం తదితర కళలను పాఠ్యాంశంగా చేర్చాలని సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కూచిభోట్ల ఆనంద్ కోరారు. నృత్యకళను ప్రాధమిక స్థాయి నుండే పాఠ్యాంశంగా ప్రవేశపెట్టాలని డాక్టర్ పి. అలేఖ్య కోరారు. కర్ణాటక సంగీతానికి తమ దేశంలో ప్రాచుర్యం పెరుగుతోందని మారిషస్ నుండి వచ్చిన గురుమూర్తి పాపయ్య తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా మారిషస్‌లో ఆంధ్రమహాసభ ఆవిర్భావానికి, తెలుగుభాషా వికాసానికి కృషి చేసిన సోమన్న సోమయ్యకు మండలి వెంకటకృష్ణారావు స్మారక పురస్కారాన్ని అందజేసి మండలి బుద్ధప్రసాద్ సత్కరించారు.

తెలుగు సాంస్కృతిక వికాసానికి కృషి చేస్తున్నాం - మారిషస్ మంత్రి

2011-12-09T07:46:00.009+05:30

పోర్ట్‌లూయా (మారిషస్), డిసెంబర్ 8: ఎన్నో కష్టాలు పడి, మారిషస్‌లో నిలదొక్కుకున్న 150 ఏళ్ల నాటి కూలీల సంతతికి చెందిన తాము తెలుగుభాషా సంస్కృతుల వికాసానికి పాటు పడుతున్నామని మారిషస్ ప్రభుత్వంలో తెలుగు మంత్రి తొలితరం మంత్రి అయిన వీరాస్వామి సింహాద్రి కుమారుడు, ప్రస్తుత పర్యావరణ మంత్రి దేవా వీరాస్వామి అన్నారు. మంత్రి మాట్లాడుతూ మహాసభలను ప్రారంభించాలని మారిషస్ ప్రధాని చంద్రరాంగులామ్‌ను ఆహ్వానించామని చెప్పారు. తాను ఆయన ప్రతినిధిగా పాల్గొంటున్నట్టు తెలిపారు. మారిషస్ సాంస్కృతిక మంత్రి ముకేశ్వర్ చునీ మాట్లాడుతూ మారిషస్ ఒక సూక్ష్మ భారతదేశమని అన్నారు. మారిషస్‌లో తెలుగువారి పరిణామక్రమాన్ని వివరిస్తూ ప్రదర్శించిన నాటకం అందరినీ ఆకట్టుకుంది. ప్రపంచంలోని తెలుగు వారందరికీ వేదికగా మారిషస్‌లో తెలుగు పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేస్తామని రాష్ట్ర సాంస్కృతిక మంత్రి వట్టి వసంతకుమార్ ప్రకటించారు. మారిషస్‌లో జరుగుతున్న మూడు రోజుల ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల ప్రారంభోత్సవ సభకు ముఖ్యఅతిథిగా హాజరయ్యారు. పీఠానికి ఏటా పది లక్షల రూపాయిలు నిధులు కేటాయిస్తామన్నారు. తెలుగు సంస్కృతీ పరిరక్షణకు, పరిశోధనకు మారిషస్ సహా ప్రపంచమంతా వినియోగించుకోవచ్చని తెలిపారు. ప్రభుత్వం 40 కోట్ల రూపాయిలు వెచ్చించి తెలుగు జానపద కళారూపాల డిజిటలైజేషన్‌కు, సంగీత, నృత్య కళల విస్తరణ తదితర కార్యక్రమాలు చేపడుతోందని చెప్పారు.

ప్రాథమిక విద్యామంత్రి శైలజానాథ్ మాట్లాడుతూ ప్రపంచీకరణ ఫలితంగా ఎదురవుతున్న సవాళ్లను ఎదుర్కొని నిలబడటానికి భాషను అభివృద్ధి పర్చుకోవాలని అన్నారు. దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉన్న తెలుగు పిల్లలకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉచితంగా రవాణా ఖర్చులు కూడా భరించి పాఠ్య పుస్తకాలను అందజేయాలని నిర్ణయించినట్టు చెప్పారు. తెలుగు మహాసభలకు ముఖ్యమంత్రి కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి శుభాకాంక్షలు తెలియజేయమన్నారని తెలిపారు. భారత్‌తోపాటు అమెరికా, మలేషియా, దక్షిణాఫ్రికా, ఫిజి, యుకె, మారిషస్ దేశాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. మాజీ మంత్రి మండలి బుద్దప్రసాద్, హిందీ అకాడమి చైర్మన్ యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్, తెలుగు యూనివర్శిటీ విసి ప్రొఫెసర్ కె యాదగిరి, అంతర్జాతీయ తెలుగు కేంద్రం సంచాలకుడు ఆచార్య డి మునిరత్నం నాయుడు, మారిషస్‌లో భారత రాయబారి టిపి సీతారాం, ఆంధ్రమహాసభ అధ్యక్షుడు కోడి రమణ, తెలుగు మాట్లాడేవారి సంఘం అధ్యక్షుడు రామస్వామి అప్పడు తదితరులు ప్రసంగించారు. ఈ సందర్భంగా జరిగిన భాషా సదస్సులో లిపి సమస్యలపై మునిరత్నం నాయుడు, భాషా బోధనపై డాక్టర్ రెడ్డి శ్యామల, నూతన పదకల్పనలపై డాక్టర్ జె చెన్నయ్య పత్ర సమర్పణ చేశారు. వీరితోపాటు ఆచార్య పి అప్పారావు, ఆచార్య పి చెన్నారెడ్డి తదితరులు తమ పత్రాలు సమర్పించారు.

(చిత్రం - మారిషస్‌లో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలను ప్రారంభించిన పర్యావరణ మంత్రి దేవా వీరాస్వామి, సాంస్కృతిక మంత్రి ముకేశ్వర్ చునీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక మంత్రి వట్టి వసంతకుమార్, ప్రాథమిక విద్యా మంత్రి శైలజానాథ్ తదితరులు)

నేటి నుంచి మారిషస్‌లో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు

2011-12-08T16:28:00.001+05:30

ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలను మారిషస్‌లో నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యాయి. రాజధాని పోర్టులూయిస్‌లోని ఇందిరాగాంధీ సాంస్కృతిక కేంద్రంలో గురువారం నుంచి మూడు రోజుల పాటు సభలు జరగనున్నాయి. మారిషస్‌లోని భారత హైకమిషనర్‌ తీప్తి సితార మహాసభలను ప్రారంభిస్తారు. మహాసభలకు హాజరయ్యేందుకు వివిధ దేశాలకు చెందిన సుమారు 500 మంది ప్రతినిధులు బుధవారం సాయంత్రానికి ఇక్కడికి చేరుకున్నారు. వీరిలో రాష్ట్ర మంత్రులు శైలజానాథ్‌, వట్టి వసంతకుమార్‌, మాజీ మంత్రి మండలి బుద్ధప్రసాద్‌, యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్‌, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్లు ఉన్నారు. మారిషస్‌ తెలుగు సంఘం నిర్వాహకులు ఆత్మ ఆదినారాయణ, సతీశ్‌ అప్పడు, రామస్వామి తదితరుల ఆధ్వర్యంలో సభల ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. 10న జరిగే ముగింపు ఉత్సవాలకు మారిషస్‌ దేశ ప్రధాని నవీన్‌ చంద్ర రాంగులాం, రాష్ట్ర శాసన మండలి ఛైర్మన్‌ ఎ చక్రపాణి ముఖ్య అతిధిలుగా హాజరవుతారు. మారిషస్‌ తెలుగు సంఘం నిర్వహకులు ఆత్మ నారాయణ, సతీష్‌ అప్పడు, రామస్వామి తదితరులు ఈ సభల ఏర్పాట్లను పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

జనవరి 5 నుంచి తెలుగు మహోత్సవాలు

ఒంగోలులో ప్రపంచ తెలుగు మహోత్సవాలు జనవరి 5 నుంచి మూడు రోజుల పాటు జరగనున్నాయి. మహోత్సవాలకు సంబంధించిన బ్రోచర్‌ను ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌.కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి బుధవారం క్యాంపు కార్యాలయంలో ఆవిష్కరించారు.ఈ వేడుకలను 'రామ్‌కీ ఫౌండేషన్‌' నిర్వహించడం అభినందనీయమని ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌.కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి అన్నారు.భాషా పరంగా మాత్రమే కాకుండా సంస్కృతులు, వాటి విశిష్టతను ప్రతిబింబించేలా వేడుకలను నిర్వహిస్తుండటం గర్వకారణమంటూ సీఎం ప్రశంసించారు. మూడురోజుల పాటు జరిగే ఉత్సవాల వివరాలను ముఖ్యమంత్రికి రామ్‌కీ మేనేజింగ్‌ ట్రస్టీ ఆళ్ల దాక్షాయణి వివరించారు. మొత్తం పదకొండు దేశాల నుంచి తెలుగు సంఘాలకు చెందిన ప్రతినిధులు హాజరవుతున్నట్లు చెప్పారు. ఫౌండేషన్‌ ప్రచురించిన 'ప్రకాశం జిల్లా వైభవం' పుస్తక ప్రతిని ఆమె సీఎంకు అందించారు. తమ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో తొలిసారిగా నిర్వహిస్తున్న వేడుకలను విలక్షణంగా తీర్చిదిద్దాలని సంకల్పించినట్లు ఫౌండేషన్‌ ఆపరేషన్స్‌ హెడ్‌ ఎమ్వీ.రామిరెడ్డి పేర్కొన్నారు. ఉత్సవాల్లో దేశంలోని ప్రఖ్యాతి గాంచిన జానపద నృత్యరూపాలతో పాటు, రాష్ట్రంలో మరుగున పడిన జానపద కళా ప్రదర్శనలూ ఉంటాయన్నారు. కార్యక్రమంలో రామ్‌కీ ప్రతినిధులు సర్ణ విజయరామిరెడ్డి, పి.వినయ్‌కుమార్‌, కె.వి.ఆర్‌.ఎల్‌.ఎన్‌.శర్మ, వి.నారాయణరెడ్డి, కె.రాజశేఖర్‌ తదితరులు ఉన్నారు.

-ఈనాడు

బర్మాలో తెలుగుభాషా వికాసానికి కంకణం కట్టుకున్న నాయుడు

2011-11-20T17:45:00.006+05:30

మా తెలుగు తల్లికి మల్లెపూదండ అని ఎలుగెత్తి పాడుతుంటాం. కానీ ఆ అమ్మ బిడ్డలుగా తెలుగు పలుకుబడిని ఎంతవరకూ పెంచగలుగుతున్నాం! ఇదే ప్రశ్నను తనకు తానే సంధించుకున్నాడు నాయుడు. ఆయన పుట్టింది బర్మా (మయన్మార్ దేశం) లో. స్థిరపడింది ఏపీలో. జన్మించిన విదేశీ గడ్డమీదయినా తెలుగును బతికించాలని కంకణం కట్టుకున్నాడు. మహోద్యమాన్ని మొదలెట్టాడు. మొదటిమెట్టుగా తెలుగు-బర్మీస్ నిఘంటువును రూపొందించాడు. ఇప్పుడు బర్మా పిల్లల కోసం పేదరాశి పెద్దమ్మ కథలు, కాశీమజిలీ కథల్ని అక్కడి భాషలోకి తర్జుమా చేస్తున్నాడు.

ఇది అరవై డెబ్భయ్యేళ్ల నాటి మాట. కరువుకాటకాలతో ఉత్తరాంధ్ర తల్లడిల్లిపోతుండేది. కలిగినవారి కంచాల్లోనే వరి మెతుకులు కళకళలాడేవి. అలాంటి సమయంలో పొట్ట చేతపట్టుకుని వ్యవసాయ కూలీలు వేల సంఖ్యలో బర్మా వెళ్లిపోయేవారు. బర్మాలోనూ తెల్లదొరల పాలనే గనుక వలసలకు ఇబ్బందులు లేవు. రంగూన్ (దీన్నే రంగం అనేవారు) వెళితే ఎలాగయినా బతికేయొచ్చన్న ధీమాతో విశాఖపట్నానికి చెందిన ఎర్ర నూకాలు కుటుంబం ఆ దారి పట్టింది. రంగూన్‌కి కాస్తంత దూరంలోని మోల్‌మేన్ ప్రాంతంలో నివాసాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంది. నూకాలు అక్కడే ఉంటున్న తెలుగమ్మాయి సముద్రాన్ని వివాహం చేసుకున్నాడు. 1950లో వారికి మగపిల్లాడు పుట్టాడు. నాయుడు అని పేరుపెట్టుకున్నారు.

పెద్దబాలశిక్షకు నమోనమో...

నాయుడి తల్లిదండ్రులు రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని సంసారాన్ని లాక్కొచ్చేవారు. పిల్లాణ్ణి మోల్‌మేన్‌లో ఉన్న తెలుగుబడిలో వేశారు. రెండు క్లాసులు పూర్తయ్యాక బర్మా బడికి మారిపోవాల్సి వచ్చింది. ‘నేను రెండో క్లాసువరకూ చదివిందే తెలుగు చదువండీ. పెద్ద బాలశిక్ష చెప్పుకున్నాం. అది మన భాష తియ్యందనాన్ని రుచిచూపింది. వేమన, సుమతీ పద్యాలు, నక్షత్రాలు, నెలలు, సంవత్సరాల తెలుగు పేర్లు నేర్పింది. వట్రసుడి, కరారావుడు లాంటివన్నీ బోధించడం వల్లనే ఇప్పటికీ తప్పులు లేకుండా రాయగలుగుతున్నాను.

దురదృష్టం కొద్దీ బర్మాలో మూడోతరగతి చెప్పే తెలుగు స్కూలే లేదు. బర్మా బడిలో ఆరో తరగతి వరకూ లాగించాను. మాతృభాషను వదిలిపెట్టి మరో భాషను బుర్రకెక్కించుకోవడం అంత సులువుకాదు. అందుకే ఫస్ట్ ఫారంతోనే చదువుకు స్వస్తి చెప్పేశాను’ అంటూ నాయుడు తన బర్మా చదువును వివరించారు. 1966 నాటికి అక్కడ బ్రిటిషర్ల రాజ్యం పోయి, స్వదేశీ మిలిటరీ రూల్ వచ్చేసింది. బర్మీస్ కానివారికి ఇబ్బందులు మొదలయ్యాయి. దీంతో నూకాలు భార్యాపిల్లలతో వైజాగ్ వచ్చేశారు.

కూలీనాలీ చేసి...

అలా విశాఖ చేరుకున్న పదహారేళ్ల నాయుడు విశాఖ వన్‌టౌన్ ప్రాంతంలో కూలిపనులు చేశాడు. హోటళ్లలో పనిచేశాడు. మరోవైపు పూర్ణామార్కెట్ సమీపంలోని సెంట్రల్ లైబ్రరీలో తెలుగు కథలు, పత్రికలు చదువుతుండేవాడు. మలేషియా, హాంకాంగ్, బర్మా తెలుగు సంఘాలతో ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు చేస్తూ అక్కడి తెలుగువారి విశేషాలను తెలుసుకుంటుండేవాడు. ‘1973లో యారాడ కొండమీద ఉండే వాతావరణ హెచ్చరిక కేంద్రం వాటర్ వర్క్స్‌లో క్లాస్‌ఫోర్ ఉద్యోగం దొరికింది. వివాహమైంది. జీవితం దార్లో పడ్డట్టయింది. కొన్ని జీతం రాళ్లు వస్తుంటాయి గనుక తెలుగు పుస్తకాలు కొనడం చదవడం, పంచడం మొదలెట్టాను. చందమామలయితే ఎన్ని కాపీలు కొనేవాణ్ణో.

యాంగో అనే బర్మా పదానికి రూపాంతరమే రంగూన్. యాం అంటే ఆయుధాలు. కో అంటే విడిచిన చోటు. ఎక్కడయితే అప్పటి సైన్యాలు ఆయుధాలు విడిచిపెట్టారో ఆ ప్రాంతంలోనే నేను తెలుగు అక్షరాయుధాలను అందుకున్నాననే ఊహ మెరిసేసరికి నా మనసు నిండుపున్నమి అయ్యేది. నేను పుట్టిన బర్మాలో తెలుగు భాషాభివృద్ధికి ఏదయినా ఒక కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాలని నాడే భావించాను. నేనేం తెలుగులో నిష్ణాతుణ్ణి కాను. నా ముగ్గురు పిల్లలూ సెటిలయ్యారు. నా భార్య రోజా సహకారం ఉండనే ఉంది. అందుకే మరొకసారి బర్మా వెళ్లొచ్చి అప్పుడు నిర్ణయించుకోవాలనుకున్నాను’ నాయుడు తెలియజేశారు.

ఘన నిఘంటువు...

సరిగ్గా పదేళ్ల కిందట నాయుడు రెండోసారి రంగూన్ వెళ్లివచ్చారు. అక్కడి తెలుగువారిని కలిశారు. వారానికి రెండు రోజులే నడుస్తున్న తెలుగు బడిని చూశారు. ‘అక్కడున్న మనవారికి తెలుగు నేర్చుకోవాలన్న కోరిక బలంగా ఉంది. కానీ పుస్తకాల్లేవు, ప్రోత్సాహం లేదు. ‘డో లుమ్యూ డో బాద డోటి’ (మా జాతి భాష నేర్చుకోవాలని ఉంది) అంటూ నా చుట్టూ చేరి కేరింతలు కొడుతుంటే కళ్లల్లో నీళ్లు తిరిగాయి’ అంటూ కళ్లు తుడుచుకున్నారు నాయుడు.

మయన్మార్ నుంచి వైజాగ్ తిరిగి వచ్చాక, బర్మా పిల్లలు తెలుగును ఇష్టపడుతున్నారు గనుక వారికో నిఘంటువును రూపొందించాలను కున్నారు నాయుడు. అందుకే పలు భాషా నిఘంటువులను సేకరించి, అధ్యయనం మొదలెట్టారు. అటు తన మాతృ భాష తెలుగు పదం... ఇటు దానికి సమానమైన తను పుట్టిన బర్మా దేశపు పదం వెతకడం. రెండేళ్ల కిందట ఆయన ఉద్యోగం నుంచి రిటైరయ్యాక పూర్తికాలం ఈ పని మీదనే ఉన్నారు. దాదాపు పదివేల తెలుగు పదాలను నిఘంటువులో చేర్చారు.

రుణానుబంధం...

ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 7 నుంచి మూడురోజులపాటు మయన్మార్ వాకిట ఆంధ్ర మహాజనసంఘం శతజయంతి ఉత్సవాలు జరిగాయి. 1911లో అక్కడ తెలుగు సంఘం నెలకొని నేటికీ అద్భుతంగా పనిచేస్తోంది. దీనికి నాయుడు హాజరయ్యారు. ‘మన జానపద నృత్యాలు, పద్యనాటకాలు ఎవరైనా కళాకారులు పిల్లలకు నేర్పిస్తుంటే ఆ క్లాసులన్నీ వీడియో తీసి సీడీలు బర్మాకు పంపాలని ఉంది.

అలాగే తెలుగులో నీతి కథలను క్యాసెట్లు, సీడీలుగా అక్కడికి తరలించదలిచాను. నా డిక్షనరీ అచ్చువేయిస్తామని కొందరు బర్మా వెళ్లొచ్చిన తెలుగు పెద్దలు చెబుతున్నారు. దీనికోసం అక్కడ చాలా మంది వేచి చూస్తున్నారు. ఈ పని పూర్తయితే నా జీవితానికో అర్థం ఉందని భావిస్తాను’ అని నాయుడు చెబుతుంటేఆంధ్రమాత చేతిలో అలరారే పూర్ణకుంభం ఇతడేననిపించింది.

- డా॥చింతకింది శ్రీనివాసరావు
సాక్షి ఫీచర్స్ ప్రతినిధి, విశాఖపట్నం

-సాక్షి దినపత్రిక సౌజన్యంతో..

వచ్చే ఏడాది విశాఖలో సెప్టెంబర్‌ 21, 22, 23 తేదీలలోతెలుగు అంతర్జాల సదస్సు

2011-10-02T20:42:00.001+05:30

కాలిఫోర్నియా : తెలుగుభాషకు ఆధునిక సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని జోడించి ప్రపంచ భాషగా చేసే కృషిని ఒక ఉద్యమంలా చేపట్టాలని అంతర్జాతీయ తెలుగు అంత ర్జాల సదస్సు నినాదమిచ్చింది. అమెరికాలో కాలిఫోర్ని యాలోని మిల్పిటాస్‌ నగరంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, సిలికానాంధ్ర సంయుక్తంగా నిర్వహించిన సదస్సు శుక్రవారం సాయంత్రం (భారత కాలమానం ప్రకారం శని వారం) ముగిసింది. సమాచార సాంకేతిక శాఖ మంత్రి పొన్నాల లక్ష్మయ్య అధ్యక్షతన ఆ శాఖలోని అంతర్జాల సలహామండలి సభ్యులు సమావేశమై భవిష్యత్తు కార్యాచరణకు తుది రూపమిచ్చారు. అంతర్జాలంలో తెలుగు భాష అభివృ ద్ధికి తగిన సాంకేతిక ఉపకరణాలను సిద్ధం చేయాలని, కంప్యూటర్‌లలో అందు బాటులో ఉన్న ప్రామాణిక ఉపకరణాలను మన స్థానిక భాషకు అనువుగా మలచుకోవాలని, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించుకోవ డానికి అవ సరమైన బోధన, శిక్షణ కార్యక్రమాలను చేపట్టాలని, తెలుగు కోసం వివిధ రకాలైన అనువర్తనాలను రూపొందించాలని తీర్మానించారు. వీటి అమలుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పూర్తి స్థాయిలో ముందు నిలుస్తుందని ఈ రంగంలో చైత న్యం తీసుకురావాలని మంత్రి పొన్నాల లక్ష్మయ్య అన్నారు. ముగింపు సభకు మాజీ మంత్రి మండలి బుద్ధప్రసాద్‌ అధ్యక్షత వహించారు. సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కూచిభొట్ల ఆనంద్‌ మాట్లాడుతూ, ఈ సదస్సు విజయవంతమైందని, ఈ సదస్సులో చర్చించిన అంశాలపై రాబోయే రోజులలో విస్తృతమైన అభిప్రాయాలను సేకరిస్తామని అన్నారు. వచ్చే సంవత్సరం సెప్టెంబర్‌ 21, 22, 23 తేదీలలో విశాఖపట్టణంలో రెండవ అంతర్జాతీయ తెలుగు అంతర్జాల సదస్సు జరిగే నాటికి చాలా పురోగతి సాధించగలమని ఆయన విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు. సదస్సు అధ్యక్షులు టోక్యో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఆచార్య పేరి భాస్కరరావు, హైదరాబాద్‌ కేంద్రీ య విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ఆచార్య ఆవుల మంజులత, శాసనమండలి సభ్యుడు ఐలాపురం వెంకయ్య, సమా చార సాంకేతిక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి సంజయ్‌ జాజు, ఆంధ్రప్రభ దినప త్రిక సంపాదకులు పి.విజయబాబు, నాలెడ్జ్‌ సొసైటీ ముఖ్య కార్యనిర్వహణా ధికారి అమర్‌నాథ్‌ రెడ్డి, అంతర్జాల సలహా మండలి సభ్యులు డాక్టర్‌ యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్‌, వీవెన్‌, సిలికానాంధ్ర అధ్యక్షుడు కొండుభొట్ల దీన బాబు, సమన్వయ కర్త చామర్తి రాజు తదితరులు పాల్గొన్నారు.

తెలుగు వైభవాన్ని చాటిన 'మనబడి' స్నాతకోత్సవం

అమెరికాలోని పదహారు రాష్ట్రాల్లో సిలికానాంధ్ర నడుపుతున్న 'మన బడి' కార్యక్రమం ప్రపంచంలోని తెలుగు వారందరికీ ఆదర్శప్రాయమని సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞాన శాఖ మంత్రి పొన్నాల లక్ష్మయ్య ప్రశంసిం చారు. కాలిఫోర్నియాలోని మిల్పిటాస్‌ నగరంలో జరిగిన మనబడి స్నాత కోత్సవంలో ఆయన ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొన్నారు.

సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు కూచిభొట్ల ఆనంద్‌ మాట్లాడుతూ, అమెరికాలో పుట్టి పెరుగుతున్న పిల్లలకు తెలుగు నేర్పించేందుకు నాలుగేళ్ళ కిందట మనబడిని ప్రారంభించామని చెప్పారు. మాజీ మంత్రి మండలి బుద్ధప్రసాద్‌ అధ్యక్షోపన్యాసం చేస్తూ భాష నశిస్తే జాతి కూడా అంతరిస్తుందని హెచ్చరించారు. ఈ విషయాన్ని అందరూ గుర్తించి సిలికానాంధ్రను స్ఫూర్తిగా తీసుకుని భాషను కాపాడుకోవాలని కోరారు. ఈ స్నాతకోత్సవంలో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా అమలు జరుగుతున్న మనబడిలో నాలుగో సంవత్సరం కోర్సు పూర్తి చేసుకున్న సుమారు 150 మంది విద్యార్థులకు పొన్నాల లక్ష్మయ్య చేతుల మీదుగా ధృవీకరణ పత్రాలను అందచేశారు. మనబడి డీన్‌ తూములూరి శంకర్‌ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ ఉపాధ్యక్షులు ఆచార్య అనుమాండ్ల భూమయ్య, డాక్టర్‌ ఆవుల మంజులత, అధ్యాపకుడు జె.చెన్నయ్య, సిలికానాంధ్ర అధ్యక్షుడు కొండుభొట్ల దీనబాబు, పూర్వ అధ్యక్షుడు చామర్తిరాజు తదితరులు పాల్గొన్నారు.

-ఆంధ్రప్రభ

అంతర్జాలంలో తెలుగు వైభవానికి చర్యలు: మంత్రి పొన్నాల

2011-09-30T06:41:00.001+05:30

ప్రపంచ భాషలందు తెలుగు లెస్స అనే విధంగా తెలుగు భాష ఖ్యాతిని నలుదిశలా విస్తరింపజేయడానికి అందరూ కృషి చేయాలని న్యూజెర్సీ అసెంబ్లీ డిప్యూటీ స్పీకర్‌, ప్రవాసాంధ్ర ప్రముఖుడు చివుకుల ఉపేంద్ర పిలుపునిచ్చారు. అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రం మిల్పిటాస్‌లో జరుగుతున్న 'అంతర్జాలంలో తెలుగు ఆంతర్జాతీయ సదస్సు' సందర్భంగా ఏర్పాటైన విందు కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడారు. అమెరికాలో తెలుగు భాషాభివృద్ధికి ఇక్కడి ప్రవాసాంధ్ర తెలుగు సంఘాలు ఎంతో కృషి చేస్తున్నాయని తెలిపారు. భాషా సంస్కృతులను పరిరక్షించడానికి ఎన్నో కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయని చెప్పారు. అంతర్జాలం(ఇంటర్నెట్‌)లో తెలుగు వైభవాన్ని చాటడం కోసం తొలిసారి సదస్సును అమెరికాలో నిర్వహించడం ఆనందంగా ఉందన్నారు. భాషాభివృద్ధికి తన వంతు సహకారం అందిస్తానని స్పష్టం చేశారు. రాష్ట్ర ఐటీ శాఖ మంత్రి పొన్నాల లక్ష్మయ్య మాట్లాడుతూ..
ఇకనుంచి అంతర్జాలంలో తెలుగు వైభవం కనిపించనుందని, దీనికోసం ఎంత ఖర్చుకైనా వెనుకాడకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నామని వెల్లడించారు. తొలి సదస్సును నిర్వహించడానికి చొరవ చూపిన సిలికానాంధ్ర సంస్థను ఆయన అభినందించారు. రెండో అంతర్జాతీయ సదస్సును వచ్చే ఏడాది విశాఖపట్నంలో నిర్వహించడానికి గీతమ్‌ విశ్వవిద్యాలయం ముందుకు వచ్చిందని పేర్కొన్నారు.

కూచిపూడి నాట్య విశిష్టతను ప్రపంచం నలుమూలలా చాటి చెప్పేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కూచిభొట్ల ఆనంద్‌ చెప్పారు. ఈ నాట్యానికి పుట్టినిల్లయిన కృష్ణాజిల్లా కూచిపూడిలో రెండెకరాల విస్తీర్ణంలో కూచిపూడి వారసత్వకేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నామన్నారు. తెలుగులో అందమైన ఫాంట్ల(అక్షరశైలి)ను రూపొందించడానికి ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయని తెలిపారు. తెలుగు అభివృద్ధికి, ఈ భాషను అభ్యసించిన వారికి ఉపాధి కల్పించడంకోసం రానున్న రెండేళ్లలో సిలికానాంధ్ర విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటుచేస్తున్నట్లు వివరించారు. సమాజ సేవా కార్యక్రమాల కోసం తాను ఇప్పటివరకు దాదాపు రూ.25 కోట్లు విరాళంగా ఇచ్చానని ప్రవాసాంధ్ర ప్రముఖుడు లక్కిరెడ్డి హనిమిరెడ్డి చెప్పారు. రెండు తెలుగు ఫాంట్లను రూపొందించడానికి అయ్యే ఖర్చు రూ.12 లక్షలను విరాళంగా అందిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. రాష్ట్ర ఐటీ శాఖ ప్రిన్సిపల్‌ సెక్రెటరీ, రాష్ట్రేతరుడు సంజయ్‌జాజు 'నా అటోగ్రాఫ్‌ స్వీట్‌ మెమొరీస్‌' సినిమాలోని గుర్తుకొస్తున్నాయి.. అనే పాటను పాడి సభికులను ఆకట్టుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో మాజీ మంత్రి మండలి బుద్ధప్రసాద్‌, యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్‌, ఎమ్మెల్సీ ఐలాపురం వెంకయ్య, ఈనాడు జర్నలిజం స్కూల్‌ ప్రిన్సిపాల్‌ ఎం.నాగేశ్వరరావు, టీవీ9 సీఈవో రవిప్రకాశ్‌, ఆవుల మంజులత, అనుమాండ్ల భూమయ్య తదితరులు పాల్గొన్నారు.

-ఈనాడు

విశాఖలోతెలుగు సాంస్కృతిక మ్యూజియం

2011-09-13T07:51:00.001+05:30

విశాఖపట్నం: తెలుగు జాతికి గర్వకారణంగా నిలిచే ఓ మ్యూజియం విశాఖలో రూపుదిద్దుకోబోతోంది. తెలుగు సాంస్కృతిక నికేతనం పేరుతో రూపుదిద్దుకుంటున్న ఈ మ్యూజియంలో జాతి సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు సంబంధించి వివిధ ఘట్టాలను ఉంచబోతున్నారు. శాతవాహనుల కాలం నుంచి ఇప్పటి వరకూ ఉన్న తెలుగు వారి ప్రాభవం ప్రజలకు తేలికగా అర్థమయ్యే విధంగా వివరించబోతున్నారు. స్థానిక కైలాసగిరిపై ఈ మ్యూజియం నిర్మాణానికి 2005లోనే శంకుస్థాపన చేశారు. ఐదు కోట్ల రూపాయలతో ఈ మ్యూజియం నిర్మించడానికి వరల్డ్ తెలుగు ఫెడరేషన్ (డబ్ల్యుటిఎఫ్), విశాఖ నగరాభివృద్ధి సంస్థ ఎంఓయును కుదుర్చుకుంది. ఇందులో భాగంగా కైలాసగిరిపై సుమారు 1.20 కోట్ల రూపాయల విలువైన భూమిని వుడా ఈ మ్యూజియం కోసం కేటాయించింది. మిగిలిన 3.80 కోట్ల రూపాయలను డబ్ల్యుటిఎఫ్ ఇచ్చేందుకు నిర్ణయించింది. పర్యాటకంగా అభివృద్ధి చెందిన విశాఖ నగరంలో ఈ మ్యూజియంను నిర్మిస్తే, వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి ఇక్కడికి వచ్చే వారికి తెలుగు భాషా ప్రాచుర్యాన్ని, తెలుగు వారి వైభవాన్ని వివరించడానికి వీలవుతుందని నిర్ణయించి ఈ ప్రయత్నాన్ని మొదలుపెట్టారు. తొలుత ఐదు కోట్ల రూపాయలతో ఈ మ్యూజియం నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేయాలనుకున్నారు., కానీ ఈ వ్యయం సుమారు 10 కోట్ల రూపాయల వరకూ పెరిగింది. అత్యంత కళాత్మంగా ఈ మ్యూజియం నిర్మాణం సాగుతోంది. భవన నిర్మాణం దాదాపూ పూర్తికావచ్చింది. ఈ మ్యూజియంలో తెలుగు జాతి చరిత్రను వివరించేందుకు 35 ఎపిసోడ్‌లను రూపొందిస్తున్నారు. సెంట్రలైజ్డ్ ఎయిర్ కండిషన్ హాల్‌లో సుమారు గంటసేపు సాగే ఒక్కో ప్రదర్శనలో తెలుగు చరిత్రను శిల్పాలు, సౌండ్ షో ద్వారా ప్రేక్షకులకు వివరించబోతున్నారు. ఇతర ప్రాంతాల నుంచి ఇక్కడికి వచ్చే వారికి అర్థమయ్యే రీతిలో ఆంగ్ల భాషలో కూడా వివరించనున్నారు. ఇందులో మొత్తం 35 ఘట్టాలు ఉంటాయి. ఆర్ట్ డైరెక్టర్ తోట తరణికి శిల్పాలను రూపొందించే బాధ్యతలను సోమవారం అప్పగించారు. అలాగే సి.నారాయణరెడ్డి అధ్యక్షతన నలుగురు నిష్ణాతులైన తెలుగు కవులకు స్క్రిప్ట్ రాసే బాధ్యతలు అప్పగించారు. వచ్చే ఏడాది మార్చి నెలాఖరు నాటికి ఈ మ్యూజియంను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలన్న ధృడ సంకల్పంతో పనులు జరుగుతున్నాయి. కేరళలో కన్నడ మ్యూజియంను కూడా ఇక్కడి అధికారులు సందర్శించి వచ్చారు. దానికి పది రెట్లు మన మ్యూజియం ఉంటుందని ఈ మ్యూజియం నిర్మాణ బాధ్యతలను పర్యవేక్షిస్తున్న డబ్ల్యుటిఎఫ్ ప్రాంతీయ చైర్మన్ యార్లగడ్ల లక్ష్మీ ప్రసాద్ తెలిపారు. దేశంలోని మరే రాష్ట్రంలోనూ ఆయా ప్రాంతాల చరిత్రకు సంబంధించి ఇంత పెద్ద మ్యూజియంలు లేవని ఆయన చెప్పారు.

-ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక

మైదుకూరులో ఘనంగా తెలుగు భాషాదినొత్సవం!

2011-08-30T05:44:00.003+05:30

కడప జిల్లా మైదుకూరులో తెలుగుభాషా దినోత్సవం ఘనంగా జరిగింది . మైదుకూరులోని జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఆవరణంలో తెలుగు భాషాభిమానులు , ఉపాధ్యాయులూ ,విద్యార్థుల మధ్య సమక్షం లో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య మైదుకూరు శాఖ ఆధ్వర్యం లో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య రాయలసీమ ప్రాంత కార్యదర్శి , కథా రచయిత తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ తెలుగు భాష ఉనికికి విఘాతం కల్గిస్తున్న పరిస్థితులను సభికులకు వివరించారు. ప్రపంచం లో అంతరించిపోనున్న అనేక భాషల వివరాలను ఓబుల్ రెడ్డి వివరిస్తూ అండమాన్ దీవుల్లో " బో " అనే భాష ఇటీవల అంతరించిన ఉదంతాన్ని ఉదహరించారు. తెలుగు భాష పరిరక్షణ కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన కోరారు. గిడుగు రామ మూర్తి పంతులుకు నివాళి అర్పించారు. డాక్టర్ సామల రమేష్ బాబు నాయకత్వం లో ముందుకు సాగుతున్న తెలుగు భాషోద్యమ వివరాలను ఓబుల్ రెడ్డి ఈ సందర్భంగా సభికులకు తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమం లో ముఖ్య అతిధి గా పాల్గొన్నసాహితీవేత్త జింకా సుబ్రమణ్యం మా ట్లాడుతూ విద్యార్థులు శతక సాహిత్యన్ని ఔపోసన పడితే తెలుగు భాషపై పట్టు పెరుగుతుందని సూచించారు. తెలుగు భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా తనకు సత్కారం చేసినందులకు ఆయన ధన్యవాదాలు తెలిపారు. తెలుగు భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా తనకు సత్కారం చేసినందులకు ఆయన ధన్యవాదాలు తెలిపారు.

కస్తుర్బా విద్యాలయం విశ్రాంత ప్రిన్సిపాల్ మిరియాల వెంకట రమణారెడ్డి మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషా సౌరభమంతా ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్యం లో దాగుందని పద్యసహితంగా పేర్కొన్నారు. పద్య కవి లెక్కల వెంకట రెడ్డి మాట్లాడుతూ అచ్చతెలుగులో ఎవరైనా మాట్లాడేందుకు ప్రయత్నిస్తే వారిని చిన్న చూపు చూస్తున్నారని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య మైదుకూరు శాఖ అధ్యక్షుడు ఎ . వీరస్వామి , బాల సాహిత్య రచయిత టి. మహానందప్ప, అధ్యక్షుడు ఎ . వీరస్వామి , యువకవి కృష్ణమూర్తి యాదవ్ , గేయ రచయిత ఖాజహుస్సైన్, తదితరులు పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా తెలుగు ప్రముఖుల చిత్రాలు జీవిత విశేషాలతో ఏర్పాటు చేసిన ప్రదర్శన తెలుగు భాషాభిమానులను , విద్యార్థులను ఆకట్టుకుంది.

మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ !

2011-08-29T21:39:00.001+05:30

మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ
మా కన్న తల్లికి మంగళారతులు
కడుపులో బంగారు కను చూపులో కరుణ
చిరునవ్వు లో సిరులు దొరలించు మా తల్లి

గల గలా గోదారి కదలి పోతుంటేను

బిర బిరా కృష్ణమ్మ పరుగులిడుతుంటేను

బంగారు పంటలే పండుతాయి

మురిపాల ముత్యాలు దొరలు తాయి

అమరావతీ నగర అపురూప శిల్పాలు
త్యాగయ్య గొంతులో తారాడు నాదాలు
తిక్కయ్య కలములో తియ్యందనాలు
నిత్యమై నిఖిలమై నిలచి యుండే దాక

రుద్రమ్మ భుజ శక్తి

మల్లమ్మ పతిభక్తి

తిమ్మరుసు ధీయుక్తి కృష్ణరాయల కీర్తి

మా చెవుల రింగుమని మారు మ్రోగే దాక

నీ ఆటలే ఆడుతాం
నీ పాటలే పాడుతాం
జై తెలుగు తల్లీ! జై తెలుగు తల్లీ! జై తెలుగు తల్లీ!

రచయిత: శంకరంబాడి సుందరాచారి

తెలుగువారందరికీ తెలుగు భాషాదినోత్సవ శుభాకాంక్షలు !

అమెరికాలో తెలుగు భాషా శిక్షణకు పెరుగుతున్న ఆదరణ

2011-08-29T06:19:00.003+05:30

అమెరికాలోని ప్రవాసాంధ్రుల కుటుంబాలకు చెందిన పిల్లలు తెలుగు భాష మాధుర్యాన్ని అనుభవించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉన్న హిందూ దేవాలయాల్లో శని, ఆది వారాల్లో తెలుగు భాష నేర్పడం కోసం నిర్వహిస్తున్న ప్రత్యేక తరగతులుకు మంచి ఆదరణ లభిస్తోంది. 2008లో 'సిలికానాంధ్ర' సంస్థ చేపట్టిన మనబడి కార్యక్రమం మంచి ఫలితాలు ఇస్తోంది. తొలుత కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోని 19 ప్రాంతాల్లో తెలుగు నేర్పే 'మనబడి' పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రస్తుతం 16 రాష్ట్రాల్లో ఈ తరహా పాఠశాలలు పనిచేస్తున్నాయి. వీటిలో ఓనమాలు నుంచి వ్యాకరణం వరకు భాషపై పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు నాలుగేళ్ల కోర్సు ఒకటి రూపొందించారు. ఈ కోర్సు నిర్వహణకు హైదరాబాద్‌లోని తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సహకారం అందిస్తోంది. కోర్సు పూర్తిచేసిన వారికి ధ్రువపత్రాలు అందిస్తున్నారు.

వర్సిటీల్లోనూ తెలుగు వెలుగు: అమెరికాలో ఉన్నతవిద్యను అభ్యసిస్తున్న విద్యార్థులు తప్పనిసరిగా ఓ విదేశీ భాష నేర్చుకోవాలి. దీనికి సంబంధించి ధ్రువపత్రం పొందాలి. దీన్ని గుర్తించిన ప్రవాసాంధ్ర ప్రముఖులు తొలిసారిగా 'విస్కాన్సిన్‌' విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు కోర్సును ప్రవేశపెట్టేలా కృషి చేశారు. టెక్సాస్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో అందిస్తున్న తెలుగు భాషలో శిక్షణకూ మంచి స్పందన లభిస్తోంది. ఐదేళ్లపాటు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు అయ్యే ఖర్చు లక్ష డాలర్లను 'తానా' ఈ వర్సిటీకి విరాళంగా అందజేస్తోంది. ప్రవాసాంధ్ర పిల్లలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వచ్చినప్పుడు వారి మాటలు అర్థంకాక ఇక్కడి బంధువులు ఇబ్బందిపడేవారు. ఇకపై ఈ సమస్య తప్పనుంది.

-ఈనాడు

ఆగస్టు 29 తెలుగు భాషా దినోత్సవం: 'శిష్ట వ్యవహారిక' రూప శిల్పి " గిడుగు " జయంతి

2011-08-28T21:59:00.000+05:30

హైదరాబాద్: గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు 148వ జయంతిని రాష్ట్ర ప్రజలు మాతృభాషా దినోత్సవంగా సోమవారం జరుపుకోనున్నారు. శిష్ట వ్యవహారికం పేరిట వాడుక భాషలో బోధనకు ఆయన పెద్దపీట వేశారు. శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని పర్వతాల పేటలో 1863 ఆగస్టు 29న వీర్రాజు, వెంకమ్మ దంపతులకు గిడుగు జన్మించారు. 1875లో తండ్రి మరణించేవరకూ పర్వతాల పేటలో చదువుకున్న రామమూర్తి ఆ తరువాత విశాఖలోని తన మేనమామ ఇంటికి చేరుకున్నారు. అక్కడ హైస్కూల్లో చదువుతున్న రోజుల్లోనే ముఖలింగ దేవాలయం శాసనాలను సొంతగా చదివి అర్థం చేసుకున్నారు. 1879లో మెట్రిక్యులేషన్ పాసయిన తరువాత టీచరుగా పని చేస్తూ, చదువు కొనసాగించారు. 1886లో ఎఫ్.ఎను, 1896లో బి.ఎను డిస్టింక్షన్‌లో పూర్తి చేశారు. గజపతి మహారాజు స్కూలు కాలేజీలో అధ్యాపకుడిగా పని చేశారు. తెలుగు భాషా బోధనను వ్యావహారికంలో చేయాలన్న ఆయన ఆలోచనకు 1907లో ఉత్తర కోస్తా జిల్లాలకు స్కూళ్ల ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా వచ్చిన జె.ఎ.యేట్స్ అనే ఆంగ్లేయుడి నుంచి మద్దతు లభించింది. అప్పటి ఏ వీఎన్ కాలేజీ ప్రధానాధ్యాపకుడు శ్రీనివాస అయ్యంగార్, గురజాడ అప్పారావు, యేట్స్, గిడుగు రామమూర్తి పంతులు కలిసి వ్యావహారిక భాషలో బోధనోద్యమానికి శ్రీకారం చుటా ్టరు. అప్పటికే రామమూర్తి వ్యావహారిక భాషలో బోధన కోసం ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇందుకోసం 'తెలుగు' అనే పత్రికను గిడుగు ప్రా రంభించారు. వీరి కృషి కారణంగా 19 12-13లో స్కూల్ ఫైనల్ బోర్డు తె లుగు వ్యాస పరీక్షను గద్యంలో లేదా వ్యావహారిక భాషలో రాయొచ్చని ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అప్ప టి నుంచి స్కూలు, కాలేజీ పాఠ్యపుస్తకాలు వ్యావహారిక భాషలో వెలువడడం మొదలుపెట్టాయి. ఆ తరువాత ప్రభుత్వం వేసిన ఒ క కమిటీలో గ్రాంథిక వాదులు ఆధిపత్యంతో వ్యావహారిక భా ష లో బోధనను రద్దు చేసినా అనంతర కాలంలో పున రు ద్ధరించారు. తెలుగు భాషకు ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తుగా ఆ యన జయంతిని తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం. ఉత్తరాంధ్ర అడవుల్లో సవరులు అనే తెగ భా షను నేర్చుకుని అందులో వారికి బోధించారు. దీంతో మద్రాసు ప్రభుత్వం రావు బహద్దూర్ బిరుదునివ్వగా ఆ తరువాత కైజర్ ఈ హింద్ బిరుదు ఆయనకు లభించింది. వ్యావహారిక భాషకు ఇంత సేవ చేసిన గిడుగు రామమూర్తి 1940, జనవరి 22న మరణించారు.

-తెలుగు సాహిత్య వేదిక

సెప్టెంబరులో అంతర్జాతీయ తెలుగు అంతర్జాల సమావేశం

2011-08-28T06:24:00.001+05:30

మచిలీపట్నం: ఆధునిక సాంకేతిక తోడ్పాటుతో మన తెలుగు భాషను విశ్వవాప్తం చేసే దిశగా కృషి సాగుతోందని సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపకులు కూచిబొట్ల ఆనంద్‌ పేర్కొన్నారు. శనివారం ఆయన 'న్యూస్‌టుడే'తో మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషా వినియోగంలో ఆధునిక ఉపకరణాల తోడ్పాటు అంశమై సెప్టెంబరు 28, 29, 30 తేదీల్లో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోని సిలికాన్‌వ్యాలీలో అంతర్జాతీయ తెలుగు అంతర్జాల సమావేశాన్ని నిర్వహించనున్నట్లు వివరించారు.

మాతృభాషను మరవొద్దు - మంత్రి గల్లా అరుణకుమారి

2011-08-28T06:22:00.000+05:30

కోయంబత్తూరు: ఇతరుల భాషలను గౌరవించి వారితో వారిభాషలోనే మాట్లాడే గొప్ప సంప్రదాయం తెలుగువారిది. దీని కోసం పరభాషలను నేర్చుకుంటున్నారు. వారి భాషను నేర్చుకుని వారి సంస్కృతిలో భాగమవుతున్నారు. కానీ ఈ తరుణంలో మాతృభాషను మరుస్తున్నారని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ గనులు, భూగర్భ వనరులశాఖ మంత్రి గల్లా అరుణకుమారి ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం ఇతర భాషల్లోనూ ప్రావీణ్యం సాధించడం తప్పనిసరి. దీనిని నేను వ్యతిరేకించను. కాని మాతృభాషను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మరువరాదని ఆమె తెలుగు ప్రజలకు పిలుపునిచ్చారు. ప్రపంచ తెలుగు సమాఖ్య(డబ్ల్యుటీఎఫ్‌) ప్రాంతీయ సమావేశం శనివారం కోయంబత్తూరులోని రామక్రిష్ణ మండపంలో ఘనంగా జరిగింది. ఈ సమావేశానికి ముఖ్య అతిథిగా విచ్చేసిన అరుణ కుమారి మాట్లాడుతూ.. ప్రముఖ స్థానాల్లో ఉన్నవారు తెలుగు రాష్ట్రాన్ని మరువద్దని, ముఖ్యంగా వారి సొంత గ్రామాలకు సేవా కార్యక్రమాలను అందించాలని మంత్రి పిలుపునిచ్చారు. గత 20 రోజుల నుంచి దేశంలో జరుగుతున్న పరిణామాలను చూస్తుంటే తనకు భయమేస్తుందని ఆంధ్రప్రదేశ్‌ న్యాయమూర్తి జస్టీస్‌ జి.రఘురాం తీవ్ర అసంతృప్తితో పేర్కొన్నారు. యార్లగడ్డ ప్రభావతి స్మారక పురస్కారాన్ని ప్రముఖ బుల్లితెర, వెండితెర దర్శకురాలు మంజులా నాయుడు అందుకున్నారు

'తెలుగు ఇంటర్నెట్‌' కమిటీ సభ్యుడిగా యార్లగడ్డ

2011-08-28T06:20:00.000+05:30

న్యూఢిల్లీ: రాష్ట్ర హిందీ అకాడమీ ఛైర్మన్‌ యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్‌ను ఇంటర్నెట్‌లో తెలుగు వాడకం పురోగతిపై ఏర్పాటుచేసిన కమిటీలో తొమ్మిదో సభ్యుడిగా నియమించారు. ఈ మేరకు శనివారమిక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ ఐటీ విభాగం ఓ ఉత్తర్వు జారీ చేసింది.

తెలుగు వాడుక పెరగాలని ఆశిస్తూ తెలుగు కోసం నడుద్దాం!

2011-08-26T20:10:00.000+05:30

తెలుగు బాట
తెలుగు భాషా దినోత్సవం (ఆగస్టు 29) సందర్భంగా తెలుగు వాడుక పెరగాలని ఆశిస్తూ తెలుగు కోసం నడుద్దాం!
★ ఆదివారం, ఆగస్టు 28 — ఉదయం 9 గంటల నుండి★
హైదరాబాదులో: తెలుగు లలిత కళా తోరణం నుండి బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్ వరకు.

సింగపూర్‌ తెలుగు సమాజం నూతన కార్యవర్గం ఎన్నిక

2011-08-25T19:05:00.001+05:30

సింగపూర్‌: సింగపూర్‌ తెలుగు సమాజం 2011-13కి గాను నూతన కార్యవర్గాన్ని ఎన్నుకున్నారు. ఆగస్టు 7వ తేదీ కార్యనిర్వాహక కమిటీ సమావేశమై ఈ ఎన్నిక చేపట్టారు. అధ్యక్షడుగా జవహర్‌ చౌదరి యడ్లపల్లిని ఎన్నికవగా, ఉమారావు తెలిదేవర, దుర్గాప్రసాద్‌ కేసాని, శంకర్‌ వీర, కే.ఆర్‌. భాస్కర చౌదరిను ఉపాధ్యక్షులుగా ఎన్నుకున్నారు. బంగారు రాజు పేరించర్ల గౌరవ కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తారు.

తేనెలొలికిన ‘తెలుగు’ రచయితల సభలు

2011-08-16T06:48:00.000+05:30

సాంస్కృతిక శాఖ, హిందీ అకాడమీ, భారతీయ భాషా కేంద్రం (మైసూర్), సాహిత్య అకాడమీ (న్యూఢిల్లీ) సౌజన్యంతో జిల్లా రచయితల సంఘం ఆధ్వర్యంలో సోమవారం జరిగిన పలు కార్యక్రమాలు కవులు, రచయితల్లో భాషా స్ఫూర్తిని నింపాయి. బెంజిసర్కిల్ వద్ద ఉన్న ఎస్వీఎస్ కల్యాణ మండపంలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమాల ముగింపు సభకు హైకోర్టు న్యాయమూర్తి గ్రంధి భవానీప్రసాద్ ముఖ్య అతిథిగా ప్రసంగించారు. మాజీ మంత్రి మండలి బుద్ధప్రసాద్ సారథ్యంలో రెండో మహాసభలు కూడా విజయవాడలోనే జరగడం విశేషమన్నారు. లోక్‌సత్తా పార్టీ నాయకుడు జయప్రకాష్ నారాయణ మాట్లాడుతూ తాను భాషా ప్రియుడినన్నారు. ఫ్రెంచ్, బెల్జియంలో రెండు భాషలు ఉన్న కారణంగా ప్రభుత్వం ఏర్పడలేదన్నారు. బెంగాలీ, పంజాబీ భాషల కారణంగా పాకిస్తాన్ విడిపోయిందన్నారు. భాషను విద్యా అంశంగా తీసుకోవాలని ఆయన సూచించారు. హెచ్‌ఎం టీవీ సీఈవో శ్రీరామచంద్రమూర్తి మాట్లాడుతూ పత్రికల ద్వారా భాషా సేవచేసే అవకాశం ఉందన్నారు. ‘సాక్షి’ దినపత్రిక ఎడిటోరియల్ బోర్డ్ మెంబర్ కల్లూరి భాస్కరం మాట్లాడుతూ రాష్ట్రంలో ఏర్పడిన ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలను నిర్వహించడం అభినందనీయమన్నారు. ఆంధ్రప్రభ సంపాదకుడు విజయబాబు మాట్లాడుతూ అతి తక్కువ వయసున్న భాష ఇంగ్లిష్ అన్నారు. దానిని అంటరానిదానిగా, పరాయి భాషగా చూడాల్సిన అవసరం లేదన్నారు. మాజీ రాజ్యసభ సభ్యుడు యలమంచిలి శివాజీ మాట్లాడుతూ తెలుగును ఆధునిక భాషగా గుర్తింపు తీసుకురావాలని కోరారు. ఎమెస్కో ప్రచురణ సంస్థ అధినేత విజయకుమార్ మాట్లాడుతూ రచనలు సార్వజనీన స్థాయికి చేరుకుంటే పత్రికలు, ప్రచురణ సంస్థలు ముద్రించడానికి అవకాశముందన్నారు.ప్రముఖ హిందీ, బెంగాలీ రచయిత ప్రొఫెసర్ ఇంద్రనాథ్‌చౌదరి మాట్లాడుతూ ప్రాథమిక విద్య పూర్తిగా తెలుగు భాషలో ఉన్నపుడే పిల్లలు అర్థం చేసుకోవడానికి అవకాశముంటుందన్నారు. విశ్వనాథ, గురజాడ, శ్రీశ్రీ లాంటివారు మళ్లీ పుట్టాలని ఆకాంక్షించారు. హిందీ నవలా రచయిత్రి ప్రతిభారాయ్ మాట్లాడుతూ భాషాభివృద్ధిపైనే ఆయా దేశాల అభివృద్ధి ఆధారపడి ఉంటుందన్నారు. ఈ సమావేశంలో రాష్ట్ర గ్రంథాలయ పరిషత్ చైర్మన్ తుర్లపాటి కుటుంబరావు, ప్రచురణకర్త ఇమ్మిడిశెట్టి రామ్‌కుమార్, ప్రొఫెసర్ ఉషాచౌదరి, సన్‌ఫ్లవర్ విద్యాసంస్థల అధినేత ఎంవీఎస్‌ఆర్ పున్నంరాజు, ఆంధ్రా ఆర్ట్స్ అకాడమీ ప్రధాన కార్యదర్శి గోళ్ల నారాయణరావు, ఎమ్మెల్సీలు ఐలాపురం వెంకయ్య, చిగురుపాటి వరప్రసాద్, హిందీ అకాడమీ చైర్మన్ యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్, జిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్ష, కార్యదర్శులు జి.సుబ్బారావు, జీవీ పూర్ణచంద్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.

‘సమాజాన్ని సమైక్యపరిచే తెలుగు’
సమాజాన్ని సమైక్య పరిచే శక్తి భాషా సంస్కృతులకే ఉందని రచయితల సంఘం జిల్లా గౌరవాధ్యక్షుడు మండలి బుద్ధప్రసాద్ అన్నారు. మహాసభల్లో భాగంగా సోమవారం ఎస్వీఎస్ కల్యాణ మండపంలో ‘జాతీయతా భావం-రచయితల పాత్ర’ అనే అంశంపై సదస్సు జరిగింది. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ లోకోత్తర, మహత్తర త్యాగాలతో సాధించుకున్న స్వాతంత్య్ర ఫలాలను నేడు మనం అనుభవిస్తున్నామన్నారు. ఎంపీ లగడపాటి రాజగోపాల్ మాట్లాడుతూ నేటి తరానికి తెలుగు మాట్లాడడమేగానీ చదవడం, రాయడం రావట్లేదన్నారు.

కలకత్తాకు చెందిన సంస్కృతాచార్యులు ఆచార్య ఉషాచౌదరి మాట్లాడుతూ జాతీయ భావాలకు, పరమత సహనం, వారసత్వానికి ఆది నుంచి భారతదేశం పెట్టింది పేరన్నారు. యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్ మాట్లాడుతూ నల్లవారి హక్కుల కోసం పోరాడి తెల్లవారి తుపాకులకు బలైన మార్టిన్ లూధర్ కింగ్ ఇంట్లో మహాత్మాగాంధీ విగ్రహం ఉన్న చరిత్ర భారతదేశానిదన్నారు. సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడు హర్షవర్థన్ మాట్లాడుతూ ఏ భాషనైనా కాలానుగుణంగా మార్చుకున్నప్పుడే మనుగడ సాధ్యమవుతుందని, మాతృభాష మృతభాషగా మారకుండా ఉంటుందన్నారు. సదస్సుకు సమన్వయకర్తగా వ్యవహరించిన సిలికాన్ ఆంధ్రా కూచిభొట్ల ఆనంద్ మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషను ప్రపంచ భాషగా గుర్తింపు తెచ్చేందుకు కృషిచేద్దామన్నారు. కృష్ణా యూనివర్సిటీ మాజీ ఉపకులపతి మైనేని కేశవదుర్గాప్రసాద్ మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషను ఆధునికీకరించపోతే మనుగడ ఉండదన్నారు.అనంతరం తెలుగులో అంతర్జాల అన్వేషణ, ముద్రణారంగంలో సాంకేతిక తోడ్పాటుపై పవర్ పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ చేశారు. అలాగే ఇ-పుస్తకాల గురించి వెంకట్రామ్, వికీపీడియా గురించి చావా కిరణ్, లిపి ఎలా రూపుదిద్దుకుంటుందో శివరావ్ వివరించారు. సీపీ బ్రౌన్ వేదికపై జరిగిన ఈ సదస్సులో తెలుగు ఫాంట్ అభివృద్ధి కమిటీ సభ్యుడు అమర్‌నాథ్‌రెడ్డి, ఆచార్య జి.ఉమామహేశ్వరరావు, డి.అంబరీష్, వి.వెంకటరమణ, కళాసాగర్, కొత్తపల్లి నారాయణస్వామి, పెద్ది సాంబశివరావు, సలాక రఘునాథశర్మ, రహిమానుద్దీన్, కె.వీరభద్రశాస్త్రి పాల్గొన్నారు. తొలుత జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించారు.

ఈ సందర్భంగా పలు తీర్మానాలను ఆమోదించారు. ఆ వివరాలు..

* పల్లె నుంచి నగరాల వరకు అంతా తెలుగే మాట్లాడాలి. ఇంట్లో, బయట అమ్మ భాషే మాట్లాడాలి.

* రాష్ట్రంలో తెలుగుకు ప్రత్యేక మంత్రిత్వశాఖను వెంటనే ఏర్పాటు చేయాలని, దీనివల్ల భాషా సమస్యలు చాలా వరకు పరిష్కారమవుతాయి.

* రెండేళ్లుగా అధికార భాషా సంఘ కార్యవర్గాన్ని నియమించకుండా ప్రభుత్వం తాత్సారం చేయడం విచారకరం. వెంటనే నియామకాలు జరపాలి.

* ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ'ని పునరుద్ధరించాలి.

* ఒకటో తరగతి నుంచి పదో తరగతి వరకు తెలుగులో బోధన తప్పనిసరి చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వుల నెంబరు 86 విడుదల చేసినా దాన్ని ఇప్పటి వరకు అమలు చేయకపోవడాన్ని సమావేశాలు తప్పుపట్టాయి. (ఈ ఉత్తర్వు విడుదలయిన మూడు సంవత్సరాల తరువాత తమిళమాధ్యమంపై అక్కడి ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది.) తెలుగు బోధించని ప్రభుత్వేతర పాఠశాలల గుర్తింపు రద్దు చేయాలి. గ్రామ స్థాయి నుంచి తెలుగు బోధన కోసం ఉద్యమాలు చేపట్టాలి.

* వచ్చే 'నందన'నామ సంవత్సరాన్ని తెలుగు భాషా సంస్కృతుల సంవత్సరంగా ప్రకటించి గ్రామస్థాయి నుంచి తెలుగుపై చైతన్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.

* పాలన, బోధన భాషగా తెలుగు అమలుపై ప్రభుత్వం వెంటనే దృష్టి సారించాలి.

* తెలుగు మాట్లాడే విద్యార్థులపై చర్యలు తీసుకునే విద్యా సంస్థలు ఉంటే నిరసనలు, ఆందోళనలు చేయాలి.

* తెలుగు మాధ్యమంలో చదివిన విద్యార్థులకు ప్రోత్సాహంగా ఉద్యోగాల మౌఖిక పరీక్షల్లో అయిదు మార్కులు అదనంగా కేటాయించాలి

తెలుగుకు మళ్లీ వెలుగు- 'ఈనాడు' సంపాదకులు రామోజీరావు

2011-08-14T07:58:00.002+05:30

తల్లిపాల మాధుర్యాన్ని తలపించేదే అమ్మభాష. అలాంటి మన తెలుగు, నేడు ఆంగ్ల ప్రభావంవల్ల చిక్కిశల్యమైపోతోంది. తెలుగు భాషావికాసోద్యమం మళ్ళీ మొదలైతే తప్ప, పరిస్థితి చక్కబడదు. విజయవాడలో నిన్న ప్రారంభమైన 'ప్రపంచ తెలుగు రచయితల రెండో మహాసభ'లో పాల్గొన్న వక్తల ప్రసంగాల సారాంశమిదే. సభలో ముఖ్య అతిథిగా పాల్గొన్న 'ఈనాడు' సంపాదకులు రామోజీరావు- భాషోద్ధరణ పాఠశాలనుంచి మొదలుకావాలన్నారు. వాడుకే భాషకు వేడుక అవుతుందని స్పష్టంచేశారు. తెలుగు భాష పునరుజ్జీవానికి ప్రతి ఒక్కరు కృషి చేయాలని పిలుపునిచ్చారు. ఆ కృషికి 'తెలుగు రచయితల మహాసభ' నాంది పలకాలన్నారు. రామోజీరావు ప్రసంగం పూర్తిపాఠమిది...

" మాతృభాష మీద మమకారంతో, ప్రేమతో మీరందరూ ఎంతో దూరాలనుంచి వచ్చారు. ఇది నాకు సంతోషాన్ని కలిగిస్తోంది. మిమ్మల్ని అభినందిస్తున్నాను. ఇదొక బృహత్‌ యజ్ఞం. దీన్ని నిర్వహిస్తున్న కృష్ణాజిల్లా తెలుగు రచయితల సంఘాన్ని ప్రత్యేకంగా అభినందిస్తున్నాను. అమ్మభాష గురించి మాట్లాడటం అంటే తల్లిపాల మాధుర్యాన్ని తనివితీరా మననం చేసుకోవడమే. తెలుగు గడ్డపై పుట్టడం ఎన్నో జన్మల తపోఫలమని కొందరు మహాత్ములన్నారు. అంతెందుకు- జాతీయభాష కాగల అర్హత తెలుగుకు మాత్రమే ఉందని జేబీ హేల్డెన్‌ లాంటి విదేశీయుడే మెచ్చుకున్నాడు. తెలుగు ఒక భాష మాత్రమే కాదు. ఒక సంస్కృతి... ఒక సంప్రదాయం... ఒక జీవన విధానం. ఆ మాటకొస్తే, ఏ జాతికైనా చైతన్యం కలిగించేది భాషే. ఒక జాతి ప్రజల కట్టుబాటును మతంకన్నా భాషే ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తుంది. బంగ్లాదేశ్‌ అనుభవమే ఇందుకు ఉదాహరణ. భాషను, సంస్కృతిని నిలబెట్టుకుంటేనే తెలుగుజాతి కలకాలం వర్ధిల్లుతుంది. నిజానికి మన భాషకేం తక్కువ? దేశంలో హిందీ తరవాత ఎక్కువమంది మాట్లాడే భాష తెలుగే. అయితే... ఆంగ్ల ప్రభావంవల్ల మన భాష చిక్కి శల్యమైపోతోంది. మన ఆలోచనల్లో, ఆచార వ్యవహారాల్లో తెలుగుదనం కరిగిపోతోంది... తరిగిపోతోంది. ఇందువల్ల మన సంస్కృతి, సంప్రదాయం, మానవ సంబంధాలు... అన్నీ దెబ్బతింటున్నాయి. రానురాను తెలుగుదనం ఉనికే పోతుందా అన్న భయం కలుగుతోంది. 30శాతం ప్రజలకు సొంత భాష చదవడం, రాయడం రాకపోతే ఆ భాష అంతరించిపోతుందని యునెస్కో చెప్పింది. ఈ కష్టం... ఈ నష్టం తెలుగుకు రాకూడదు. ఈ బాధ్యత మన భుజస్కంధాలమీద ఉంది. ఇందుకు ఎవరికి వాళ్లు ముందుకు రావాలి. మనరాష్ట్రంలో పిల్లల్ని గమనించండి... ఆంగ్లపదం రాకుండా ఒక్క నిమిషం కూడా తెలుగులో మాట్లాడలేరు. కారణాలేమైనా చక్కటి తెలుగు రాయడం, మాట్లాడటం, చదవటం అపురూపమైపోతోంది.

వాడుక... భాషకు వేడుక

ఏదైనా మాతృభాషలో నేర్చుకుంటేనే పిల్లలకు బాగా ఒంటపడుతుంది. అది తెలిసినా తల్లిదండ్రులు ఏమీ చేయలేకపోతున్నారు. అది వాళ్ల తప్పు కాదు. ఎవరికైనా పిల్లల భవిష్యత్తే ముఖ్యం కదా? పిల్లల చదువుసంధ్యలు, వాళ్ల భవిష్యత్తు ఒకపక్క- మాతృభాష అయిన తెలుగు భవిష్యత్తు ఒకపక్క. ఈ రెండూ ఒకదాంతో ఒకటి ముడివడి ఉన్నాయి. తెలుగు భాషమీద మొహంమొత్తి ఇంగ్లిషు వ్యామోహం పెరిగిందా అంటే, అదీ కాదు. ఏ భాషకైనా తప్పకుండా బహుముఖ ప్రయోజనం ఉండాలి. మొదటిది... చెప్పిన మాట ఎదుటివారికి స్పష్టంగా అర్థం కావాలి. ఇది సామాజిక ప్రయోజనం. భాష ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలకు ఉపయోగపడాలి. ఇది ఆర్థిక ప్రయోజనం. ఈ ప్రయోజనాలు నెరవేర్చినప్పుడే భాష రోజువారీ వ్యవహారంలో ఉంటుంది. భాషా సంస్కృతులు బాగున్న జాతి జీవకళతో ఉప్పొంగుతుంటుంది. ఇది ఎక్కడి విషయమో కాదు... మన ఇరుగు పొరుగును చూడండి. తమిళులు, కన్నడిగులు, మలయాళీలు, మరాఠీలు ఉన్నారు కదా! భాషా సంస్కృతుల్ని ప్రాణంగా చూసుకుంటారు. వాటిని ఆత్మగౌరవ చిహ్నాలుగా చేసుకున్నారు. రేడియో, టీవీ, సెల్‌ఫోన్‌ వంటి ఇంగ్లిషు మాటల్ని కూడా వెంటనే తమిళ భాషలోకి అనువాదం చేసుకున్నారు. చివరికి డెంగీ, స్వైన్‌ ఫ్లూ లాంటి కొత్త వ్యాధులకూ తమిళ పేర్లున్నాయి. ఎక్కడో తప్ప ఆంగ్ల పదజాలానికి వారు దాసోహం కాలేదు. తమిళుల ధోరణి మిగతా భాషల వారందరికీ ఆదర్శం. ఒకటినుంచి పదో తరగతి దాకా ప్రతి విద్యార్థీ తమిళం నేర్చుకోవాలని అక్కడ నిబంధన పెట్టారు. తమిళంలో చదివినవారికే అక్కడ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలిస్తారు. ఏ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నా తమిళ భాషపై పరిశోధనలను బాగా ప్రోత్సహిస్తుంది. ఎప్పటికప్పుడు ఆంగ్ల పదాలకు తమిళ సమానార్థకాలను రూపొందించడంలో వాళ్లు తలమునకలవుతుంటారు. పొరుగు దేశాల సంగతి తీసుకుందాం... చైనా రెండు భాషల పద్ధతి పాటిస్తుంది. అందువల్ల ఆ దేశ ప్రజలు స్థానిక సంస్కృతిని, సంప్రదాయాన్ని, అస్తిత్వాన్నీ ఏ మాత్రం పోగొట్టుకోకుండానే అంతర్జాతీయ స్థాయిని అందుకుంటున్నారు. సమకాలీన పరిస్థితులనుబట్టి అక్కడి పాఠశాలల్లో బోధించే మాతృభాషను నిత్యనూతనంగా మలచుకుంటున్నారు. ఫ్రెంచ్‌ ప్రభుత్వమూ ఇలాంటి కృషే చేస్తోంది. మరి అలాంటి భాషాచైతన్యం, కట్టుబాట్లు మనకెందుకు లేవు? మనరాష్ట్రంలో అధికార భాష తెలుగు. ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, ఉత్తరప్రత్యురాలు... అన్నీ తెలుగులో ఉండాలన్న నిబంధనలకు లోటు లేదు. అయితేనేం... రాజ్యమేలుతున్నది ఇంగ్లిషే!

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ సందర్భంగా మన తొలి ప్రధాని జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ చెప్పారు... ప్రతి రాష్ట్రానికి మాతృభాషే అధికార భాషగా ఉండాలని... పరిపాలన వ్యవహారాలన్నీ మాతృభాషలోనే జరగాలని. ఇప్పటికి అయిదున్నర దశాబ్దాలైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆంగ్లప్రదేశ్‌ అయింది తప్ప- తెలుగు వాడకం పెరగలేదు. ఇతరులను చూసి నేర్చుకోవడం కూడా మనకు కరవైపోయింది. అమెరికా రాయబార కార్యాలయ సిబ్బంది రోజుకు ఎనిమిది గంటల చొప్పున, ఎనిమిది నెలలపాటు కష్టపడి తెలుగు నేర్చుకున్నారట. మరి మనమో? తెలుగులో మాట్లాడటం, రాయడం నామోషీ అనుకుంటున్నాం. భాషా ప్రేమికులైన ఒకరిద్దరు అధికారులో, న్యాయమూర్తులో తెలుగులో ఉత్తర్వులు జారీచేస్తే దాన్నే గొప్పగా చెప్పుకొంటున్నాం. ఇప్పటికైనా మించిపోయింది లేదు. తెలుగు భాషా వికాసోద్యమం మళ్లీ మొదలు కావాలి. ఇందుకు రెండు రకాల ప్రయత్నాలు సాగాలి. తెలుగువల్ల ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక ప్రయోజనాలుండేట్టుగా ప్రభుత్వ విధానాలు రూపుదిద్దుకోవాలి. తెలుగు వస్తేనే తమ బిడ్డలకు భవిష్యత్తు ఉంటుందని తల్లిదండ్రులకు నమ్మకం కలగాలి. అప్పుడే తమ పిల్లలు తెలుగు నేర్చుకోవడంమీద వాళ్లు సుముఖత చూపిస్తారు. సమాజం పెరిగేకొద్దీ భాష పెరుగుతుంది. విజ్ఞానం పెరిగేకొద్దీ భాష విస్తరిస్తుంది. ఈ క్రమంలో తెలుగు కూడా ఆంగ్లంతో పోటీపడి పెరగాలి. మనం వెనకబడితే భాష కూడా వెనకబడుతుంది. ఇంగ్లిషు మీద విముఖత అక్కర్లేదు. తెలుగు పట్ల సుముఖతను పెంచుకోవాలి. తెలుగులోనే మాట్లాడటం, చదవటం అంటే ఇంగ్లిషుకు వ్యతిరేకం కానే కాదు. ఇది అందరికీ స్పష్టం చెయ్యాలి. మనది అందరి భాష... ఎవరికీ అందని భాష కాకూడదు. ఇందుకు ప్రభుత్వం చెయ్యాల్సినవి కొన్ని... ప్రజలు చెయ్యాల్సినవి ఇంకొన్ని. భాషకు పట్టం కట్టడానికి ప్రభుత్వం చిత్తశుద్ధితో కృషి చేయాలి. ఇందుకు సమాజంనుంచి ఒత్తిడి రావాలి. భాషోద్ధరణ పాఠశాలనుంచే మొదలు కావాలి. ఒకటో తరగతినుంచి పట్టభద్రస్థాయి దాకా తెలుగు భాషను తప్పనిసరి పాఠ్యాంశంగా చెయ్యాలి. ఇక్కడ మరో విషయం చెప్పాలి... పాఠ్యపుస్తకాల్లో ఉండే తెలుగు- పిల్లల్ని భయపెట్టేలా ఉండకూడదు. తేనెలొలికే తెలుగుమీద వాళ్లకు ఆసక్తి పెంచేట్టుగా ఉండాలి. ఇందుకోసం పాఠ్యపుస్తకాల్లోని పదజాలాన్ని ఇంకా సరళీకరించాలి. ఆంగ్ల పదాల వినియోగానికి అడ్డుకట్ట వేయడానికి భాషాప్రియులు నడుం కట్టాలి. మన వ్యవహారంలోకి వచ్చిపడుతున్న ఆంగ్ల శబ్దాలకు ఎప్పటికప్పుడు తెలుగు మాటలను సృష్టించాలి. అయితే ఒక జాగ్రత్త తీసుకోవాలి. సమానార్థకాలు తయారు చేసేటప్పుడు అవి వినడానికి ఇంపుగా, తేలిగ్గా ఉండాలి. కొరుకుడు పడని పదాలైతే నష్టం వాటిల్లుతుంది. తెలుగు అనగానే ఏ తెలుగు అన్న మీమాంస అనవసరం. యాస భాషకు బలం. లక్షలమంది మాట్లాడే మాండలికాలన్నీ భాషకు ఆయువుపట్టులే. అవన్నీ అవసరమే. అసలు సిసలైంది జనభాషే. మంచి మంచి తెలుగు మాటలను ప్రసార సాధనాల్లోకి తెచ్చుకుంటే భాష అందగిస్తుంది. ఈ క్రతువులో పండితులే కాదు... భాష మీద ప్రేమ, అవగాహన ఉన్న సామాన్యులు కూడా పాలుపంచుకోవాలి. నిజమైన భారతదేశం గ్రామాల్లో ఉందంటారు. నా దృష్టిలో నిజమైన భాష పల్లెపట్టుల్లోనే ఉంటుంది. అక్కడ వాడుకలో ఉన్న పదాలను అందరం వాడుకుందాం. ఆ వాడుక తెలుగు భాషకు వేడుక అవుతుంది. డ్రెడ్జర్‌ అనే మాటకు 'తవ్వోడ' అన్న పదాన్ని సృష్టించింది సామాన్యులే. వారి అవసరార్థం దాన్ని కనిపెట్టారు. డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌కు చుక్కల సాగు కూడా అలా వచ్చిందే. ఇలాంటి ఉదాహరణలు ఎన్నో ఉన్నాయి. అవన్నీ అందరి వాడుకలోకి రావాలి. అప్పుడే మన భాష మరింత శక్తిమంతమవుతుంది.

మరో మహోద్యమం

భాష, సంస్కృతి... రెండూ విడదీయరానివి... ఒకదానిమీద ఒకటి ఆధారపడి ఉన్నవి. అందుకే పిల్లలకు ఇవన్నీ నేర్పాలి. ఒక్క ఆంగ్ల శబ్దం కూడా రాకుండా తెలుగులో మాట్లాడేలా, రాసేలా పిల్లల్ని ప్రోత్సహించాలి. వక్తృత్వం, వ్యాసరచన, సామెతలు, శతక పద్యాలు, కీర్తనలు వంటివాటిలో పోటీలు పెట్టాలి. విజేతలకు బహుమతులివ్వాలి. పాల్గొన్నవారందరినీ ఏదోరకంగా ప్రోత్సహించాలి. అవకాశం ఉన్నవారు తమ ఇళ్లలో కూడా పిల్లలచేత కసరత్తు చేయించాలి. ప్రోత్సహించాలి. పిల్లల్లో తెలుగు చదవాలన్న ఆసక్తిని, రచనాశక్తిని మనం పెంపొందించాలి. అందమైన తెలుగులో చిన్నారులను ఆకట్టుకునే కథలు, పుస్తకాలు విరివిగా రావాలి. వాటివల్ల భాషమీద, సంస్కృతిమీద మమకారం పెరుగుతుంది. మన భాషాసంస్కృతులు మనకు అమూల్య ఆస్తులు... మన వారసత్వ సంపద. వాటిని మనం కాపాడుకోకపోతే ఇంకెవరు కాపాడతారు? ప్రపంచం మొత్తంమీద ఉన్న 12కోట్లమంది తెలుగువారి ఉనికికి సంబంధించిన విషయం ఇది. దీనికి ఎటువంటి ప్రమాదం రాకుండా అడ్డుకుందాం. 1822లో రాజా రామ్మోహన్‌రాయ్‌ సొంత సొమ్ముతో ఒక పాఠశాలను పెట్టారు. అందులో శాస్త్ర సాంకేతిక విషయాలను కూడా బెంగాలీలోనే బోధించే ఏర్పాట్లు చేశారు. ఆ మహానుభావుడే మనకు స్ఫూర్తి కావాలి. ఫ్రెంచ్‌ దేశస్తులు వాళ్ల కళలు, సంస్కృతిని కాపాడుకోవడానికి రెండు శతాబ్దాలపాటు సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవన విప్లవం చేశారు. ఇది చరిత్ర. మన దగ్గర కూడా అలా చరిత్ర సృష్టించాలి. 'తెలుగు భాషా పునరుజ్జీవన ఉద్యమం' సాగాలి. ఈ మహాసభలు ఇందుకు నాందీ ప్రస్తావన చెయ్యాలి. భాషాప్రియులుగా మీరున్నారు. మీకు తోడుగా మేమూ ఉన్నాం. తెలుగు భాషా పునర్వికాసానికి కృషి చేసేందుకు ఈనాడులో 'తెలుగు వెలుగు' పేరుతో ప్రత్యేక విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేశాం. ఆంగ్ల పదాలకు ప్రత్యామ్నాయాలు, సమానార్థకాల అన్వేషణ, పద సేకరణ, నూతన పదాల్ని సృష్టించడం, వాటిని వ్యాప్తిలోకి తేవడం... వంటివాటిపై ఈ విభాగం పనిచేస్తుంది. నా ఆకాంక్ష ఒక్కటే... తెలుగు భాష కొత్త పుంతలు తొక్కాలి. అగ్రగామిగా నిలవాలి. తెలుగు సంస్కృతి, వైభవం ఎప్పటికీ జీవనదిలా ప్రవహించాలి. ఇప్పటికే జాప్యం జరిగి ఉండవచ్చు. ఇక కాలయాపన తగదు. నిర్దిష్ట కార్యాచరణ ప్రణాళికతో ముందడుగు వేస్తారని ఆశిస్తూ... సెలవు తీసుకుంటున్నాను "

ఒకే తాటిపైకి గల్ఫ్ దేశాల తెలుగువారు !

2011-08-14T07:55:00.001+05:30

ఉన్న ఊర్లో ఉపాధి కరవవడంతో నాలుగురాళ్లను వెనకేసుకోవాలని అయినవారికి దూరంగా గల్ఫ్‌దేశాలకు పయనమయ్యారు.. అలావెళ్లినవారికి అవమానాలు.. ఛీత్కారాలు నిత్యకృత్యమయ్యాయి.. కొందరైతే జైళ్లల్లో మగ్గుతున్నారు.. మరి కొందరు చిన్నపాటి విషయాలకే సేఠ్‌ల చేతులలో ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు.. ప్రమాదంలో చనిపోతే రక్తసంబంధీకులకు చివరి చూపుకూడా దక్కడం లేదు.. వీటన్నింటినీ ఇన్నాళ్లు మౌనంగా భరించారు.. వారిలో చైతన్యం వచ్చింది.. చేయిచేయి కలిపారు.. ఫోరంగా ఏర్పడ్డారు.. తెలుగువారికి ఏ అన్యాయం జరిగినా కలసికట్టుగా ఎదుర్కోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

గల్ఫ్ దేశాలలో ఉంటున్న తెలుగువారంతా ఒకేతాటిపైకి వచ్చారు. తమకు జరుగుతున్న అన్యాయాలను సంఘటితంగా ఎదుర్కొవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఇందుకోసం ఒక ఫోరంను కూడా ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. జిల్లాలోని రాజంపేట, రాయచోటి, రైల్వేకోడూరు, బద్వేలు ప్రాంతాల నుంచి జీవనోపాధి కోసం వేలాది మంది గల్ఫ్‌దేశాలకు వెళ్లారు.. వెళుతున్నారు. అక్కడికి వెళ్లిన వారు వివిధ రకాలుగా బాధలు పడుతున్నారు..జైళ్లల్లో మగ్గుతున్నారు..షేఠ్ చేతుల్లో ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు..అన్యాయాలకు..అక్రమాలకు..

బలవుతున్నారు.. రోడ్డు ప్రమాదంలో మృతి చెందితే మృతదేహాలను రక్తసంబంధీకులు చూసే భాగ్యంకూడా కొన్ని సందర్భాలలో దక్కటం లేదు. ఒక్క కువైట్‌లోనే నాలుగులక్షల మంది తెలుగువారు నివసిస్తున్నారు. దీంతోపాటు దుబాయ్, ఖతర్, మస్కట్, సౌదీ అరేబియా దేశాలలో మూడు లక్షల మంది ఉన్నట్లు అంచనా.

గల్ఫ్‌దేశాల్లో తెలుగువారిని చిన్నచూపు చూడటం సాధారణమైపోయింది. ఫిలిప్పీన్, శ్రీలంక,ఇరాన్, ఇరాక్, చైనా, బంగ్లాదేశ్, ఇండోనేషియా, పాకిస్తాన్ దేశాలకు చెందిన వారు, అలాగే మన దేశంలోని కేరళ, తమిళనాడు, పంజాబ్ రాష్ట్రాలకు చెందిన వారు ఐక్యంగా తమ వారికి అన్యాయం జరిగితే సమష్టిగా ఆదుకుంటారు. అవసరమైతే తమ దేశ రాయబారి కార్యాలయం నుంచి వత్తిడి తీసుకొస్తారు. అయితే తెలుగువారికి జరుగుతున్న అన్యాయాలకు స్పందించేవారుగానీ, చేయూత ఇచ్చేవారుగానీ కరువవుతున్నారు. దశాబ్ధాల కాలంలో గల్ఫ్ దేశాలలో తెలుగువారు బాధలు పడుతున్నా పట్టించుకునే నాథుడే ఉండటం లేదు. కనీసం తోటి తెలుగువారు కూడా సహకరించడం లేదు. దీంతో గల్ఫ్ దేశాలలో రోజురోజుకూ తెలుగువారి పరిస్థితి దయనీయంగా మారుతోంది. చిన్నచిన్న విషయాలకే తెలుగువారు హత్యలకు గురికావడం, ఇతర సంఘటనలతో తొలిసారిగా గల్ఫ్‌దేశాలలో తెలుగుసంఘాలు ఒక్కటిగా నిలవాలని నిర్ణయించాయి. తెలుగువారికి అండగా, చేయూతగా నిలవాలని ఒకేతాటిపైకి వచ్చాయి.

ఆవిర్భావం ఇలా..

తెలుగువారు పడుతున్న కష్టాలను పరిష్కరించడానికి కువైట్ దేశంలోని అన్ని తెలుగుసంఘాలు ప్రతినిధులు సమావేశమై యునెటైడ్ తెలుగుఫోరం-కువైట్‌గా ఏర్పాటు అయ్యారు. ఈమేరకు శుక్రవారం రాత్రి స్మాలియా ప్రాంతంలో తెలుగుసంఘాల నాయకులు భేటీ అయ్యారు. ఇందులో ఆదర్శ ఆంధ్రాయూత్, తెలుగుకళాసమితి, కళాంజలి, తెలుగులలితకళాసమితి, రాక్‌డ్యాన్స్ అకాడమీ, ప్రవాసాంధ్ర టీడీపీ , ఎన్‌ఆర్‌ఐటీడీపీ, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్, మహాత్మాగాంధీవెల్ఫేర్, రియాల్-అరబ్ టు ఏపీ, మయూరి గ్రూప్స్, ప్రవాసాంధ్రకాంగ్రెస్, తెలుగు క్రిష్టియన్ సంఘాలున్నాయి. కోల్లబత్తుల వీర్రాజు ఆధ్వర్యంలో ఈ సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. ఇందులో యడ్ల రవి, యేసురత్నం, దార్ల శ్రీను, త్రిమూర్తులు, ములకల సుబ్బరాయుడు, బలరాంనాయుడు, రాజశేఖర్, రాజేష్, బీపీనాయుడు, మురళీ, భాస్కరరెడ్డి, వెంకటరెడ్డి, వెంకటశివరావు, సత్య పాల్గొన్నారు.

నిధులు సేకరణకు సమాయత్తం

కువైట్‌లో తెలుగుబాధితులను ఆదుకునేందుకు నిధుల సేకరణకు యునెటైడ్ తెలుగుఫోరం-కువైట్ సమాయత్తమైంది. బాధితులకు త్వరలో ఆర్థిక సహాయం అందచేస్తామని ప్రకటించింది. భారతరాయబారి సతీష్‌చంద్రమోహతాను కలిసి తెలుగువారి సాధకబాధకాలపై వినతిపత్రం సమర్పించారు. ఇటీవల సేఠ్ చేతిలో హత్యకు గురైన గాలివీడుకు చెందిన తోకలనరేష్, అగ్గివారిపల్లెకు చెందిన నల్లగుట్ట రమణయ్య, దుద్వాలకు చెందిన మాసగిరి ఓబులరెడ్డి కుటుంబాలను ఆదుకోవాలని కోరారు.

తెలుగువారిని హత్య చేయడం దారుణం

కువైట్‌లో తెలుగువారిని హత్య చేయడందారుణం. వీధిన పడిన గల్ఫ్ బాధిత కుటుంబాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆదుకోవాలి. మావంతు సహాయాన్ని యునెటైడ్ తెలుగుఫోరమ్ ద్వారా అందిస్తాం

- వీర్రాజు, యునెటైడ్‌ఫోరమ్, ఆర్గనైజర్, కువైట్

హత్యలు విచారకరం

పొట్టి కూటి కోసం వచ్చిన వారు ఇలా హత్యలకు గురికావడం విచారకరం. తెలుగువారంతా ఒక్కటిగానే ఉండాలి. సమష్టిగా పోరాడాలి. అందుకే యునెటైడ్ ఫోరమ్‌ను బలోపేతం చేయాలి -ఆకులప్రభాకరరెడ్డి, కువైట్

మానవత్వంతో ఆదుకోవాలి

జీవనోపాధి కోసం గల్ఫ్ దేశాలకు వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరినీ మానవత్వంతో ఆదుకోవాలి. కువైట్‌లో తెలుగువారికి జరుగుతున్న అన్యాయాలను ఎలుగెత్తి చాటడానికి తెలుగు గొంతులు ఒక్కటికావాలి. - కె.ఈశ్వరబాబు, కువైట్

ఎట్టకేలకు స్వదేశాలకు మృతదేహాలు

ఈ నెల 1న కువైట్‌లో వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో తుపాకీ తూటాలకు బలైన మూడు మృతదేహాలను స్వదేశాలకు పంపించేందుకు రంగం సిద్ధం చేసినట్లు శనివారం అందిన సమాచారం. ఇందులో వై.ఎస్.ఆర్ జిల్లాలోని గాలివీడు మండలం నాగువారివాండ్లపల్లెకు చెందిన తోకల నరేష్‌కుమార్, చిత్తూరు జిల్లాలోని కంభంవారిపల్లె మండలం ఎంవీపల్లె పంచాయితీ అగ్గివారిపల్లె గ్రామానికి చెందిన నల్లగుట్ట రమణయ్య, నెల్లూరు జిల్లా వెంకటాచలం మండలం సర్వేపల్లెలో ఉంటూ సంబేపల్లె మండలం దుద్యాలలో జన్మించిన ఎం.ఓబులరెడ్డి ఉన్నారు. కాగా జిల్లాకు చెందిన తోకల నరేష్‌కుమార్ మృతదేహంను కువైట్‌లో ఈనెల 16న తరలించనున్నట్లు సమాచారం.

ఈ మృతదేహాలను స్వదేశానికి చేర్చే క్రమంలో చెన్నై ఎయిర్‌పోర్టు నుంచి ఉచితంగా స్వగ్రామాలను తరలించేలా అంబులెన్స్‌ను ఏర్పాటుచేయాలని, ఎన్‌ఆర్‌ఐసెల్‌తోపాటు చిత్తూరు, నెల్లూరు, కడప జిల్లా కలెక్టర్లను కోరుతూ లేఖ రాసినట్లు వలసదారుల హక్కుల మండలి రాష్ట్ర ఉపాధ్యక్షుడు ఎంబీ రెడ్డి శనివారం ‘న్యూస్‌లైన్’కు తెలిపారు. నల్లగుంట రమణయ్య, ఓబులరెడ్డి మృతదేహాలు ఆదివారం కువైట్‌లో తరలిస్తారని సోమవారం తెల్లవారుజామున చెన్నై విమానాశ్రయానికి చేరుతాయని స్పష్టంచేశారు. ఈ రెండు మృతదేహాలు వచ్చిన తర్వాత జిల్లాకు చెందిన నరేష్ మృతదేహం వస్తుందని ఆయన వివరించారు.

ద్వితీయభాషగా కూడా తెలుగును తీసేస్తున్నారు- సినారే ఆవేదన

2011-08-14T06:40:00.004+05:30

ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల్లో తెలుగు మరీ అన్యాయమైపోతోందని జ్ఞానపీఠ్‌ అవార్డు గ్రహీత, డాక్టర్‌ సి.నారాయణరెడ్డి ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అక్కడ తెలుగును ద్వితీయభాషగా కూడా తీసేస్తుండడం ప్రమాదకరమన్నారు. తెలుగులో రాస్తున్నాడు, మాట్లాడుతున్నాడనే నెపంతో ఒక విద్యార్థిని తరగతి నుంచి బహిష్కరించి, శిక్షించిన దృష్టాంతాన్ని మనం చూశామని, ఇది తెలుగు నాట తెలుగుకు జరుగుతున్న తీరని అన్యాయం అని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. టీవీల్లో ఆంగ్ల పదాల ఉపయోగం ఎక్కువగా ఉందన్నారు. ఒక 'ఈటీవీ'లోనే తెలుగు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారంటూ 'స్వల్పవిరామం' అనే పదాన్ని ఉదహరించారు. ఇతర భాషా పండితులు కూడా తెలుగు ప్రాశస్త్యాన్ని, ఔచిత్యాన్ని కొనియాడారని సినారె గుర్తుచేశారు. తెలుగును కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యత అందరిపైనా ఉందన్నారు.

వాడుక భాషే తెలుగు భాషకు వేడుక అవుతుందని రామోజీ గ్రూపు సంస్థల ఛైర్మన్‌ రామోజీరావు అన్నారు. కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం ఆధ్వర్యంలో విజయవాడలో శనివారం ప్రారంభమైన ప్రపంచ తెలుగు రచయితల రెండో మహాసభలకు రామోజీరావు ముఖ్యఅతిథిగా హాజరై ప్రసంగించారు. ''నిజమైన భాష పల్లె పట్టుల్లోనే ఉంటుంది. అక్కడ వాడుకలో ఉన్న పదాలను అందరం ఉపయోగిద్దాం. ఆ వాడుకే తెలుగుకు వేడుక అవుతుంది'' అని ఈ సందర్భంగా తెలుగు ప్రజలకు పిలుపునిచ్చారు. తెలుగు అంటే ఏ తెలుగు అనే మీమాంస అనవసరమని, భాషకు యాస బలమని, లక్షల మంది మాట్లాడే మాండలికాలన్నీ భాషకు ఆయువుపట్టులే, అన్నీ అవసరమే అని స్పష్టం చేశారు. పాఠశాల స్థాయి నుంచే భాషోద్ధరణ మొదలు కావాలని ఆకాంక్షించారు. తమిళులు, కన్నడిగులు, మలయాళీలు, మరాఠీల భాషాభిమానాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని కోరారు. భాషా ప్రియులకు తోడుగా 'ఈనాడు' ఉందని, నిర్దిష్ట ప్రణాళికతో ముందడుగు వేయాలని సూచించారు.

తీరికలేని ప్రభుత్వం: యార్లగడ్డ

తెలుగు గురించి పట్టించుకునే తీరిక మన పాలకులకు లేకుండా పోయిందని మహాసభల కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడు యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్‌ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తెలుగు అధికార భాషా సంఘానికి ఏడాదిగా సమితి లేక ఖాళీగా ఉందన్నారు. చివరకు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం స్నాతకోత్సవానికి వచ్చే తీరిక కూడా పాలకులకు లేకుండా పోయిందని అన్నారు. ప్రతి పాఠశాలలోనూ మన బిడ్డలకు తెలుగు తప్పకుండా నేర్పించాలంటూ ప్రభుత్వాలను, పాఠశాలల యాజమాన్యాలను నిలదీయాలని పిలుపునిచ్చారు. సభ గౌరవాధ్యక్షుడు మండలి బుద్ధప్రసాద్‌ మాట్లాడుతూ తెలుగు భాష ఇప్పుడు దారులు మూసుకు పోయిన కూడలిలో దిక్కుతోచని స్థితిలో దీనంగా నిలబడిందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తెలుగు ప్రజలు సమగ్ర భాషా చైతన్యానికి పూనుకోకుంటే చరిత్ర మనల్ని క్షమించదనే ఆవేదనతోనే ఈ సభలు నిర్వహిస్తున్నామన్నారు. టీవీలు వచ్చాక పల్లెటూర్లలో కూడా తెలుగు భాష ఆంగ్లపదాలతో కలుషితమైపోయిందని ప్రముఖ కథా రచయిత, కథానిలయం వ్యవస్థాపకుడు కాళీపట్నం రామారావు అన్నారు. ప్రముఖ రచయిత్రి మాలతీ చందూర్‌ మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషపై అభిమానం ఉన్న పీవీ నరసింహారావు, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, ఎన్టీఆర్‌ లాంటి నేతలు ఇప్పుడు మనకు అవసరమన్నారు. ఇప్పుడున్న పాలకులకు తెలుగుపై అభిమానం లేదని, అలాంటి వారికి అవసరమైతే ఇది తెలుగు అని మనం నేర్పి, వారిని నిలదీయాలని పిలుపునిచ్చారు. శాంతా బయోటెక్‌ అధినేత డాక్టర్‌ వరప్రసాద్‌ రెడ్డి మాట్లాడుతూ తెలుగు ప్రజల సంఖ్య, పత్రికల సంఖ్య పెరిగినా చదివే పాఠకుల సంఖ్య తగ్గిపోతోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. పాశ్చాత్య ప్రభావానికి లోనైన యువతరాన్ని, చిన్న పిల్లలను ఆకట్టుకునే రచనలు రావాలని, ఆశావహ దృక్పథంతో రచనలు సాగాలని కోరారు. ఆంధ్రజ్యోతి పత్రిక సంపాదకుడు శ్రీనివాస్‌ మాట్లాడుతూ తెలుగు భాషలో సాధక బాధకాలను పరామర్శించే తరం పత్రికల్లో లేకుండా పోయిందన్నారు. ఈ సమావేశంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ కార్యదర్శి అగ్రహారం కృష్ణమూర్తి, ప్రసిద్ధ ఉర్దూ కవి షీన్‌ కాఫ్‌ నిజాం, రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సంస్థ అధ్యక్షుడు తుర్లపాటి కుటుంబరావు, రాష్ట్ర సాంస్కృతికశాఖ, పురావస్తుశాఖ సంచాలకుడు హర్షవర్ధన్‌, చెన్నారెడ్డి, కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్షుడు గుత్తికొండ సుబ్బారావు, ప్రధాన కార్యదర్శి డాక్టర్‌ జీవీ పూర్ణచందు పాల్గొన్నారు.

తెలుగు తల్లి విగ్రహావిష్కరణ

మహాసభల ప్రారంభానికి ముందు తుమ్మలపల్లి కళేక్షేత్రం ఎదుట తెలుగుతల్లి విగ్రహాన్ని రామోజీరావు, సినారె ఆవిష్కరించారు. మహాసభల సందర్భంగా రూపొందించిన 'తెలుగు పున్నమి' పుస్తకాన్ని రామోజీరావు ఆవిష్కరించారు.

తె. భా.స మహాసభకు హాజరైన రాయలసీమ,తమిళనాడు ప్రతినిధులు

2011-08-03T08:17:00.000+05:30

రాజమండ్రి లో జూలై 31 న జరిగిన తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య 8 వ మహాసభ సందర్భంగా తెలుగు భాషొద్యమ సమాఖ్య అధ్యక్షులు సామల రమేష్ బాబు గారితో..రాయలసీమ,తమిళనాడు,కర్నాటక ప్రతినిధులు తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి, ఎ.వీరాస్వామి, టి.మహానందప్ప, స.వెం.రమేష్, కాటుపాకం పురుషోత్తం, క్రిష్ణ ప్ప, మునిరాజు, పుష్పరాజు , దామోదర్ రెడ్డి తదితరులు.

రాజమండ్రిలో ఘనంగా తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య 8 వ మహసభ

2011-08-02T20:45:00.001+05:30

తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య 8 వ వార్షిక మహసభ జూలై 31 న రాజమండ్రిలో ఘనంగా జరిగింది. ఈనాడు దినపత్రిక ప్రచురించిన ఈ కార్యక్రమాల విశేషాలను చదివేందుకు కింది వార్తా చిత్రం నొక్కండి.

విజయవాడలో ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు!

2011-07-16T17:32:00.000+05:30

కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం 2011 ఆగస్టు 13, 14, 15 తేదీలలో విజయవాడలో రెండవ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభల నిర్వహణకు సమాయత్తం అవుతోంది. మరొకసారి మధురానుభూతిని మిగిల్చే సాహిత్య పండుగ జరుగబోతోంది. దేశ విదేశాల నుంచి భాషాభిమానులూ, భాషోద్యమ కార్యకర్తలూ, భాషా వేత్తలు, సాహితీ వేత్తలు, చరిత్ర పరిశోధకులు, సాంకేతిక నిపుణులు ఒకే వేదికపైన సమావేశవౌతున్న ఒక అపురూప సన్నివేశం ఇది.
తెలుగు భాషోద్యమ స్ఫూర్తితో ప్రజల గుండె తలుపులు తట్టేందుకు ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు కొత్త ఊపునందిస్తున్నాయి. 2007లో జరిగిన తొలి ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు ఆ మేరకు గొప్ప ఫలితాలు సాధించాయి కూడా! మనం తెలుగు వారిమనీ, మన భాషలో మనం మాట్లాడుకోవటంలో నామోషీ పడవలసిందేమీ లేదనే భావన ప్రజల్లో కొంతయినా కలగటానికి కారణమైన కలగటానికి కారణమైన తెలుగు భాషోద్యమాన్ని ఈ మొదటి ప్రపంచ మహాసభలు అమిత బలసంపన్నం చేశాయి.
తెలుగువారి చరిత్ర, సంస్కృతి, సాంకేతిక రంగాలలో రేపటి అవసరాలపైన, రేపటి మనుగడెపైన, రేపటి సామాజిక స్థితిగతులపైనా ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టుకొని రెండవ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభల చర్చా వేదికలకు రూపకల్పన జరుగుతోంది. తెలుగు భాషా సంస్కృతుల విషయమై కొన్ని వౌలికమైన అంశాల గురించి కచ్చితమైన చర్చ జరగవలసి ఉంది కూడా!
* చాలామంది సాహితీ వేత్తలు, మేధావులు తెలుగు సాహిత్యానికి శూన్యయుగం నడుస్తోందనే భావనలో ఉన్నారు. ఇది నిజమే అయితే వెలుగు నింపటానికి తీసుకోదగిన చర్యలేమిటి? జరగవలసిన మార్పులేమిటి? రేపటి సమాజానికి సాహిత్యం ఏ విధమైన దిశా నిర్దేశం చేయగలుగుతుంది?
* తెలుగువారి సమగ్ర చరిత్ర నిర్మాణంపై విశ్వవిద్యాలయాలు గానీ, చరిత్రకు సంబంధించిన సంస్థలు గాని ఎందుకని దృష్టి పెట్టలేక పోయాయి? రేపటి అవసరాలను చరిత్ర పరిశోధకులు ఎంతమేర గుర్తించారు? ఏ విధంగా గుర్తించారు? ఇప్పుడు చేపట్టదగిన చర్యలేమిటి?
* మరణశయ్యనెక్కిన భాషల్లో తెలుగు చేరటానికి గల కారణాలమీద శాస్ర్తియమైన అధ్యయనం జరిగిందా? చరిత్ర నేర్పుతున్న పాఠాల్లోంచి మనం నేర్చుకొంటున్నదెంత? రేపటి సమాజంలో తెలుగు మనుగడ ఏమిటి?
* అంతరించి పోతున్న తెలుగు కళా రూపాలకు ప్రాణ ప్రతిష్ఠ చేయటానికి తీసుకోదగిన చర్యలేమిటి? వాటి రేపటి మనుగడ మాటేమిటి?
* తెలుగు మాధ్యమంలో చదువు ఎందుకు ప్రాధాన్యత కోల్పోయింది? రేపటి సమాజం తెలుగుని అసలు చదువుకుంటుందా? ప్రాథమిక విద్యలో కూడా తెలుగుని నేర్పకుండా చెప్పే ఇవి చదువులేనా? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రాబట్టే విధంగా గట్టి చర్చలు జరగవలసిన అవసరం ఎంతయినా ఉంది. వేయి గొంతులు ఒక్కటై ప్రశ్నించాల్సిన అవసరం కూడా ఉంది.
తెలుగు భాషా సంస్కృతుల విషయంలో ప్రపంచీకరణం ఒక వైపు, దృశ్య మాధ్యమాలు, సినిమాలు ఇంకొకవైపూ ముప్పేట దాడి కొనసాగిస్తుండగా ప్రజలలో ఏర్పడిన పాశ్చాత్య వ్యామోహం, ప్రభుత్వంలో నెలకొన్న నిరాసక్తత, పాలనా వ్యవస్థలో చోటుచేసుకొన్న నిర్లిప్తలను తొలగించి, తెలుగు భాషనీ, తెలుగు సంస్కృతినీ కాపాడుకోవటానికి మేధావులూ, భాషాభిమానులూ ప్రజల గుండె తలుపులు తట్టే కార్యక్రమాలకు రూప కల్పన చేయాల్సి ఉంది.
ఈ నేపథ్యంలోనే రెండవ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలకు కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం మరొకసారి పూనిక వహిస్తోంది. భాషా సంస్కృతులు ప్రమాద స్థితిలో ఉన్న నేటి రోజుల్లో ఈ సభలు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంటున్నాయి.
తెలుగు భాషా ప్రాచీనతపైన తొలి జాతీయ సదస్సు నిర్వహణ, మచిలీపట్నం నుంచి నెల్లూరు దాకా రచయితల ‘తెలుగు భాషా సంస్కృతి చైతన్య యాత్ర’ సింధూనాగరికతకు సమాంతరంగా తెలుగు నేలమీద సంస్కృతీ సంపన్నులైన ప్రజలు నివసించారని అంగీకరిస్తున్నప్పుడు, ఆ నాటి సంస్కృతిని తెలుగు సంస్కృతిగా పిలవాలని కోరుతూ రాష్ట్రంలోని పురావస్తు శాస్తవ్రేత్తలు అనేకమందిని ఆహ్వానించి జరిపిన ‘సింధు - కృష్ణ లోయల నాగరికతల అధ్యయన సదస్సు’, తెలుగులో న్యాయపాలనపైన మరొక జాతీయ సదస్సు, భాషోద్యమ స్ఫూర్తితో ‘జాతీయ తెలుగు రచయితల మహాసభలు’... తానా వారితో కలిసి తరతరాల తెలుగు సంస్కృతిపైన ఒక అధ్యయన సదస్సు... ఇలా ఎన్నో విశేష కార్యక్రమాలు నిర్వహించి భాషోద్యమాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకు వెళ్ళేందుకు కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం ఎంతగానో శ్రమిస్తోన్న సంగతి అందరికీ తెలిసినదే! తెలుగు పసిడి, వజ్రభారతి, తెలుగు మణిదీపాలు, కృష్ణాజిల్లా సరస్వం, తెలుగు వ్యాసమండలి లాంటి ప్రచురణలు గొప్ప ఆకార గ్రంథాలుగా నిలిచాయి.
తెలుగు భాషోద్యమ నాయకులు, మాజీ మంత్రివర్యులు శ్రీ మండలి బుద్ధ ప్రసాద్ గౌరవాధ్యక్షులుగా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ హిందీ అకాడమీ అధ్యక్షులు పద్మశ్రీ యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్ కార్యనిర్వాహఖ అధ్యక్షులుగా, పూర్వపు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ కార్యవర్గ సభ్యులు శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు అధ్యక్షులుగా, డా. జి.వి. పూర్ణచందు ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఏర్పడిన కార్యనిర్వాహక వర్గం కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం నేతృత్వంలో ఈ మహాభలకు రూపకల్పన చేస్తోంది.
భాషా సంస్కృతుల రేపటి మనుగడ గురించీ, రేపటి అవసరాల గురించీ ప్రధానంగా చర్చించే లక్ష్యంతో ఇప్పుడీ రెండవ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు జరుగుతున్నాయి. ప్రామాణికమైన, సాధికారికమైన ప్రతిపాదనలను ఈ మహాసభలు చేయగలవని కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం ఆశిస్తోంది. దేశ విదేశాల నుండి అనేక మంది రచయితలు, పరిశోధకులూ, సాంకేతిక నిపుణులూ అందరూ ఒక వేదికపైన చేరడం ద్వారా మరొకసారి ప్రజల గుండె తలుపులు తట్టడమే ఈ మహాసభల లక్ష్యం. వీటి స్వరూప స్వభావాలు ఇలా ఉండబోతున్నాయి.
* చరిత్ర పూర్వయుగానికి, చారిత్రక యుగానికి సంబంధించిన పురావస్తు పరిశోధనల పైనా, తెలగు నాణాలు, తెలుగు శాసనాలపైనా, తెలుగు వారి కట్టడకళకు సంబంధించిన చారిత్రక ఆధారాలపైన ఈ సభలలో విశేష చర్చలు జరుగుతాయి. తెలుగు భాష ప్రాచీనతను నిరూపించే పరిశోధనాంశాలు, ఇటీవల వెలుగు చూసిన పురావస్తు ఆధారాలను ఈ సభలు పరిశీలన చేస్తాయి.
* తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రధాన ఘట్టాలపైన, సంప్రదాయాలపైన, సాహిత్య పరిశోధనలపైన నాటక, నవలా, కథా, కవితా రచనల రేపటి పరిస్థితులపైన ప్రధాన చర్చలు జరుగుతాయి. తెలుగు విమర్శ గురించి, సాహిత్యంలో నిబద్ధత, ఆధునికత, అవాంఛనీయ ధోరణుల గురించీ, పత్రికా రంగంలో భాషావ్యాప్తి గురించీ పరిశీలన జరుగుతుంది. ముఖ్యంగా బాలసాహిత్యంపైన ప్రత్యేక దృష్టి ఉంటుంది.
* తమిళనాడు, ఒరిస్సా, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర మొదలైన ప్రాంతాలలో తెలుగువారి జీవనం, భాషాసంస్కృతుల పరంగా అక్కడి ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు... రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకోదగిన చర్యల గురించి ప్రత్యేక చర్చ జరుగుతుంది.
* రేపటి అవసరాలకు తగ్గట్టుగా తెలుగు భాషా బోధన, తెలుగు మాధ్యమంలో పాఠ్యాంశాలలో చేయదగిన మార్పులు, శాస్ర్తియ దృక్పథంతో మాతృభాషలో ప్రాథమిక విద్యపై అవగాహన, ఇతర దేశాలలో తెలుగువారి కోసం పాఠ్యపుస్తకాల రూపకల్పన, తెలుగు పండితులపట్ల వివక్షత లేకుండా సముచిత గౌరవాన్ని ప్రభుత్వమూ, విద్యాసంస్థలూ అందించటం మొదలైన అంశాలపై చర్చలుంటాయి.
* మేలిమి భాషగా తెలుగును కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించి, విశిష్ట ప్రాచీన సంపన్నతా హోదా (క్లాసికల్ స్టేటస్) ప్రకటించిన తరువాత కూడా స్తబ్దత వదల్లేదు. విశ్వవిద్యాలయాలు గాని, సంబంధిత సంస్థలు గాని నిర్దిష్ట ప్రణాళికలు రూపొందించే పనికి ఇంకా శ్రీకారాలు చుట్టలేదు. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు ఈ అంశంపై తప్పనిసరిగా దృష్టి పెట్టవలసి ఉంది. హైదరాబాదులోని కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం, మైసూరులోని భారతీయ భాషా కేంద్రం, కేంద్ర సాహిత్య ఆకాడమి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ తక్కిన సంబంధిత సంస్థలు ప్రాచీనతా హోదా అనంతరం చేపట్టనున్న నిర్దిష్ట కార్యక్రమాలను ఈ సదస్సులో ప్రతిపాదించనున్నాయి. తెలుగు భాషా సంస్కృతుల ప్రాచీనత నిరూపించే పరిశోధనలను విశ్వవిద్యాలయాలు చేపట్టటం, తెలుగు బృహన్నిఘంటువు (లెక్సికాన్) నిర్మాణానికి పూనిక వహించటం, తాళపత్ర గ్రంథాల పరిరక్షణ, తెలుగులో విజ్ఞాన సర్వస్వాల రూపకల్పనల గురించి చర్చ ఉంటుంది.
* ఆధునిక అవసరాలకు తగినట్లు తెలుగు భాష ఆధునీకరణ, తెలుగు లిపి, కంప్యూటర్ అవసరాలు, కంప్యూటర్‌లో తెలుగు పదజాలం, తెలుగు వెబ్ మేగజైన్లు, తెలుగులో సాంకేతిక ఉపకరణాలు, తెలుగులో వెబ్ సైట్లూ, బ్లాగులూ, సోషల్ నెట్ వర్క్ సైట్లు, తెలుగులో లినాక్స్ ఆపరేటింగ్ విధానం మొదలైన అంశాలపైన విశేష చర్చ జరుగుతుంది. తెలుగు యూనికోడ్ విషయమై ప్రభుత్వపరంగా తీసుకోదగిన చర్యల గురించి, ఇతర సాంకేతిక అంశాల గురించి నిర్దిష్ట ప్రతిపానలూ, సూచనలూ ఉంటాయి.
ఇంకా జాతీయ కవి సమ్మేళనంతో పాటు, దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో కవులు కవయిత్రులతో కవి సమ్మేళనం, అష్టావధానం, భువనవిజయం, సర్వ వాగ్గేయకారుల సంకీర్తనం, తెలుగు వైభవాన్ని కళ్ళకు కట్టించే నృత్య రూపకాల ప్రదర్శనలు, వివిధ రంగాలలో విశిష్ట కృషి చేసిన తెలుగు ప్రముఖులకు, కవి పండితులకు సత్కారాలూ ఉంటాయి.
ఈ మహాసభల గుర్తుగా విజయవాడలో ఒక ముఖ్యకూడలిలో తెలుగుతల్లి విగ్రహావిష్కరణ జరుగుతుంది. విజయవాడ నగరంలో మహాకవుల చిత్రపటాలు మరియూ మినీకవితల ప్రదర్శన, అవకాశం సమకూరితే కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ నివాసం ఉన్న ఇంటిలో ఆయన చరిత్రను తెలిపే ఫోటోల ప్రదర్శన లాంటి అనేక కార్యక్రమాల నిర్వహణకు రూపకల్పన జరుగుతోంది. నిన్నని స్పృశిస్తూ, నేటిని సమీక్షిస్తూ రేపటి అవసరాలకు తగ్గట్టుగా తెలుగు భాషా సంస్కృతులను తీర్చి దిద్దుకొనే లక్ష్యంతో రచయితలు, పరిశోధకులూ, సాంకేతిక నిపుణుల సమాహారంగా ఈ సభలు జరుగుతున్నాయి. భాషోద్యమ స్ఫూర్తితో పాల్గొనవలసిందిగా అందరికీ ఆహ్వానం.

- డా॥ జి.వి. పూర్ణచందు,

కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శి

ఫోన్: 9440172642,

అంధ్ర భూమి దినపత్రిక " నుడి " శీర్షిక సౌజన్యంతో

31 న రాజమండ్రి లో తె.భా.స. వార్షిక మహసభ

2011-07-14T20:45:00.005+05:30

కడుపాత్రం (కథ)- తవ్వా ఓబుల్ రెడ్డి

2011-07-10T20:30:00.002+05:30

''కేబుల్‌ టీవీలు, గ్రాఫిక్‌ సినిమాలతో హోరెత్తిపోతున్న ఈ కాలంలో ఇంకా బొమ్మలాటలు ఎవరు జూచ్చారు? మీకు ఎర్రిగాని... ఊళ్ళోకి వచ్చినందుకు అంతో ఇంతో లెక్క అడుక్కోని దోవ బట్టుకోని పోర్రి... ఎందుకింత సెమ!''
పొరుగూర్లో నిన్నరాత్రి గ్రామపెద్దలు అన్నమాటలు బండిలోని వెంకటరావును రోడ్డు గతుకుల్లా కుదిపివేస్తున్నాయి. ఆ రాత్రికి ఆ వూర్లోనే గడిపి, ఆటాడకుండా తెల్లవారుజామున్నే బృందాన్ని తట్టిలేపి, బండ్లు కట్టించి, చక్రాలపల్లెకు దారిపట్టించినాడు వెంకటరావు.
చక్రాలపల్లె సమీపిస్తున్నకొద్దీ వెంకటరావులో తల్లి ఒడిలోకి చేరుకుంటున్న ఆనందం చోటు చేసుకోసాగింది. ఎనిమిదేళ్ళ తర్వాత తిరిగి ఆ వూరికి రావడం; రెండు బండ్లలోని బృందానికి కూడా సంతోషం కలిగించింది. బొమ్మలాటలు ఆడుతూ దేశాటనం చేయడం వెంకటరావు బృందానికి వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించిన వృత్తి. ఆటలో విగ్రహాలను కదం తొక్కించి వీక్షకులను ఉర్రూతలూగించడం వెంకటరావుకు వెన్నతోపెట్టిన విద్య. దేశాటనంలో అన్ని మజిలీలూ ఒక ఎత్తు... చక్రాలపల్లె జ్ఞాపకాలు మరొక ఎత్తు! ఊరి చింతవనంలో తాము దిగిన సమాచారం అందిన వెంటనే రామగోవిందరెడ్డి సాదరంగా ఆహ్వానిస్తాడు. రెండుమూడు వారాలు తిండిగింజెలు ఇచ్చి పోషణ భారాన్ని వహిస్తాడు. అవసరమైన విగ్రహాలు గీయించడానికి ఖర్చులు భరిస్తాడు. కోరిన ఆటను ఆడించుకుంటాడు. అవసరమైన పాటలను, పద్యాలను మళ్ళీ మళ్ళీ పాడించుకుంటాడు. ఇదిలా వుంటే... ఊరి వాతావరణం మరొక అద్భుతం. విశాలమైన చింతవనం, ఊరిచుట్టూ పచ్చని పొలాలూ... ఊరికి దగ్గరలో నల్లమల కొండలూ... ఇసుక తిన్నెలూ... నీటి మడుగులతో ఊరిని చుడుతూ మెలికలు తిరిగి ప్రవహించే ఏరూ... ఏటి మడుగుల్లో చేపల వేట, చింత చిగురూ...రాగి సంకటి వంటకాలూ ఇలా... ఆ ఊరి జ్ఞాపకాలన్నీ ఆ బృందం మస్తిష్కాల్లో తెరతెరలుగా బయటికి వస్తున్నాయి.
ఊరు ముందరగా ఏరు సమీపించింది. బండ్లు నెమ్మదిగా సాగుతున్నాయి. ఇసుక దారిలో వెళ్ళి బండ్లు ఊరు చేరుకోవాలి. ఏటిలో ఇసుక, రాళ్ళూ తప్ప నీటి చెమ్మ ఉన్నట్టు లేదు.
''విశ్వరూప'' ముందు బండిని తోలుతున్నాడు. వెంకటరావు తర్వాత బృందానికి విశ్వరూప ఉపనాయకునిలా వ్యవహరిస్తూ ఉంటాడు. వెంకటరావుకు నమ్మిన బంటు. చిన్నతనంలో అనాధగా దారిలో తారసపడితే వెంకటరావు చేరదీశాడు. బొమ్మలాటలో నైపుణ్యాన్ని సాధించిపెట్టాడు. తమ కళ విశిష్టతను, కుల చరిత్రను ఔపోసన పట్టించాడు. 'సురభి' నాటక సంఘాల స్థాపకుడైన గోవిందరావు కూడా తొలుత గంపా పకీరప్ప పేరుతో మశూచివ్యాధి బారినపడి అనాధగా తిరుగుతూ పనారస సంజీవరాయుని ధర్మపత్ని చెన్నమ్మకు దేశాటనలో తారసపడగా, చెన్నమ్మ చేరదీసిందని, ఆమె కుమారుడు వెంకోజీ పకీరప్పను దత్తత స్వీకరించి గోవిందరావుగా పేరు మార్చాడని వెంకటరావు విశ్వరూపకు పదేపదే గుర్తుచేస్తూ ఉంటాడు. నాటి గోవిందరావును మించి పేరు ప్రఖ్యాతులు సాధించాలని ప్రోత్సహిస్తూ ఉంటాడు.
విశ్వరూప వెంకటరావును 'వెంకోజీ' అని పిలుస్తూ ఉంటాడు.
'రేయ్‌... విశ్వరూపా... ఇసుకలో బండ్లు నెమ్మదిగా పోనీ... చెమ్మ ఉంటుందేమో... దిగబడతాయి జాగ్రత్త'' వెనుక బండిలోనుండి కేకేసినాడు వెంకటరావు.
అలాగేనన్నట్లు తలూపుతూ బండిని ఊరి దిశగా నడిపించాడు విశ్వరూప.
బండ్లు ఊర్లోకి ప్రవేశించాయి. ఎద్దులగంటల శబ్దాలకు కుక్కలు మొరగసాగినాయి. బండ్లను చింతవనంలో విడిచిన వెంటనే రామగోవిందరెడ్డిని కలుసుకోవాలనుకున్నాడు వెంకటరావు.
అయితే వెంకటరావు ఆలోచనకు ప్రతిబంధకం ఎదురైంది.
రామగోవిందరెడ్డి నాలుగేళ్ళ కిందటే కాలం చేశాడని దారిలోనే గ్రామస్థుల ద్వారా తెలుసుకున్న వెంకటరావు నిశ్చేష్టుడైనాడు. ఈతపుల్ల విరిగిన తోలుబొమ్మలా కూలబడిపోయాడు.
విశ్వరూపతోపాటు బృందంలోని వారంతా కూడా లాభపడినారు.
బండ్లు ఊరిమీదుగా చింతవనానికి దారితీస్తున్నాయి. చింతవనం చాటుగా ఊరికి తూర్పున ఉన్న ఏరు, కొండలూ ఊళ్ళోకి నేరుగా కనిపించడంతో బృందంలోని వారంతా ఉలిక్కిపడ్డారు.
నిటారైన చింతవృక్షాలతో, మూడెకరాల విస్తీర్ణంలో పరుచుకుని ఉన్న వనం అదృశ్యమైంది.
రామగోవిందరెడ్డి కొడుకు చిన్నారెడ్డి చింతవనాన్ని నరికించాడని, ఆ స్థలంలో కోత మిషను ప్రారంభించి కలప వ్యాపారం చేస్తున్నాడని బండ్లకు ఎదురుగా వచ్చిన ఒక గ్రామస్థుడు చెప్పడంతో విశ్వరూప పగ్గాలను బిగపట్టి బండిని ఒక్కసారిగా ఆపాడు.
విషయం తెలుసుకున్న వెంకటరావు బండ్లను అక్కడికి దగ్గరలో ఒక పాత సత్రం వద్ద విడిది చేయాలని చెప్పాడు.
''చూశావా వెంకోజీ చెక్రాలపల్లె... చెక్రాలపల్లె అంటూ కలవరిస్తూ వచ్చినాం. తీరా చూస్తే ఇక్కడ తలదాచుకునేందుకు నీడే కరువైపోయింది'' నిరాశగా అన్నాడు విశ్వరూప.
సత్రం వద్ద బండ్లను ఆపారు. ఆటసామగ్రిని సత్రం వసారాలోకి చేరవేశారు.
వెంకటరావు ఊరి పరిసరాలను నిశితంగా పరిశీలించసాగాడు. చింతవనంలో కోత మిషన్‌ రొద చేస్తూ కలప మొద్దులను నిలువునా చీరేస్తూ వున్నట్లు... అక్కడినుండి వినిపించే శబ్దాన్నిబట్టి అంచనావేశాడు వెంకటరావు.
వెంకటరావు అంచనాకు తార్కాణంగా రాళ్ళూరప్పలతో ఊరి సమీపంలోని కొండలు కనిపిస్తున్నాయి. కొండ సెలల్లోని నిటారైన వృక్షాల జాడ ఇప్పుడు కనిపించలేదు. ప్రతికూలంగా ఉన్న పరిస్థితులకు వెంకటరావు ఏమాత్రం తొణకలేదు.
''ఏమైనా సరే చక్రాలపల్లెలో మజిలీ చేయాల్సిందే...! ఆట ఆడాల్సిందే'' మనసులో అనుకున్నాడు.
ఆ రోజు రాత్రికే ఆటకు ఏర్పాట్లు చేయాల్సిందిగా విశ్వరూపను పురమాయించాడు. బృందంలోని మరో ముగ్గురు పురుషులూ, ముగ్గురు స్త్రీలూ ఆట ఏర్పాట్లలో భాగంగా విగ్రహాలను సరిచూడటం ప్రారంభించారు. బృందంలో వెంకటరావు చెల్లెలు శారదమ్మ, ఆమె భర్త రాజారావులతోపాటు తమ్ముడు శివాజీరావు, మరదలు రాధమ్మ, మేనల్లుడు కృష్ణాజీ, మేనకోడలు సత్యవతీ ఉన్నారు.
తన కొడుకులతోపాటు కూతురు దూరమైన సంఘటనలు అరవై ఏళ్ళప్రాయంలో వెంకటరావు మనసును తొలుస్తూ ఉంటాయి. జ్ఞాపకాలు అప్పుడప్పుడూ నిరుత్సాహానికి గురిచేస్తూ వున్నా... కళపట్ల అంకితభావం వెంకటరావులో పట్టుదలను పెంపొందిస్తూ ఉంటుంది.
అలా... ఊరు చుట్టి వద్దామని బయలుదేరాడు వెంకటరావు.
ఊరి స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోయింది.
ఎనిమిదేళ్ళ కిందట కరెంటు తీగలు కూడా లేని ఊరి వీధుల్లో కేబుల్‌ టీవీ, టెలిఫోన్ల వైర్లు బారులు తీరి వేలాడుతున్నాయి. అడుగడుగునా మిద్దెలపై ఏర్పాటు చేసుకున్న డిష్‌ యాంటెన్నాలు, ప్రాచీన కళారీతులను మట్టుపెట్టేందుకు ప్రయోగించిన బోనుల్లా కనిపించాయి వెంకటరావుకు.
తూర్పువీధి వైపునకు నడిచాడు.
ఒక వేపచెట్టు కింద అరుగుపై కూర్చుని వున్న గ్రామస్తులు వెంకటరావును గుర్తుపట్టి పిలిచారు. పేపర్లు చూస్తూ జిల్లారాజకీయాలను చర్చిస్తున్నట్లు కనపడుతోంది అక్కడి వాతావరణం.
''ఏటామాదిరి కాకుండా ఈసారి ఆట మా వీధిలో శివాలయం ముందర వేయాలి'' ఆజ్ఞాపిస్తున్నట్లుగా అన్నాడు పేపరు మడిచి పక్కన వేస్తున్న ఒక యువకుడు
''రామగోవిందరెడ్డి కాలం పోయింది'' మరో యువకుడు ఆక్రోశంతో కేకేసినట్లుగా మాట్లాడాడు.
వెంకటరావు తల వూపుతూ ఏమీ మాట్లాడకుండా అక్కడినుండి గొల్లవీధికి వెళ్ళాడు. తర్వాత రెడ్లవీధి, బలిజవీధి, ఉప్పరవీధి, కమ్మవీధుల్లో తిరిగాడు. చివరగా ఊరికి దక్షిణంగా ఉన్న మాదిగవాడకు కూడా వెళ్ళాడు.
ఎక్కడికి వెళ్ళినా, తమ వీధుల్లోనే ఆటాడాలని, తమ వీధుల్లోనే మొదటిరోజు ఆట ప్రారంభించాలని పట్టుబట్టడం వెంకటరావుకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది.
కులసంఘాలు, పార్టీల ప్రస్తావన, పంతాలూ పట్టింపులూ ఊరిలో బాగా నాటుకుంటున్నాయని వెంకటరావు అర్థం చేసుకున్నాడు.
ఏటా మాదిరిగా ఈసారి కూడా రామాలయం వద్దనే ఆట ఆడతామని, మరోసారి వచ్చినప్పుడు వేదిక స్థలాన్ని మార్పు చేస్తామని అందరికీ సర్ది చెప్పడానికి వెంకటరావు తలప్రాణం తోకకు వచ్చింది.
ఊర్లోనుండి సత్రం వద్దకు తిరిగివస్తుండగా వెంకటరావుకు ఎదురైన కొందరు గ్రామస్తులు మాత్రం అభిమానంగా పలుకరించారు. క్షేమసమాచారాలు, పిల్లల గురించి అడిగారు వాళ్ళు.
''ఎగిరిపోయిన పక్షుల గురించి ఏమని చెప్పాలి'' అనుకుంటూనే తన ఇద్దరుకొడుకుల గురించి, కూతురి గురించి గ్రామస్తులకు చెప్పడం ప్రారంభించాడు వెంకటరావు.
''పెద్దకొడుకు సినిమా వేషాలపై మోజుతో ఐదేళ్ళకిందట చెప్పా పెట్టకుండా వెళ్ళిపోయాడు. అంత సులభంగా వేషాలు ఎక్కడ దొరుకుతాయి? ఆ కాలంలో సురభి కళాకారులను అక్కున చేర్చుకున్న బొంబాయి 'కృష్ణాఫిలిం కంబైన్స్‌'లాంటి కంపెనీలు ఈకాలంలో ఎక్కడున్నాయి. ఉంటే ఒక సినిమాలోనైనా వాడు ఈ పాటికి ఎవరికైనా కనిపించడా?'' ఆవేదనగా గ్రామస్తులను అడిగాడు వెంకటరావు.
గ్రామస్తులు మౌనంగా వింటూ ఉన్నారు.
''రెండోవాడు... బొమ్మలాటనే అసహ్యించుకుని రికార్డు డ్యాన్సు బృందంలో కలిసిపోయినాడు. సురభి నాటకాల్లా రికార్డు డ్యాన్సులేమైనా దేశదేశాల్లో ఆదరణ పొందుతాయా? పాడా?''
వెంకటరావు చెబుతోంటే తలలు ఊపుతూ అలాగే నిలబడ్డారు గ్రామస్తులు.
''ఇక బిడ్డ శ్రీదేవి. ఏమైపోయిందో... పాపం పిచ్చితల్లి!... ఆటలో 'ప్రమీల'పాత్రకు శ్రీదేవి కంఠం అగరొత్తుల వాసనలా సరిపోయేది. మినుకుమినుకుమంటున్న ఆటకు 'బిడ్డ' ఆశాదీపం అవుతుందనుకున్నాను. పడమర పల్లెలో రెండేళ్ళ క్రిందట ఒక సాయంత్రం బిడ్డ అదృశ్యమైంది. ఆ వూరి రెడ్డేరు కొడుకూ అతని స్నేహితులు కూడా ఆ రాత్రినుంచే కనిపించకుండా పోయారు. రెండు రోజుల తర్వాత మళ్ళీ వాళ్ళు ఊళ్లో ప్రత్యక్షమైనారు. మద్రాసుకు గుర్రపు పందేలకు పోయొచ్చామని చెప్పినారు. బిడ్డ ఆచూకీ ఇప్పటికీ తెలియదు. పెళ్ళికి ఎదిగిన బిడ్డ ఏమైపోయిందో ఏమో?'' కన్నీటిని తుడుచుకుంటూ చెప్పాడు వెంకట్రావు.
కొడుకుల సంగతిలా, కూతురి జ్ఞాపకాల్ని వెంకటరావు బలవంతంగానైనా దిగమింగుకోలేకపోతున్నాడు. సత్రానికి చేరుకున్నాడు.
ఊర్లోని పిల్లలంతా ఒక్కొక్కరే సత్రం దగ్గరికి చేరుకున్నారు. విగ్రహాలకు రంగులు గీసుకుంటున్న కళాకారులను ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నారు వాళ్ళు.
కాలేజీల్లో చదువుకుంటూ పండుగ శెలవులకు ఇండ్లకు చేరిన కుర్రాళ్ళు కొందరు అక్కడ జమయ్యారు. రిలీజైన కొత్త సినిమాల గురించి, కుర్రతరం హీరోల గురించీ మాట్లాడుకుంటూ వచ్చారు వాళ్ళు. ఆయా హీరోలపై తమకున్న అభిమానాలను చాటుకోవడంలో పోటీలు పడుతున్నారు.
విగ్రహాలకు రంగులు వేయడం పూర్తిచేసిన విశ్వరూప, ఇతర కళాకారులూ బొమ్మలకు ఆభరణాలుగా కనిపించేందుకు విగ్రహాలకు రంధ్రాలతో నగిషీలు చిత్రిస్తున్నారు. వెంకటరావుతోపాటు వారంతా కాలేజీకుర్రాళ్ళ వాగ్వివాదాలను గమనిస్తున్నారు.
''ఏం... ముసిలాయనా... బొమ్మలాట ఆడటానికి వచ్చినారా? మాంచి బొమ్మలున్నాయా?'' ఒక కుర్రాడు వెంకటరావును ప్రశ్నించాడు.
''ఓహో... విగ్రహాలా? అవి లేకుండా ఆటెట్లా ఆడతాం? బాబూ!... లక్షణంగా... దండిగా ఉన్నాయి. జుట్టుపోలిగాడూ... బంగారక్క... శ్రీరామచంద్రుడూ... సీతమ్మవారూ... ఆంజనేయుడూ... రావణాసురుడు... శూర్పణఖ... భారతం బొమ్మలూ... అన్నీ వున్నాయి'' సోదాహరణంగా వివరించాడు వెంకటరావు.
''అహో... అలాగా... మీ దగ్గరున్న బొమ్మలతో ఏమేమి ఆటలు ఆడతారు?'' మరో కుర్రాడు మళ్ళీ ప్రశ్నించాడు.
''సుందరకాండ, లక్ష్మణ మూర్ఛ, సతీసులోచన, విరాటపర్వం, ప్రమీలార్జునీయం, పద్మవ్యూహం, సైంధవవధ... ఇంకా చాలా ఆటలు ఆడతాం'' ఈసారి విశ్వరూప చెప్పారు.
''తోలుబొమ్మల మాట సరేలే... ఈ బొమ్మ కథ చెప్పండి'' బృందంలోని సత్యవతి వైపునకు ఓరగా చూస్తూ గుట్టుగా అడిగినట్లుగా అడిగాడు గళ్ళలుంగీని షర్టుపై బిగించుకుని ఉన్న డిస్కో కటింగ్‌ యువకుడు.
ఆ కుర్రాళ్ళ వాలకం అర్థం అయింది వెంకటరావుకు.
''కడుపాత్రంతో దేశాటనం చేసే మాతో మీకు చెతుర్లు, ఎకసెక్యాలు ఎందుకు బాబూ'' నెమ్మదిగా వారించాడు వెంకట్రావు.
''కంపుకొట్టే తోలుబొమ్మలతో, నలుగురు తలమాసిన వాళ్ళను జమచేసుకుని ఊర్లు తిరిగి బతికే మీతో, మాకు చెతుర్లు ఎందుకోయ్‌... నిజంగానే ఆ బొమ్మ నచ్చింది... అడుగుతున్నాం'' మరో చెవిపోగు యువకుడు దురుసుగా మాట్లాడాడు.
విశ్వరూపకు కోపం వచ్చింది. శూర్పనఖకు కొత్త విగ్రహం కోసం దున్నపోతు చర్మాన్ని పారదర్శకంగా రుద్దుతున్న అతనల్లా ఆ పని ఆపి లేచి నిలబడ్డాడు.
''చూడండి... మేం తలమాసినవాళ్ళమే కావచ్చు... కానీ చెడిపోయినవాళ్ళం మాత్రం కాదు. రాత్రికి ఊర్లో ఆట ఆడ్తాం చూడండి. వెళ్ళేటప్పుడు మీకు తోచింది ఇవ్వండి. పూటగడవకపోతే మాడి చస్తాంగానీ మాటలు మీరితే పడి చచ్చేవాళ్ళం అనుకోకండి. మరొక్కసారి ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడకుండా వెళ్ళండి'' హెచ్చరించాడు విశ్వరూప.
''రంభా... ఊర్వశి... తిలోత్తమలను వెంటబెట్టుకుని వచ్చార్రోయ్‌. పదండ్రా... బొమ్మలాటంట... బొమ్మలాట! బొమ్మలకు ప్రాణం వస్తుందా... ఆడటానికి ఇతగాళ్ళు జీవం పోస్తారా? పదండి'' అక్కడినుండి ఊరివైపు విసురుగా కదిలినాడు డిస్కో కటింగ్‌ యువకుడు.
''బ్రేకు డ్యాన్యులూ... రికార్డు డ్యాన్సులూ... ఎంటీవీ 'వి' చానళ్ళే బోరుకొట్టి ఛస్తుంటే, తోలుబొమ్మలాట చూడలంట'' శృతి కలుపుతూ అనుసరించాడు చెవికమ్మ యువకుడు. వారిద్దరితోపాటు దాదాపు పదిమంది కుర్రాళ్ళు పకపకా నవ్వుకుంటూ ఊళ్ళోకి దారిపట్టారు.
పాతవస్త్రాలు కుట్టుకుంటున్న శారదమ్మ, పరదాలు కుడుతున్న రాధమ్మ, సత్యవతి ఏం జరుగుతుందోనని భయపడ్డారు.
ఆ కుర్రాళ్ళ మాటలతో గుండెల్లో శూలాలు దించినట్లయింది వెంకట్రావుకు. వెంకటరావును సముదాయించాడు విశ్వరూప.
గట్టిగా పిడికిలి బిగించాడు వెంకటరావు. ఆయనలో ఆవేశం కట్టలు తెంచుకుంది. ఊపిరి పీల్చుకున్న ఛాతీ మరింత విశాలమైంది.
''బ్రిటీషు వాళ్ళకు అలవికాని దివిటి దొంగలను మట్టుబెట్టేందుకు మరాట్వాడా నుంచి దత్తమండలానికి వలస తేబడిన మరాటావీర జాతిరా ఇది! కులశ్రేయస్సు కోసం అంబా భవానీ ఎదుట ఆత్మాహుతి చేసుకున్న సంజీవరాయుని వంశంరా మనది!'' చాతీ మీద అరచేతితో చరుచుకుంటూ ఆవేశంగా కేకలేసినాడు వెంకటరావు.
విశ్వరూపతోపాటు బృందంలోని వారంతా వెంకటరావును సముదాయించారు.
శివాజీ, కృష్ణారావు చేపలవేట కోసం సన్నద్దమయ్యారు. వాళ్ళ చేతుల్లో వలలు, కొడిమెలు ఉండటాన్ని చూసిన విశ్వరూప చేతిలో జింకచర్మాన్ని చుట్టి పెట్టెలో పెట్టాడు. దేవతావిగ్రహాలను గీయించడానికి వ్యయప్రయాసలకోర్చి అయినాసరే జింకచర్మమే ఉపయోగించాలంటాడు వెంకటరావు. చర్మాన్ని శుద్ధి చేసే పనిని వాయిదా వేసుకున్న విశ్వరూప కూడా శివాజీ కృష్ణారావులతోపాటు ఏటికి చేపలకోసం బయలుదేరినాడు.
ఏటిలో మడుగులన్నీ పూర్తిగా ఎండిపోయాయి.
లారీలతో ఇసుకనంతా పట్టణాలకు తరలిస్తూ ఉండటంతో ఏటి స్వరూపమే పూర్తిగా మారిపోయింది. కొంతసేపు తిరిగి వట్టి చేతులతో తిరుగుముఖం పట్టారు ముగ్గురూ. వాళ్ళని చూసిన గ్రామస్తులు కొందరు నవ్వుకున్నారు.
వంట చేసుకోడానికి సరుకులు ఏమీ లేవు.
వెంకటరావు గంభీరంగా... ఏదో ఆలోచిస్తూ అరుగు మీదపడుకుని ఉన్నాడు.
అన్నంకోసం ఊర్లోకి వెళ్ళాలని ఎవరికీ అనిపించలేదు.
తనవద్దనున్న కొంత డబ్బుతో పప్పులు, అటుకులు, బెల్లం అంగడినుండి తెప్పించినాడు విశ్వరూప.
వాటిని తలా ఇన్ని తిని, నీళ్ళు తాగి సరిపెట్టుకున్నారు.
పొద్దుగూకి చీకటిపడేసరికి, ఊర్లోని రామాలయం వద్ద వేదిక సిద్ధమైంది.
ఊరంతా వచ్చి ఆట చూడాలని చాటింపు వేయించాడు వెంకటరావు. చాటింపు విని అప్పుడొకరూ, అప్పుడొకరూ వచ్చినారు. ఎనిమిదిగంటల సమయం దాటిపోతున్నా ఆట చూసేందుకు ముప్ఫయిమంది జనం కూడా రాలేదు. వేదిక వద్దకు చేరిన పిల్లలు కొందరు ఏదో సంబరంతో గెంతులు వేస్తున్నారు.
పిల్లలను వేదిక ముందువైపున కూర్చోబెట్టడం ప్రారంభించాడు విశ్వరూప. బొమ్మలాటంటే ఎట్లా ఉంటుందో చూడాలనే ఆత్రుత, ఉత్సాహం ఆ పసిపిల్లల్లోనైనా కలుగుతున్నందుకు వెంకటరావుకు కొంత ఊరట కలిగింది.
రైతు జీతగాళ్ళూ... దళితవాడ మహిళలూ, కొందరు వృద్ధులూ మాత్రం ఆట చూడాలనే కోరికతో ముందుగానే చేరుకున్నారు.
గతంలో ఎన్నోసార్లు ఆ వూర్లో ఆట జరిగిన తీరూ... తండోపతండాలుగా గుమికూడిన జనసంఖ్య గుర్తుకువచ్చింది వెంకటరావుకు. విశ్వరూప, వెంకటరావు దగ్గరికి వెళ్ళి పరిస్థితి ఆశాజనకంగా లేదన్నట్టుగా పెదవి విరిచాడు.
వెంకటరావు అబ్బిళ్ళను కొరుకుతూ పట్టుదలగా తలను పైకీ కిందికి ఊపాడు. ఊర్లోకి దారిపట్టాడు. తానే స్వయంగా ఒకసారి అందరినీ పిలిచివస్తానని విశ్వరూపకు చెప్పి వెళ్ళాడు. ముందుగా రామగోవిందరెడ్డి ఇంటికేసి అడుగులు వేశాడు. తనలో చెలరేగుతున్న ఉద్వేగాన్ని అణుచుకుని, ప్రశాంతతను అలవర్చుకున్నాడు.
టీవీలో ఏదో ఇంగ్లీషు ఛానల్‌ చూస్తూ నట్టింట్లోనే మందుకొడుతున్నాడు చిన్నారెడ్డి. వెంకటరావుకు. ఆ యింటితో గతంలో ఉన్న చనువుతో నేరుగా ఇంటిలోకి ప్రవేశించాడు. గోడకు వేలాడుతున్న రామగోవిందరెడ్డి నిలువెత్తు ఫోటోను చూశాడు. రెండు చేతులు జోడించి దండం పెట్టాడు. జలజలా రాలుతున్న కన్నీటిబొట్లను తుడుచుకుంటూ చిన్నారెడ్డికి దగ్గరగా వెళ్ళి నిలబడ్డాడు.
చిన్నారెడ్డి తలెత్తి వెంకటరావును గమనించాడు.
''రెడ్డిగారు... ధర్మప్రభువులు... తమరు దయచేస్తే ఆట మొదలుపెడతాం. మీ కోసమే ఎదురుచూపు'' వెంకటరావు తల గీరుకుంటూ చిన్నారెడ్డిని ఆట చూసేందుకు ఆహ్వానించాడు.
''చూడు ముసిలానా... ఇట్లాంటివన్నీ నాకు సరిపడవుకానీ... వెళ్ళిపోయేటప్పుడు రాండి! ఎంతో కొంత లెక్క ఇస్తా'' అంటూ మందు గుటిక లేసుకుని టీవీ చూడటంలో మళ్ళీ నిమగ్నమయ్యాడు చిన్నారెడ్డి.
చిన్నారెడ్డి మాటలకు హతాశుడైనాడు వెంకట్రావు. పొరుగూర్లో ముందురోజు గ్రామపెద్దల వ్యాఖ్యలు కూడా గుర్తుకు వచ్చాయి.
''తిండిగింజలకు ఇనాములకు ఇక్కడ కూడా కాలం చెల్లిందేమో'' అనుకున్నాడు. అక్కడినుండి ఇంటింటికీ వెళ్ళి అందరినీ ఆహ్వానించాడు వెంకటరావు.
టీవీలకు అతుక్కుపోయి ఉన్నారు ఊరంతా కూడా!
''ఆ... ఆ... ఆట మొదలెట్టుపో... వస్తా ఉండాం'' అంటున్నారేగానీ టీవీల దగ్గరనుండీ ఎవరూ లేవడం లేదు.
వెంకటరావు రామాలయం వద్దకు చేరుకున్నాడు. ఆటకోసం విగ్రహాలను సిద్ధం చేస్తున్నాడు విశ్వరూప.
'లంకాదహనం' ఆట ఆడబోతున్నట్లు ప్రకటించాడు వెంకటరావు. పందాలకు సరైన దిశలో నూనె దీపాలను ఏర్పాటు చేశారు. ప్రార్థన ప్రారంభించారు.
ప్రార్థన విని సమీప ఇళ్ళలోని మరికొందరు గ్రామస్తులు రామాలయం వద్దకు వచ్చారు.
ఆంజనేయుని విగ్రహం చేతికి తీసుకున్నాడు వెంకటరావు. ఆట ప్రారంభమైంది. తెరపై విగ్రహాలు ప్రత్యక్షమైనాయి. జుట్టు పోలిగాడు... బంగారక్కలాంటి హాస్యవిగ్రహాలు తెరపైకి రాలేదు.
''ఆంజనేయుడు సముద్ర తలంపై లంకానగరం వైపునకు పయనిస్తున్నాడు. రామలక్ష్మణులు, వానరులు సముద్రపు ఒడ్డున చేరారు'' నూనె దీపాల వెలుతురులో తెరపై విగ్రహాలు రంగురంగుల్లో మెరుస్తూ స్వర్ణకాంతులను వెదజల్లుతున్నాయి.
గంభీరంగా ప్రారంభమైన ఆట ఊపందుకుంది. తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నా జనం కథలో లీనమైపోయారు.
''ఆంజనేయుడు లంకానగరంలో ప్రవేశించాడు. రాక్షసభటులు ఆంజనేయుడిని బంధించి, తోకకు నిప్పుపెట్టారు. మంటలు ఎగిసిపడుతున్న తోకను చేత్తో పట్టుకుని లంకానగర దహనానికి ఉద్యుక్తుడైనాడు ఆంజనేయుడు. మంటలబారినపడి, రాక్షసమూక చేస్తున్న ఆర్తనాదాలు, ఏడుపులు... పెడబొబ్బలూ మిన్నంటుతున్నాయి. పొగలు మేఘాలను కమ్ముకుంటున్నాయి.''
వెంకటరావు గొంతు ఉద్వేగపు జీరతో కూడిన పాటతో సాగుతోంది. కంఠస్వరాన్ని పాత్రలకు అనుగుణంగా మారుస్తూ, ఆలాపన చేస్తున్నాడు. విశ్వరూపతోపాటు బృందంలో సభ్యులు చెక్కలను, పాదాలతో తొక్కుతూ శబ్దాలు సృష్టించి రాగాలాపన చేస్తున్నారు.
వెంకటరావును గమనించిన విశ్వరూప నిశ్చేష్టుడైనాడు.
మంటలు అంటుకుంటున్న చేతిని విదుల్చుకుంటూ రాక్షస మూకల ఆర్తనాదాలను ఆలపిస్తున్నాడు వెంకటరావు. ఆయన చేతి మంటలు పరదాలకు ప్రాకాయి. వేదిక అంటుకుంది.
కథలో లీనమైన ప్రేక్షకులు ఉలిక్కిపడి వాస్తవదృశ్యాన్ని గమనించి కేకలు వేయసాగారు.
విశ్వరూపను, తోటి కళాకారులను అందరినీ మరో చేత్తో కిందికి తోశాడు వెంకటరావు. వెంకటరావును ఆపాదమస్తకం మంటలు అంటుకున్నాయి. నిలువెల్లా దహించుకుపోతున్నా రాగాలాపన మాత్రం ఆపలేదు.
చెల్లాచెదురైన జనం మంటలను ఆర్పేందుకు నీళ్ళకోసం పరుగులు తీస్తున్నారు. ఈ బీభత్సానికి బృందంలోని మహిళలు కొందరు స్పృహతప్పి కూలబడిపోయారు.
చేతులాడని స్థితిలో స్థాణువై నిలబడినాడు విశ్వరూప.
లంకాదహనపు సన్నివేశంలోని పాటే... వెంకటరావు సజీవ దహనపు ఆర్తనాదమైంది.
ఏ అఘాయిత్యం చేస్తాడోనని గ్రామస్తులు విశ్వరూపను పట్టుకున్నారు. కణకణజ్వాలలతో మండిన వేదిక, క్షణాల్లోనే కుప్పకూలిపోయింది.
ఈ సంఘటనతో చలించిన గ్రామస్తులు కన్నీరు కార్చారు. ఊరంతా స్మశాన ప్రశాంతత అలుముకుంది.
స్పృహలోకి వచ్చిన కళాకారులు గుండెలు బాదుకుంటూ రోదిస్తున్నారు.
''దీపపు సమ్మెలోని నూనెను చేతిపై గుమ్మరించుకుని నిప్పు అంటించుకున్నాడు. ఆటలో జీవిస్తున్నాను. ఆటకు ప్రాణం పోస్తున్నాను. మీరు కిందికి దిగిపోండ్రా అంటూ మంటల్లో కాలుతూ మమ్మల్ని కిందికి తోశాడయ్యా'' వెంకటరావు చెల్లెలు శారదమ్మ వేదికపై ఏం జరిగిందో చెబుతోంది.
గ్రామంలో నెలకొన్న ప్రశాంతతను భగ్నపరిచేందుకు ఇక ఆ రాత్రి ఏ టీవీ శబ్దమూ వినపడలేదు!
08.12.2002, వార్త దినపత్రిక, ఆదివారం అనుబంధంలో ప్రచురితం . .
================================================================

తెలుగు సీమను చూడాలి.! శ్రీలంక తెలుగువారిలో ఉత్సుకత!!

2011-07-02T18:02:00.007+05:30

శ్రీలంకలో తెలుగుజాతి ప్రజలు

ఆ చెరువు అన్ని చెరువుల్లాగా కాదు. ఆ చెరువుకు వేరే మరియాద ఒకటుంది. ఆ దేశాన ఎక్కడా కానని వింత మానుల గుంపును ఆ చెరువంచున మనం చూడొచ్చు. ఆ దేశాన ఇంకెక్కడా వినలేని యాసబాస ఒకటి మన చెవిన పడుతుందక్కడ. మాపటివేళ మునిముని మబ్బులో పొయ్యి పైనుంచి లేచివచ్చిన చేపల పులుసు పరిమళం మనల్నిహత్తుకొని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తుంది. పొద్దుపోయి ఊరు సద్దు మణిగిన వెనుక సోమరిగాలిపై తేలుతూ వచ్చిన లాలిపాట కాసంతసేపు మన పసితనాన్ని గురుతుచేసి అమ్మలా ఒళ్ళు తడుముతుంది. మనవడు నిదర పోయిందెరుగక చెబుతూ పోతున్న తాతకతకు గున్నమానుపైన గువ్వ ఊకొడుతుంటే ఆ మెత్తని మూలుగు మనను జోకొడుతుంది.

ఇదంతా మన అమ్మబాసలోనే.. అవును, నమ్మండి, నిదర, మెలకువ, బతుకు, చావు అన్నీ అమ్మబాసలోనే, అంతా కమ్మని తెలుగులోనే ఆ చెరువంతా ఆ చెరువు మన రాష్ట్రంలో లేదు. మన పొరుగునాడులలో ఉన్నదీ కాదు. మన దేశపుది అసలే కాదు. శ్రీలంకలో అనురాధాపురం జిల్లాలో ఉందా చెరువు. చెరువు చుట్టూ తెలుగు పల్లెలు. పల్లెల నిండా పాముల నాడించి బ్రతుకుతున్న తెలుగు అహికుంటికలు. కొలంబో నుంచి సుమారు 120 కి.మి. దూరంలోని చెరువంచునున్న ‘దేవరగమ్మ’లో ఉన్న అహికుంటికలను (తెలుగు పాములోళ్ళు), వాళ్ళకు తెలుగుపట్లగల మక్కువను మీకు తెలియజెయ్యాలనే ఇది వ్రాస్తున్నా. ‘డోర్’ అనే హిందీ సినిమా దర్శకుడు మన తెలుగువాడు ‘నగేశ్ కుకునూరు’కు సహాయకుల్లో నేనొకణ్ణి. ఆ సినిమాలో ‘బహురూపి’ పాత్ర ఒకటుంది. ‘బహురూపి’ అనేది ఒక సంచార కులం. ‘డోర్’ సినిమా కేసట్‌ను చూసిన నా మిత్రుడు తెలుగు భాషోద్యమకారుడు, కథారచయిత సం.వెం. రమేశ్ ఆ బహురూపుల గురించి అడిగాడు. వాళ్ళనే కర్ణాటకలో ఇంకా చాలాచోట్ల, ‘బుడగజంగాలు’ అంటారట.

వేమన సర్వఙ్గ సంవాదమనే పాటను వీళ్ళు పాడతారట. వీళ్ళు రాజస్థానం నుండి కన్యాకుమారిదాకా పరచుకొని వున్నారని, ఎక్కడున్నా వీళ్ళు తెలుగే మాట్లాడుకొంటారనీ రమేశ్ గారు చెప్పగావిని, తెలుగు సంచారకులాలపై ఆసక్తి కలిగింది. రెండేళ్ళ క్రితం క్రికెట్ చూడ్డానికి శ్రీలంక వెళ్ళబోతూ ఆయనకు ఫోన్ చేయగా ‘అక్కడ పాములవాళ్ళు అని ఉంటారు, వారితో మాట్లాడ్లు’ అని సూచించారు. నా వెతుకులాటలో - సిగిరియా బౌద్ధారామం దగ్గర పాములనాడిస్తున్న ఒక వ్యక్తి కన్పించాడు.

దగ్గరకు పోయి, పలుకరిస్తే ముందు సందేహంగా చూచి కాసేపటికి కలిసిపోయినాడు. అతని పేరు మసెన్న. వాళ్ళ ఊరి పేరు చెప్పి రమ్మని పిలిచినాడు. పక్క దినమే పయనమై ఆ పల్లెకు పోయినాను. ఆ పల్లెపేరు దేవరగమ్మ. ఒక పెద్ద చెరువు అంచునుంది అది. నలభై కుటుంబాలు, సుమారు ఇన్నూరు మంది అహికుంటికలున్నారు ఆ పల్లెలో.

వాళ్ళతో గడిపిన తీపి తలపులను దాదాపు మూడు గంటల నిడివిగల వీడియోలో భద్రం చేసినాను.

అహికుటికల కతలు చెప్పాలంటే అదొక పొత్తమవుతుంది. ఆ పల్లె పల్లెంతా వచ్చి నన్ను పలకరించింది. ఇల్లూ, వాకిలీ తెరువూ చెరువూ దేనినీ వదలకుండా చూపించినారు. పుట్టుకనుంచి చావువరకూ వాళ్ళ ఆచార వ్యవహారాలను విడమరిచి చెప్పుకొన్నారు.

సింహళంవాళ్ళు వీళ్ళని అహికుంటికలు అంటారు. వీళ్ళని వీళ్ళు కొరసజాతి అని చెప్పుకొంటారు. మగవాళ్ళు పాముల్నాడిస్తారు. ఆడవాళ్ళు సోది చెబుతారు. పచ్చబొట్లు పొడుస్తారు. అనురాధాపురం జిల్లాలో మూడు పల్లెలు, బట్టికలోవ జిల్లాలో రెండు, త్రికోణమల (ట్రింకోమలై) జిల్లాలో రెండు పల్లెలు మొత్తంమీద అంతా కలిసి వెయ్యికి

మించదు వీళ్ళ లెక్క. నిన్నమొన్నటి వరకూ ఊర్లు తిరిగిన కులమే గానీ ఇప్పుడిప్పుడే కుదురుకొన్నారు.

ఈ తరంలోవాళ్ళు బడికిపోతున్నారు. ఇప్పుడు తొమ్మిదో తరగతి చదువుతున్న మసెన్నకొడుకు దేవరగమ్మలో పెద్ద చదువరి. ఆ పల్లెలోని డెబ్బయేండ్ల ఎర్రన్న చాలా సంగతులను చెప్పినాడు.

వీళ్ళ తెలుగు తెందెలుంగు, ఇప్పటి తమిళనాడులోని చాలాచోట్ల కనిపించే రకరకాల తెలుగు యాసలు వీళ్ళల్లో కనిపించినాయి. చోళమండలపు తెలుగువాళ్ళలా ‘అల్లాఇల్లా’ అంటారు. హోసూరు ప్రాంతంలోని నంజర (మాంసం) లాంటి మాటలు, ఎదురుకాలంలో లింగభేదం లేని క్రియారూపాలు (నేను రాను, మేము రాము, నువ్వు రావు, వాడు రాడు, ఆమె రాదు అనే వాడుకకు బదులుగా నేను వచ్చేలే, మేము వచ్చేలే, నువ్వు వచ్చేలే, వాడు వచ్చేలే, ఆమె వచ్చేలే అని వాడడం) లంక తెలుగులో ఉన్నాయి. వచ్చేలే అంటే వచ్చేది లేదు అని. హోసూరు ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ ఇదే వాడుక ఉంది. ఏతావునున్న తెలుగు వాళ్ళకైనా లంక తెలుగు బాగా తెలుస్తుంది. హోసూరు వాళ్ళకయితే మరీ తేటతెల్లంగా తెలుస్తుంది.

వీళ్ళలో రెండు ఇంటిపేర్లున్నాయి. దూవురోళ్ళు, దేబలోళ్ళు అని. ఒకరికొకరు మామా అల్లుళ్ళ వరుసవుతారట. ఒకే ఇంటి పేరువాళ్ళు పెండ్లి చేసుకోరు. దాదాపుగా అందరూ బౌద్ధంలోకో క్రైస్తవానికో మారిపోయి ఉన్నారు. అయినా పిళ్లారిసామిని అంటే వినాయకుడిని మటుకు విడువలేదు. మతం మారడానికి వాళ్ళు చెప్పిన కారణం వింటే మనకు నోట మాటరాదు. పిళ్లారి సామిని మొక్కేవాళ్లకి ‘ఒలుకులు’ లేదట. బుద్ధాగమ వాళ్ళకి క్రీస్తువులకి మటుకే ఒలుకులు ఉందంట. ఒలుకులు కోసమే మతం మారాల్సి వచ్చిందట. ‘ఒలుకులు’ అనే మాట తొండ మండలపు తెలుగు. ఆ మాటకు వల్లకాడు అని అర్థం. బతుకుకోసం మతం మారడం సరే చావుకోసం మారడం వింతగా

లేదా! మతం మారడం వలన వీళ్ళు ఎదిగినారు. సొంత ఇళ్ళూ, నేలలూ వచ్చినాయి. నాగరికత పెరిగింది. బిడ్డలను బడికి పంపుతున్నారు. బాగానే ఉంది కానీ మెల్లమెల్లగా తమ మూలాలను మరచిపోతున్నారు. వాళ్లకే సొంతమైన పండుగలూ పబ్బాలూ ఆచారాలూ ఆటలూ పాటలూ దాదాపుగా కనుమరుగయినట్లే. వాళ్ళ పాతతీరున పెండ్లి చేసుకొనేటప్పుడు ఆడవాళ్ళు అందంగా అలంకరించుకొని చిత్రమైన చీరకట్టుతో ఒక నృత్యం చేసేవారు.

పాతకాలపు ఫొటో ఒకటి చూపించి అందులో కనిపిస్తున్న ఆ నృత్యాన్ని గురించి వివరించినారు. ఇప్పుడు పెండ్లిండ్లు బుద్ధాగమమో, క్రైస్తవం తీరులోనూ జరుగుతున్నాయి. ఆ తెలుగాట ఆగిపోయింది.

ఎర్రన్న నాగసారం ఊది పామునాడించి చూపినాడు. ఈ నాగసారాన్ని చెయ్యడానికి కావలసిన చెట్టు కేవలం వీళ్ళ పల్లెల్లోనే ఉంటుంది. ఆ చెట్టు విత్తులను ఏకాలంలోనో లంకకు వలస పోయేటప్పుడు వాళ్ళ తొలితావరం నుంచి తీసుకొనిపోయినారట. శ్రీలంకకు ఎప్పుడు వచ్చినారు అని అడిగితే 70 ఏండ్ల ఎర్రన్న చెప్పిన బదులిది. ‘మాయబ్బడు, వాళ్ళ అబ్బడు, అబ్బని కబ్బడు అందరూ సిర్లంక వాళ్ళే. ఎప్పుడొచ్చింది చెప్పేకి అయ్యేలే’. ఆ నాగసారపు చెట్లను హేమాద్రి గారిలాంటి చెట్ల శాస్తవ్రేత్తలు పరిశీలిస్తే వాళ్ళ తొలితావును కనిపెట్టవచ్చునేమో! వాళ్ళున్నచోట తమిళ చానళ్ళు వస్తున్నాయి. ఇంటిల్లిపాదీ కూచుని తమిళ సినిమాలను బాగా చూస్తుంటారు. తమిళ నటీనటులు బాగా పరిచయం. తెలుగు నటీనటుల గురించి వాళ్ళెరుగరు. అడగగా అడగగా ఒకతను మటుకు ‘సురంజీవి తెలుసు’ అన్నాడు. ఎన్టీఆర్ తెలుసా అంటే ‘ఆ తాత సచ్చిపోయె గదా’ అన్నాడింకొకతను. మన బాసకు ఆకృతులు ఉండాయా అని ఆసక్తిగా అడిగినాడు ఎర్రన్న. ఆకృతులంటే అక్షరాలు. రామాయణంలోని లంకను కాల్చే కతను చెప్పినాడు. వాళ్ళమ్మ పాడిన జోలపాటను పాడి వినిపించినాడు.

నన్ను ‘నువ్వు పాములోడివా కోతులోడివా?’ అని ప్రశ్నించినారు. ఇక్కడి కులాలను వివరించి చెబితే కూడా వాళ్ళు తెలుసుకోలేకపోయినారు. వాళ్ళకు తెలిసింది, తెలుగువాళ్ళంటే పాములవాళ్ళు, కోతులవాళ్ళు... అంతే.

శ్రీలంకలో పాములవాళ్ళకంటే కోతులవాళ్ళు ఎక్కువున్నారట.
బట్టికలోవ ప్రాంతంలో కోతులవాళ్ళున్నారని ఎర్రన్న చెప్పినాడు. బట్టికలోవకు పోదామని ప్రయత్నించాను గాని

అక్కడి ప్రభుత్వం అనుమతించలేదు. పాములోళ్ళు పుట్టినప్పటి నుంచీ చనిపోయేంతవరకూ వాళ్ళు కార్యాలు ఏమేమి ఎట్లెట్ల చేస్తారో ఎర్రన్న విశదంగా చెప్పినాడు. ఆంధ్ర దేశంలో ఎట్లా చేస్తారని అడిగి తెలుసుకొన్నారు.

నేను వాళ్ళనొక కీలకమైన మాట అడిగినాను. తెలుగును ఇంక ఎంతకాలం నిలబెట్టుకోగలరు అని? నలభై యేండ్ల తిమ్మన్న, ‘మా మాట పొయ్యేలే, అల్లనే ఉండు’ అని బదులిచ్చినాడు. వెంటనే డెబ్బయేండ్ల ఎర్రన్న అందుకొని, ‘ఏల పొయ్యేలే, నిన్న ఆట పొయ్యింది నేడు పాట పొయ్యింది రేపు మాట కూడా పోతాది’ అన్నాడు. ఎర్రన్న చెప్పింది నిజం. బాసంటే ఇంటమాటాడుకొనే నాలుగయిదు మాటలే కాదు, అంతకుమించి ఇంకేదో ఇంకెంతో ఉంది అని ఎర్రన్న చెప్పకనే చెప్పినాడు. ఎర్రన్నకున్నఇంగితం ఆంధ్రదేశంలోని కొందరు తెలుగు పెద్దలకు లేదెందుకనో. తెలుగు కనుమరుగు కాబోతున్నదని ఎవరైనా అంటే ఈ పెద్దలు విరుచుకుపడుతున్నారు. చివరగా అహికుంటికలు నన్ను కోరిన నాలుగు కోరికలను మీ ముందుంచుతున్నాను.

(1) టీవీల్లో తమిళ పటాలు వచ్చినట్లు తెలుగు పటాలూ వచ్చేటట్లు చేస్తారా?
(అంటే ఒక తెలుగు ఛానెల్‌ని అడుగుతున్నారు)
(2) పాముకాటుకు పనికివచ్చే మందుచెట్లు మనసీమలో ఉంటే ఆ విత్తులు పంపిస్తారా?
(3) తెలుగు ఆకృతుల (అక్షరాల)ను మాకు చెప్పిస్తారా?
(4) మా పిల్లలను తోడుకొనిపోయి మనసీమను సూపిచ్చి పంపతారా?
గమనించినారా... తెలుగు నేలను వాళ్లింకా ‘మనసీమ’ అంటున్నారు. ఆ మనదనాన్ని

వదలలేదు. ఆ ‘మనసీమ’లో చస్తే పూడ్చిపెట్టుకోడానికి చేరెడు నేలను కూడా

వాళ్ళడగలేదు. మనసీమను కండ్లారా ఒకసారి వాళ్ళ బిడ్డలకయినా చూపమంటున్నారు.

మన ఆకృతులను అక్షరాలను వాళ్ళు వాళ్ళలో నిలుపుకోవాలనుకొంటున్నారు.

మనసీమలోని ఆటపాటలలో మాటలలో బతుకులలో - అది టీవీ ద్వారానైనా సరే - మునిగి

తేలాలనుకొంటున్నారు. ఒకటి కావలనుకొంటున్నారు.
మనం ఆపాటి కూడా చేయలేమా?
మనం ఆపాటి అయినా చేయగలమా?

- సుబ్బారెడ్డి అడపా

అంధ్ర భూమి దినపత్రిక " నుడి " శీర్షిక సౌజన్యంతో..

30 మందికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పురస్కారాలు

2011-06-25T18:33:00.000+05:30

వివిధ రంగాల్లో ఉత్తమ సేవలను అందించిన 30 మంది ప్రముఖులకు శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 2010 సంవత్సరానికి కీర్తి పురస్కారాలను ప్రకటించింది. అంబల్ల జనార్దన్‌ (సృజనాత్మక సాహిత్యం), గల్లా చలపతి (పరిశోధన), ఎం.వి.నరసింహారెడ్డి (హాస్యరచన), మేడిశెట్టి తిరుమల కుమార్‌ (జీవితచరిత్ర), జూపాక సుభద్ర, జయప్రదా సోమిరెడ్డి (రచయిత్రి), రాజ్యం (నటి), వనం శంకరయ్య (నటుడు), ఇసుకపల్లి మోహనరావు (నాటక రచయిత), కృష్ణయ్య (హేతువాద ప్రచారం), గూడ అంజయ్య (గేయ కవిత), ఏల్చూరి వెంకట్రావు (వివిధ ప్రక్రియలు), పాపయ్య శాస్త్రి (పత్రికారచన), ధూళిపాళ మహాదేవమణి (అవధానం), పి.చిరంజీవినికుమారి (మహిళాభ్యుదయం), రాళ్లపల్లి వేణుగోపాలరావు (గ్రంథాలయకర్త), ఆచార్య జి.సుజాత (గ్రంథాలయ సమాచార విజ్ఞానం), తల్లావఝుల పతంజలి శాస్త్రి (కథ), నూతలపాటి సాంబయ్య (నాటకరంగం), డా|| సి.వి.నరసింహారెడ్డి (సంఘసేవ, వ్యక్తిత్వ వికాసం), ఎస్‌.రమాజగన్నాథ్‌ (ఆంధ్రనాట్యం), వి.చంద్రశేఖరరావు (నవల), కె.ఎస్‌.బి.వి.కె.శివరావు (భాషాచ్ఛంద సాహిత్య విమర్శ), జంగిరెడ్డి (జానపద కళలు), పెద్దమఠం రాచవీరదేవర (ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యం), ఆచార్య బస్న ఐలయ్య (సాహిత్య విమర్శ), మువ్వ వృషాధ్రిపతి (పద్యం), గుదిబండి వెంకటరెడ్డి (సాంస్కృతిక సంస్థ నిర్వహణ), కె.బి.గోపాలం (జనరంజక విజ్ఞానం), పి.వి.చలపతిరావు (జానపద గాయకులు)లను ఎంపిక చేశారు. వచ్చే నెల మొదటి వారంలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగే కార్యక్రమంలో ఈ పురస్కారాలను ప్రదానం చేస్తారు. రూ. 1116 నగదు, పురస్కార పత్రంతో సత్కరిస్తారు.
గొల్లపూడికి తానా సాహితీ పురస్కారం
ప్రముఖ నటుడు, రచయిత గొల్లపూడి మారుతీరావుకు ఉత్తర అమెరికా తెలుగు సంఘం(తానా) సాహితీ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. జులై 1 నుంచి శాంతాక్లారాలో జరగనున్న తానా 18వ మహాసభల్లో గొల్లపూడికిఅవార్డును ప్రదానం చేయనున్నట్లు సంఘం అధ్యక్షుడు కోమటి జయరాంశుక్రవారం ఓ ప్రకటనలో తెలిపారు. ఐదు దశాబ్దాలుగా తెలుగు సాహితీ లోకానికి చేస్తున్న సేవలకు గుర్తింపుగా గొల్లపూడికి అవార్డును ప్రకటించినట్లు చెప్పారు. మహాసభలకు మురళీమోహన్‌, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ, కె.విశ్వనాథ్‌, బాలకృష్ణ తదితరులు హాజరు కానున్నట్లుపేర్కొన్నారు.

తెలుగు బడిని నిలిపిన చల్లని ఒడి

2011-05-29T07:02:00.000+05:30

తమిళనాడులోని డెంకణి కోట పక్కనున్న అన్యాళం గ్రామంలోని తెలుగు మాధ్యమిక పాఠశాలని నిలపడానికి ఏం చేయాలా అని ఆలోచిస్తా ఉన్నది లక్ష్మమ్మ. ఎంతోమంది పెద్దలు తలపట్టుకుని చేతులెత్తేశారు. చదువుకునే పిల్లలు చేరకుంటే బడిని మూస్తారు.

మగత నిద్రలో దూరంగా తోవమీద హారన్ శబ్దాలు, ఇంట్లో పిల్లల కేరింతలు... ఆమె నిద్రా ధ్యానంలో కూడా ఆలోచిస్తున్నది.

ఆ సమయంలో-

ఓ రోజు పగటిపూట వలలు పట్టుకుని పదిమంది గువ్వలవారు (షికారీలు) అనే కులంవాళ్లు లక్ష్మమ్మ పొలంలోకి పక్షుల వేటకు వచ్చారు. లక్ష్మమ్మ ప్రతి పంట కోతలప్పుడు గువ్వలకోసం ధాన్యం కోయకుండా కొంత పొలం వదిలిపెడుతుంది. వేలాది గువ్వలు ఆ చేనులో వాలి కడుపు నింపుకునేవి. అదో...వాటిమీద గువ్వలవాళ్ల కన్ను పడింది. రెండేళ్లనుండి వాళ్లని వేటాడనివ్వకుండా అడ్డుపడుతోంది లక్ష్మమ్మ. కొడుకు అశ్వత్థరెడ్డి తెలుగు భాషా ప్రచారం కోసం దూర గ్రామాలలో ఉన్నాడు. ఎరువులు తేవడం కోసం పక్కూరెళ్లింది లక్ష్మమ్మ. ఎలా తెలిసిందో! భయంతోఒక్కసారి చేనుమీంచి పెద్ద పక్షుల గుంపు-్భయంతో రెక్కలు విదిలించి ఆకాశంలోకి ఎగిసిన శబ్దం! దూరంలో ఉన్న లక్ష్మమ్మ ఎలా విందో ఏమో గాని గువ్వల చేనుకాడ వాలిపోయింది. ఆమె గుండెల్లో దడ తగ్గలేదు. నుదుటిమీద చెమట...ఒళ్లంతా రొప్పుతూ అక్కడే కూలబడింది.

గువ్వలు ఎగిరిపోతే పోయాయి. మరుసటి రోజు వస్తాయి. కానీ లక్ష్మమ్మ కంటబడ్డాం కదా అని గువ్వలవాళ్లు బెదురు కళ్లేసుకున్నారు.

వాళ్ల వెంట వచ్చిన చిన్న పిల్లల్ని చూసి ‘‘ఏరా ఎంతమందుంటారు మొత్తం మీ గువ్వలోళ్ల ఇళ్లల్లో పిల్లలు’’ అని ఆరా తీసింది. మొత్తం ఇరవైమంది. పదిమంది ఆడెక్కలు, పదిమంది మగ కుంకలు అని చెప్పారు. వేళ్లమీద తర్జనభర్జన పడి ఒకరినొకరు అడుక్కుని పక్కా లెక్క తేల్చారు.

‘‘లక్ష్మమ్మ కళ్లల్లో తెలుగు గూడు కదలాడింది. ‘‘ఏమిరా పిల్లల్ని గువ్వల్లాగా గాలికొదిలేదేనా? కొంత సదువు, ఇంత బలపం కావాలా? మీలాగే వాళ్ల బతుకుల్ని గాలి కొదిలేయకండి.’’ తెలుగు భాషరా మనది అంటూ నాలుగు వేమన పద్యాలు, సుమతీ పద్యాలు అందుకుంది. ఈలోగా కొత్త గువ్వలు కొన్ని పొలంమీద వాలాయి. పద్య రాగాలు విందామని కాబోలు.

మా పిల్లలకు చదువెందుకన్న గువ్వల వాళ్లని సరే ఆలోచిద్దాం లెమ్మనేవరకూ తీసుకొచ్చింది మాటలతో.

మరి పొలంమీద వాలే గువ్వల షికారు చేసుకుంటాం అని మెల్లిగా ఖరాకండి షరతు పెట్టారు వేటగాళ్లు.

వాళ్ల తెలివి ముందు ఆమె మ్రాన్పడిపోయంది.

తెలుగుబడి నిలపాలా? గువ్వల గూడుని రక్షించాలా? మళ్లీ నీరసపడిపోయిందామె.

ఏమీ మాట్లాడలేక-

‘‘రేపీయాళ్లకు రండి’’ అని మాట్లాడకుండా గమ్మునుండిపోయింది.

గువ్వలు కాదు లక్ష్మమ్మే వలలో పడినంత సంతోషంగా భుజాల మీద ఖాళీ వలలతో వెనుదిరిగారు.

వందలాది అమాయక పక్షులు ఒకవైపు, గువ్వలవాళ్ల వెనక బుడిబుడి అడుగులు వేస్తున్న పిల్లలు మరోవైపు. ఇద్దరూ కావాలి తనకు. ఎలా?

ఊరంటే గడపలు కాదు. పొలాలూ, తోటలే కాదు. చెరువులూ, కుంటలూ, బావులూ, చెట్లు, చేమలూ, పక్షులూ, పరిశుభ్రమైన గాలీ... తెలుగు సంస్కృతి ఎంత ముఖ్యమో ఆ వాతావరణాన్ని సజీవంగా నిలిపే పక్షుల రెక్కల చప్పుడూ అంతే ముఖ్యం. ఆ రాత్రి దీర్ఘంగా ఆలోచించింది.

మళ్లీ గువ్వలు ఒక్కసారి భయంతో రెక్కలు అల్లార్చాయి. ఈసారి వాటిలో నిన్నటి అంత భయంలేదు. లక్ష్మమ్మ ఇంట్లోనే ఉంది కదా అని వాటి ధీమా.

కాని లక్ష్మమ్మ ఏమి చేయాలా అని ఆలోచిస్తూనే ఉంది.

తెల్లారినా కూడా మనసు కుదుటపడ లేదు.

పేపర్‌లో టీవీ ధర తగ్గింపు ఆఫర్ వార్తని మనమలు చూపినప్పుడు ఆమె మనస్సు మరింత బాధకు లోనైంది.

దూరంగా షికారీలు వలలూ, పక్షులను వేటాడి తీసుకెళ్లడానికి ప్లాస్టిక్ సంచులూ పట్టుకుని వస్తున్నారు.

లక్ష్మమ్మ ఒక నిర్ణయానికి వచ్చినట్లుగా లేచి నిలుచుంది.

ఆకాశంలో పక్షులు గింగిర్లు కొడుతునే ఉన్నాయి. పొలంలో ఎప్పుడు వలలు విసురుదామా అని గువ్వల వేటకి వచ్చిన పదిమంది ఒక్కొక్కరు ఒక్కో బస్తా ధాన్యం భుజాన వేసుకుని వచ్చిన దారి పట్టడం చూసి గువ్వలు చిరుగుంపులై హాయిగా పొలంలోకి దిగాయి. లక్ష్మమ్మ కళ్లల్లో ఆనందం. వెళ్ళుతున్న వాళ్లని ఆపింది. అలాగేనమ్మా అన్న మాట- రేపు పిల్లల్ని తీసుకువచ్చి బడిలో వేస్తామని ఇచ్చిన హామీ- తెలుగు తరగతిలో పద్యాలు వినపడినంత సంతోషం వేసిందామెకు.

రాత్రి వచ్చిన కొడుకు అశ్వత్థరెడ్డి కాళ్లు కడుక్కుంటూ తెలుగుబడి ఈసారికి బతికిందమ్మా! గువ్వలోళ్లు తమ పిల్లల్ని చేర్పిస్తున్నారట తెలుసా అన్నాడు సంతోషంగా.

ఒకవైపు మురిసిపాటు. మరోవైపు దిగులు చారలు. తన ఇద్దరు మనమళ్ల టీవీ కల మాత్రం ఆవిరైపోయింది.

పదిబస్తాల ధాన్యం ఒక టీవీకి సరిసమానమని-

ఈ ఏడు కూడా మనమళ్లకి టీవీ లేదని ఎలా చెప్పాలా అని చూస్తోంది.

ఐదేళ్ల తరువాత...

గువ్వల పొలాన్ని, తెలుగుబడిని నిలిపిన లక్ష్మమ్మతో వాళ్లింట్లో కరచాలనం చేసి ఆమె పాడిన కమ్మని తెలుగు పద్యాలు విన్న సంతృప్తి మరువలేనిది. రాష్టప్రతితో కలిసిన దానికన్నా ఎక్కువే నాకు గుర్తుంటుంది. ఆనాడు మేం తీసిన ఒకే ఒక్క ఫోటో ఇలా పనికి వస్తుందని ఎన్నడూ ఊహించలేదు. ఆమె బోసి బుగ్గల్లో, భాషను బతికించే బిగబట్టిన కాంక్షా పరిమళం ఇంకా వెన్నాడుతూనే ఉంది. ఆమె ఒక జ్ఞాపకం కాదు. ఆమె నిండైన ఒక తెలుగు అక్షరం.

అన్యాళం బడిని చూసినా దాని బొమ్మను చూసినా నాకు లక్ష్మమ్మ తల్లి గుర్తొస్తుంది.

గువ్వల్ని చూసినా, పరారైన పిచుకల్ని చూసినా ఆమె గుర్తొస్తుంది.

-ప్రొఫెసర్ జయధీర్ తిరుమల రావు,
( ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక సౌజన్యంతో..)

తెలుగు భాష - చారిత్రక నేపథ్యం

2011-05-02T12:09:00.003+05:30

నేటి తెలుగు వెలుగు నీడల సమ్మేళనమై, ఆనంద విషాదాల సమ్మిశ్రితమై ఉన్నదనడం ఒక చేదు నిజం, ఒక తియ్యటి సత్యం. దక్షిణ ఆసియాలోని 24 ద్రావిడ భాషల్లో అధిక సంఖ్యాకుల అమ్మ భాషైన తెలుగు, శాతవాహనుల కాలం నుండి సాంస్కృతిక చరిత్ర గల తెలుగు, తూర్పు చాళుక్యుల కాలంలో పాలనా భాషైన తెలుగు, జాతీయ భాషైన హిందీకి ద్వితీయ స్థానంలో నిలిచిన తెలుగు, ప్రపంచ భాషల్లో 16వ దిగా లెక్కింపబడిన తెలుగు, రాష్ట్రంలోనేకాదు దేశంలోనే అధికార భాషగా అలరారవలసిన తెలుగు నేడు పురోగతిలో తిరోగతిని చూస్తోందా? వెలుగు కిరణాల వెనుక తరగని క్రీనీడల్ని చవిచూస్తోందా? మహోన్నత కీర్తి శిఖరాల నుండి శిథిలాల నిశీధిలోకి జారిపోతోందా? ఈ సందేహ త్రయ నివృత్తికి గతంలోకి ఒక్కసారి దృష్టి సారించి, వర్తమానంలోకి చూపు నిలిపి ఈ కాలపు తెలుగు గురించి తెలుసుకుందాం.
మన మాతృభాషకీనాడు ఆంధ్రం, తెనుగు, తెలుగు అనే మూడు పేర్లూ ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. ఆంధ్రులు ఆగంతకులైన ఆర్యులకన్నా ఈ దేశ ఆదిమవాసులన్నది ఒక చారిత్రక సత్యం. వీరుత్తరార్యావర్తం నుండి దక్షిణాపథానికి వలసవచ్చి, రాజ్యాన్ని స్థాపించుకున్నారు. మౌర్యుల తర్వాత చతురంగ బలసంపన్నులని మెగస్తనీసు; అందమైనవారు, విహార ప్రియులని ఉద్యోతనుడు వీరినభివర్ణించి ఉన్నారు. ఆంధ్రుల బహుముఖ ప్రజ్ఞాపాటవాలకు వివిధ శిలాశాసనాలు, బౌద్ధ -సంస్కృత వాఙ్మయాలు అద్దం పడుతున్నాయి. వేల సంవత్సరాలుగా, విశ్వవ్యాప్తంగా కీర్తి బావుటాల నెగురవేసిన తెలుగుజాతి తన చారిత్రక నేపథ్యాన్ని హృదయాలకు హత్తుకొని ఇంకా మున్ముందుకి సాగిపోవాలి. సూర్యుడు -వెలుగు, చంద్రుడు -వెన్నెల, తెలుగూ -తెలుగువాడు వేర్వేరు కాదు, కాకూడదని, ''తెలుగు జాతి నిండుగ వెలుగు జాతి'' ఉన్నట్లే -తెలుగు భాష నిండుగ వెలగు భాష కావాలని ఆశిస్తూ, ఆకాంక్షిస్తూ ఈ కాలపు తెలుగును పరిశీలిద్దాం.

తెలుగు భాషకు కీర్తి కిరీటాలు :

సాహితీ సమరాంగణ చక్రవర్తి, ఆంధ్రభోజుడైన శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు మన తెలుగు భాషామతల్లికి అలంకరించిన కీర్తి కిరీటం -ఈ క్రింది పద్యం: ''తెలుగు దేలయన్న దేశమ్ము తెలుగేను, తెలుగు వల్లభుండ, తెలుగొకండ, ఎల్ల భాషలయందు ఎరుగవే బాసాడి, దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స.'' అట్లే -తన హరికథాగానలహరిలో దక్షిణ భారతాన్ని ముంచి తేల్చిన ఆదిభట్ల నారాయణదాసు గారు ఆంధ్రమాతను ప్రశంసిస్తూ సమర్పించిన పద్యరత్నాలలో రెండు చరణాలను చూద్దాం -''తేనె తీయదనము తెన్గునగేగాక, పరుష సంస్కృతాఖ్యభాషకేది?'' -ఇంకా కవి శేఖరులు వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రిగారు ''ఆంధ్ర భాష యమృత మాంధ్రాక్షరంబులు, మురువు లొలుగు గుండ్ర ముత్తియములు'' అని తెలుగు భాషను ప్రశంసించారు. ఇక ఈ వ్యాసకర్త మాతృభాషామతల్లి కొసగిన కీర్తి మకుటంలోని పద్యం -''తేట తేనియలకె తీపినింపిన భాష, విశ్వ భాషవోలె వెలుగుభాష, చందనమ్మునకె సుగంధ మద్దిన భాష, తెలుగు భాష నమ్ము, తెలుగువాడ! కరుణశ్రీ శ్రీ జంధ్యాలవారి కలం అభిషేకించిన పద్యసుగంధాన్ని ఆశ్వాదిద్దాం -''తెలుగు దనము వంటి తీయందనము లేదు, తెలుగు కవుల వంటి ఘనులు లేరు, తెలుగు తల్లి సాధుజన కల్పవల్లిరా! లలిత సుగుణబాల! తెలుగుబాల''. మహాసహస్రావధాని డా|| గరికిపాటి నరసింహారావు గారు -''అమ్మ ప్రేమ కన్న కమ్మదనము లేదు, తెలుగు భాషకన్న తేనెలేదు'' అని ఆంధ్రమాతకు అవధానార్చన గావించారు. ఒక్క నిమిషం రాష్ట్ర సరిహద్దులు దాటి చూస్తే -''సుందరం తెలుంగు'' అని, కవిత్వం వ్రాస్తే తెలుగులోనే వ్రాయాలని కీర్తించినవారు, జాతీయకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతిగారు, ఇటలీ యాత్రికుడు ''నికొలయ్‌కంటి'' విజయనగరాన్ని దర్శించి ''భారతదేశంలోని తెలుగు ఇటలీభాష వంటిది అని కితాబు ఇచ్చారు. ఆఖరిగా... ఆంధ్రమాతకు ఒక అజ్ఞాతకవి అర్పించిన అక్షరాభరణం -''మురళి రవళులు కస్తూరి పరిమళములు, కలిసి యేర్పడె సుమ్ము మా తెలుగుభాష'' ఎందరెందరో కవికుమారులచే కీర్తించబడిన తెలుగు భాషామతల్లి నేడెట్లున్నది? నాటి తెలుగు భాషా వైభవ ప్రాభవాలు నేడు ఏమైనవి? ఒక్క నిమిషమాలోచించండి. మన తెలుగు తల్లి పూర్వ యశస్సును నిలిపేందుకు మనమంతా మనభాషను క్రమ్మిన తమస్సుని తొలగించి శాశ్వత ఉషస్సుని సాధించేందుకు, ఈ కాలపు తెలుగులోకి మరింత వెలుగునిచ్చేందుకు కన్నబిడ్డలుగా కలసిరండి.

నిత్య నూతన జానపద సాహితీ సౌరభాలు :

తెలుగు భాషకు సహజసిద్ధమైన సాహితీ వెలుగు నిచ్చేది జానపద సాహిత్యం. ప్రపంచంలోనే తొలినాగరికులు, ఆదిబౌద్ధులు, గణతంత్ర ప్రభుత్వ స్థాపకులు మన ఆంధ్రులు -నదీ తీరాలలో జనపదాలను నిర్మించుకొని, శ్రమైక జీవన సౌందర్యాన్ని విశ్వసించి, శ్రమనుండి భాష పుట్టినట్లే, పనినుండి పాటను పలికించిన తొలి జానపదుడు మన తెలుగువాడు. అందుకే ఆంధ్రుడు సేద్యానికి ఆద్యుడైనాడు, అన్నపూర్ణకి ముద్దుల బిడ్డడైనాడు, ఈ జానపదగీతాలు ఏరువాక నుండి బతుకమ్మ పండగదాకా పాటలు సెలయేరై పారుతాయి. శ్రామిక -శృంగార -స్త్రీల -బాలల పాటలై ప్రవహించుతాయి. నాటి బ్రౌన్‌దొర నుండి నిన్నటి బిల్‌క్లింటన్‌ దాకా పాశ్చాత్యుల్ని సైతం పరవశింపజేస్తాయి.
బసవరాజు గేయాల్లో (గుత్తి వంకాయ..), నండూరి కావ్యాల్లో (ఎంకి పాటలు), గద్దర్‌ విప్లవ గర్జనలో, అంజయ్య సినీ గీతాలలో, గిరిజన బృందగానాలలో ఇప్పటికీ పచ్చగా, వెచ్చగా, సజీవంగా విశ్వజనీనంగా నిలిచి ఉన్నాయి. అయితే అప్పుడప్పుడూ ఈ జానపదగేయాలకి నగరపు నగిషీలు తొడిగి, మైదానపు గొంతుల్లోంచి ఒలికించే సందర్భాలున్నాయి గాని అవి అసందర్భంగానూ, అసహజంగానే మిగిలిపోతున్నాయి. సతత హరిత సీమల్లోంచి సహజాతి సహజంగా, ఆశుకవితాధారగా, అడవి మల్లెల పరిమళంలా అలరారుతున్న ఈ జానపద సాహితీసంపదను కాపాడుకుందాం.

- ఎస్‌.వెంకటరత్నం (సవేర)

తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య " కావలి " శాఖ ఆవిర్భావం !

2011-04-18T20:58:00.001+05:30

నెల్లూరు జిల్లా కావలిలో తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య నూతన శాఖ ఏర్పాటైంది. కావలిలో ఈ నెల 17 న శాఖకు నూతన కార్వర్గం ఎన్నిక జరిగింది. సమాఖ్య కేంద్ర కమిటీ అధ్యక్షులు డాక్టర్ సామల రమేష్ బాబు ఆధ్వర్యంలో ఈ ఎన్నిక జరిగింది. ఈ సందర్భంగా అదే రోజు సాయంత్రం ఘనంగా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు జరిగాయి.

అంతర్జాలంలో తెలుగు అంతర్‌ 'జ్వలమై' ఇక వెలుగు!

2011-04-18T20:37:00.000+05:30

తెలుగు వారికి అంతర్జాలం (ఇంటర్నెట్‌) ఇంకా బాగా ఉపయోగపడాలంటే 'ఎన్‌కోడింగ్‌ స్టాండర్డైజేషన్‌' జరగాలి. హైదరాబాద్‌లో గత శనివారం ఇదే మొదటిసారిగా ఇంటర్నెట్‌కి, తెలుగు భాషకి గల సంబంధంపై సదస్సు జరిగింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, సిలికానాంధ్ర ఉమ్మడిగా నిర్వహించిన ఈ సదస్సులో తెలుగు భాషకు 'యూనికోడ్‌' రూపొందించే కృషి గురించి విపులంగా చర్చ జరిగింది. అనేక సంస్థలు ఈ దిశగా ఎంతో కృషి పరిశోధనా పరంగా చేస్తున్నప్పటికీ ప్రభుత్వానికి పట్టకపోవడంతో సమన్వయ లోపం వల్ల ఆ కృషి ఎక్కడిదక్కడే ఉండిపోతోంది. ఒక ఫాంట్‌లో టైప్‌ అయిన విషయం మరో ఫాంట్‌లోకి పోదు కాబట్టి అదే కంప్యూటర్‌లో చూసుకోవాలి. లేదా అదే ఫాంట్‌లో ఓపెన్‌ చేయాలి. ఈ సమస్య వల్ల 'అంతర్జాలం' అన్నది తెలుగు భాషకు అంతగా ఉపయోగపడకపోగా సమాచార మార్పిడి సమస్య ఘోరంగా ఉంది. తెలుగుకు ఉన్న ఈ సమస్య ఇంగ్లీషుకు లేదు. ఇ మెయిల్‌లో పంపిన తెలుగు మేటర్‌ ప్రింట్‌ తీసుకొని తిరిగి కంపోజ్‌ చేసుకోవలసిన దుస్థితి ఉంది. ప్రోగ్రామింగ్‌ సహకరించకపోవడం వల్ల ఇలా జగుగుతోంది. ఇక్కడ సమయం వృధా అవుతోంది. అట్లాస్‌ ష్రగ్డ్‌అని ఇప్పటి ప్రపంచాన్ని ముద్దుగా పిలుచుకుంటున్నాము. కాని తెలుగు భాషకు సంబంధించినంత వరకు కంప్యూటరైజేషన్‌ సౌలభ్యం చాలా పరిమితంగా ఉండి ఇంకా అట్లాస్‌ ఎక్స్‌పేండెడ్‌గానే పడి ఉంది. యూనికోడ్‌ను (ఏ ఫాంట్‌నైనా ఇందులోకి కన్వర్ట్‌ చేయవచ్చు) రూపొందించే కృషికి సమన్వయ లోపాన్ని పూడ్చడం కోసం సిలికానాంధ్ర ముందుకు వచ్చిందని దాని ప్రతినిధి శ్రీ కూచిభొట్ల ఆనంద్‌ సాహితీ గవాక్షానికి ఒక ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు. 'ఎన్‌కోడింగ్‌ స్టాండర్డైజేషన్‌' జపాన్‌, చైనా తుదకు మంగోలియా భాషలకు కూడా జరిగిందని చెప్పారు. దీనికి ముఖ్యం ఫాంట్‌ కన్వర్టర్‌ అని వివరించారు. అనేక సంస్థలు సాగిస్తున్న పరిశోధనా ఫలితాలకు అనుసంధాన కర్తగా, సమన్వయ కర్తగా వ్యవహరించడానికి సిలికానాంధ్ర ముందుకు వస్తున్నదని తెలిపారు. 'అంతర్జాలాని'కి ప్రామాణిక తెలుగు ఉంటే బాగుంటుందని ఆయన చెబుతూ ఇందుకు సాంకేతిక పరంగా ఇంగ్లీషుకున్న సౌలభ్యం తెలుగుకు లేదని చెప్పారు. తెలుగుకు అనేక వాడుక భాషలు, యాసలు, మాండలికాలు ఉన్నట్టుగా ఇతర భాషలకు కూడా ఉన్నప్పటికీ ఇంగ్లీషువంటి విదేశీ భాషలకి ప్రామాణిక భాషలు కూడా నిర్దిష్టంగా ఉండడంతో ఇంటర్నెట్‌ పదజాలం ఆయా భాషలకు ప్రత్యేకంగా రూపొందిందని వివరించారు. తెలుగువారు కూడా ప్రామాణిక భాషను అంతర్జాలంలోకి తేవాలని సూచించారు. ఆ దిశగా కృషి చేద్దామని అన్నారు. కేవలం భాషకోసం ఇన్ని లోపాలు భరించే బదులు ఇంగ్లీష్‌ ఇంటర్నెట్‌ భాషని మనంకూడా వర్తింపజేసుకుంటే తప్పేమిటి అని అడగ్గా -అప్పుడు కొంతకాలానికి ప్రపంచంలో ఒక్క ఇంగ్లీషు తప్ప ఇంకే భాష మిగలదు. సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలు, ప్రత్యేకతలు అన్ని భాషతో ముడిపడి ఉంటాయి. భాష మాయమైతే అవన్నీ పోయి సంస్కృతి రీత్యా ప్రపంచం అంతా ఒకేరకంగా మిగులుతుంది. కాబట్టి భాషా పరంగా అలా చేస్తే ఆత్మహత్యా సదృశ్యమౌతుందని ఆనంద్‌ చెప్పారు. రెండేళ్లలో తెలుగులో యూనికోడ్‌ సాధ్యమౌతుందని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఎందుకంటే యూనికోడ్‌ దిశగా అనేక సంస్థలు సాగిస్తున్న పరిశోధనలు పురోగతి సాధించినా సమన్వయకర్త లేకపోవడం వల్ల అవి వెలుగులోకి రావడం లేదని ఆయన చెప్పారు. ఇంటర్నెట్‌ మంచి కంటే చెడుకు ఎక్కువ ఉపయోగపడుతోంది కదా అని అడగ్గా, అందుకు సాంకేతిక పరిష్కారం ఉన్నప్పటికీ దానికి ప్రత్యామ్నాయాలు కూడా విరివిగా వస్తున్నాయని చెప్పారు. ఉదాహరణకి చైనా అంతర్జాలంనుంచి బూతుని నిషేధించినట్లు చెప్పుకొంటోంది కానీ వాస్తవానికి అక్కడ కూడా పరిమితులు లేవని చెప్పారు. ఇది సాంకేతికంగా వీలుకాదని వివరించారు. ఎందుకంటే నిషేధానికి ముందు నిర్వచనం సిస్టంకి లోడ్‌ చేయాలని, ఆ నిర్వచనం ప్రకారం మన ప్రాచీన గ్రంథాలు, అన్నమయ్య పాటలు అన్నీ కూడా 'నాట్‌ యాక్సస్‌బుల్‌' అవుతాయని చెప్పారు. ఎంతో సృజనని భావితరాలు ఆ విధంగా కోల్పోతాయని వివరించారు. సదస్సులో పాల్గొన్న శ్రీ మండలి బుద్ధప్రసాద్‌ను అంతర్జాలానికి మాండలికాల మధ్య పరివర్తన సాధించి కొత్త మాండలిక సమ్మిశ్రమాన్ని రూపొందించే బదులు ప్రామాణిక భాషనే వాడుకుంటే బాగుంటుంది కదా అని సాహితీగవాక్షం ప్రశ్నించింది. అందుకాయన భాష సుసంపన్నం కావాలంటే మాండలికాలని కూడా గ్రహించాలని, ఇప్పుడు ఈ సదస్సులాంటివి జరుగుతున్నది అందుకేనని వివరించారు. మాండిలికాల పరిరక్షణలో భాగంగా ప్రత్యేక అంతర్జాల భాష సృష్టికి కృషి సాగాలని చెప్పారు. ట్రిపుల్‌ ఐటిలలో తెలుగు భాష సంస్కరణకు సాగుతున్న కృషిని ఈ సదస్సులో వక్తలు వివరించారు. ఉదాహరణకి హైపర్‌ టెక్ట్స్‌ అంటే అధిపాఠం. హైపర్‌ మీడియా అంటే అధిమాధ్యమం, వర్డ్‌ ఫైల్‌ అంటే శబ్దదస్తరం.

కంప్యూటర్‌ని సంగణక అనమంటున్నారు. ఆటోమేటిక్‌ పదానికి స్వయంచాలక వాడమంటున్నారు. హైపర్‌ గ్రామర్‌ పదానికి అనువాద పదం అభివ్యాకరణం. సాంకేతిక పదం బదులు తంత్ర అనమంటున్నారు. క్రియేషన్‌ ఆఫ్‌ వర్డ్‌ని పదజనకం అని పేర్కొంటున్నారు. సంగణక ద్వారా అనువాదం చేస్తే యంత్రానువాదం అనే పదం సరిపోతుందని చెపుతున్నారు. డయలక్ట్‌ కన్వర్షన్‌కు మాండలిక పరివర్తన అనే పదాన్ని సృష్టించారు. ప్రస్తుతానికి ఇంటర్నెట్‌ను వాడుకోడానికి మనకి అడ్డంకులేమీ లేవు. భాష ఒక్కటే అడ్డంకిగా మేధావులు ఎందుకు భావిస్తున్నారంటే ఇంగ్లీషు పదాలకి సమానార్థకాలు అవసరమని భావించడం వల్ల. పైన పేర్కొన్న ఇంగ్లీషు బదులుగా వాడమంటున్న పదాలు భాషని ఏ మాత్రం రక్షిస్తాయో మేధావులే చెప్పాలి. అసలు ఇంటర్నెట్‌ను అంతర్జాలం అనకపోతే కొంపలు మునుగుతాయా? అని సామాన్యులు తప్పనిసరిగా ప్రశ్నిస్తారు. అయితే మేధావులు చెబుతున్నది ఏమిటంటే -ఇంటర్నెట్‌ ఉధృతికి తక్కిన భాషలన్నీ కొట్టుకుపోతాయని. అలా జరక్కుండా ఉండాలంటే అంతర్జాలాలు, పదజనకాలు తప్పనిసరిగా సృష్టించాలని. మొత్తానికి ఇదే తొలిసారిగా నగరంలో శనివారం జరిగిన 'అంతర్జాల సదస్సు' మేధావులని ఆలోచింప చేసింది. ఇంటర్నెట్‌ను ఇంగ్లీషుకి వదిలేయకుండా మన తెలుగువారు పూర్తిగా సొంతం చేసుకోవాలంటే పరిశోధనలు ఆ దిశగా ఎన్నో సాగాలి. ప్రస్తుతం సాగుతున్న పరిశోధనల ఫలితాలు జనాన్ని చేరాలి. తెలుగు భాష మృతభాష కాకుండా ఉండాలంటే ఇంటర్నెట్‌ను కూడా తెలుగుపరం చేయాల్సిందే. ఇందుకు సాగుతున్న కృషిని సమన్వయపరచడానికి సిలికానాంధ్ర ముందుకు వచ్చినందుకు స్వాగతిద్దాం.

- పురాణం శ్రీనివాస శాస్త్రి

(ఆంధ్రప్రభ దినపత్రిక సౌజన్యంతో..)

తెలుగు అంతర్జాలం అభివృద్ధికి గ్లోబల్‌ ఫోరమ్‌ !

2011-04-18T18:43:00.000+05:30

తెలుగు అంతర్జాలంపై పరిశోధన చేసే సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయాలు, విద్యాసంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు రాయితీలు ఇస్తామని ఐటీశాఖ మంత్రి పొన్నాల లక్ష్మయ్య చెప్పారు.సిలికానాంధ్ర సహకారంతో శనివారం హైదరాబాద్‌లో ఏర్పాటు చేసిన మొదటి తెలుగు అంతర్జాల సదస్సులో ఆయన ప్రసంగించారు. అంతర్జాలాన్ని(ఇంటర్‌నెట్‌) సామాన్య ప్రజలకు చేరువలోకి తెచ్చేందుకు ప్రభుత్వ శాఖల వెబ్‌సైట్లలోని సమాచారాన్ని తెలుగులో ఇచ్చేందుకు ప్రయత్నాలు ప్రారంభిస్తామని ఐటీశాఖ మంత్రి చెప్పారు. సిలికానాంధ్ర వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కూచిభొట్ల ఆనంద్‌ మాట్లాడుతూ.. తెలుగు అంతర్జాలంపై పరిశోధన చేసే వారిని ఒక చోటకు చేర్చేందుకు నాలుగైదు నెలల్లో సమ్మేళనం నిర్వహిస్తామని చెప్పారు. వచ్చే సెప్టెంబరు 28, 29, 30 తేదీల్లో కాలిఫోర్నియాలో విశ్వంతర్జాల తెలుగు సమ్మేళనం నిర్వహించనున్నారు. తెలుగులో ఆరు ఫాంట్లను రూపొందించాలని, తెలుగు భాష ఎన్‌సైక్లోపీడియాను రూపొందించి అంతర్జాలంలో ఉంచాలనే తీర్మానాలను సదస్సు ఆమోదించింది.తెలుగు అంతర్జాలం అభివృద్ధి కోసం గ్లోబల్‌ ఫోరమ్‌ ఫర్‌ తెలుగు పేరిట వేదికను ఏర్పాటు చేసేందుకు సదస్సు తీర్మానించింది.

తెలుగు అభివృద్ధికి 'అంతర్జాలం' కీలకం

2011-04-16T16:32:00.000+05:30

మన సమాజం అత్యంత వేగంగా ‘ఉన్నత సాంకేతిక’ విజ్ఞానమే లక్ష్యంగా దూసుకు పోతోంది. ఇలాంటి సమాజం సమాచార సృష్టితో పాటు సమాచార ప్రసార వినిమయాలకు విశేష ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. కంప్యూటర్‌తో పాటు అంతర్జాలం (ఇంటర్నెట్) అన్ని రంగాలలోనూ విపరీతమైన మార్పులను తీసుకొచ్చింది. సాంకేతిక, విద్యారంగాలతో పాటు జీవ, ఖగోళ, భౌతిక, మానవ నిర్మాణ, సామాజిక, తత్వశాస్త్రాలు, సాహిత్యం మొదలైన అన్ని రంగాల్లో ఇవి వౌలికమైన మార్పులను తీసుకువచ్చాయి.
సాధారణంగా కంప్యూటరు, దాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న ‘అంతర్జాలం’ - జ్ఞానాన్ని అందుకొంటూ దాన్ని వ్యాపింప చేయడానికి తగిన రూపంలో జ్ఞాన సృజనకు వీలు కలిగిస్తాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాలను చేరుకోవడానికి సమాచార సాంకేతిక (Information Technology) ఓ సాధనం. ఇది జ్ఞానాధిక్యం లోనే కాదు. సాంకేతిక వైవిధ్యంలోనూ ఎన్నడూ లేనంత గుర్తింపు పొందింది. దీనిని వివిధ నిర్మాణ సేవలకి సంబంధించిన ఏ అంశానికైనా అనువర్తింపచేయవచ్చు. అంతర్జాలానికి అనుసంధించిన కంప్యూటర్లు ఎటువంటి పనికొచ్చే జ్ఞానాన్నయినా ‘వెంటనే ఉపయోగించదగిన జ్ఞానంగా’ మార్చడంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తున్నాయి. కంప్యూటర్లూ అంతర్జాలమూ ప్రస్తుత పరిస్థితిలో సమాజ అవసరాల కోసం భారతీయ భాషల అత్యవసర ప్రాధాన్యతని నిర్వచిస్తున్నాయి. కంప్యూటరీకరణలో భారతీయ భాషల ప్రవేశం జాతీయ బహుళ భాషల, బహుళ మాధ్యమాల కంప్యూటరీకరణలో భాగంగా చూడాలి. అంతేకాకుండా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సమాచార సాంకేతికతలో వాటి సహజ స్థానాన్ని పొందేందుకు భారతీయ భాషలను అభివృద్ధి చేయడానికి, ప్రచారం చేయడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నంలో భాగంగానూ చూడాలి. కంప్యూటర్లు అక్షరాస్యతని పెంచడానికేగాక, మానవ వనరుల బహుళ ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగపడుతున్నాయి.
ఇవి భాషా సాంకేతికతకు సంబంధించిన దార్శనిక ఆశయాలలో పేర్కొన్నట్లు సాంఖ్యక తేడాని (డిజిటల్ డివైడ్) తగ్గించడానికి ఉపయోగపడతాయి. ఈ సందర్భంలో దీనిని ప్రజలందరి వినియోగం కోసం అవసరమైన జాతీయ లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి బాగా సరిపోయే ప్రయోజనకరమైన సాంకేతిక విజ్ఞానంగా భావించాలి. మన ప్రాంతీయ భాషలు ఈ రంగంలో తమ సరైన స్థానాన్ని పొందటం కోసం మనం ఎంతైనా కృషి చేయాలి. 2020 నాటికి భారతదేశం అంతర్జాల సాంకేతికతని ఉపయోగించి, సమాచార సాంకేతిక రంగంలో పనిచేసే నైపుణ్యంగల యువతీ యువకుల బలమైన శక్తిని కలిగి ఉంటుందని అంచనా. వీరివలన కంప్యూటర్లకి సంబంధించి పెద్ద మార్కెట్ అవసరం ఏర్పడుతుంది. ఫలితంగా భారతీయ భాషలకి సంబంధించిన సాఫ్ట్‌వేర్ల కోసం విపరీతమైన సంక్షోభం ఏర్పడుతుంది. అంతర్జాల విప్లవం సమాచారాన్ని ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పంపిణీ చేయడమేగాక వినిమయంలో విపరీతమైన వేగాన్ని కూడా పెంచుతుంది. ఇంకోరకంగా చెప్పాలంటే ఉత్పాదకుడికీ వినియోగదారుడికీ మధ్య దేశకాలాదుల దూరం విపరీతంగా తరిగిపోతుంది. నేడు ఉత్పత్తయి, పంపిణీ అవుతున్న సమాచారమంతా దాదాపు ఆంగ్లంలోనో, రోమన్ లిపిలోని భారతీయ భాషలలోనే ఉంటోంది. ఈ రంగంలో భారతీయ భాషలూ భారతీయ లిపులూ ఇంగ్లీషూ యూరోపియన్ భాషలంత తరచుగా ఉపయోగించబడటం లేదు. ఎలక్ట్రానిక్ సమాచార సైట్లు భారతీయ భాషలలోనూ భారతీయ లిపులలోనూ సమాచారం పొందుపర్చడానికీ, సేకరించడానికీ వీలుగా అందుబాటులో ఉండాలి.
ఇటువంటి సైట్లు అన్ని ప్రముఖ కంప్యూటర్ కార్యసారణి వ్యవస్థలలోనూ (ప్లాట్‌ఫాం) ఉచితంగా వినియోగించుకొనేలా ఉండాలి. విభిన్న లిపులతో బహుళ ఫ్లాట్‌ఫాంల ద్వారా సులభంగా ప్రభావవంతంగా సాంఖిక సంపర్క సౌలభ్యాన్ని (డిజిటల్ కమ్యూనికబిలిటీ) సాధించాలి. ప్లాట్‌ఫాంలో స్వేచ్ఛని అంతర్జాలంతో సులభంగా కలిసిపోయే విధానంతోపాటుగా లక్ష్యాన్ని పూర్తి చెయ్యాలి. ఈ పరిస్థితి భారతదేశంలో కంప్యూటింగ్ అంతర్జాల సాంకేతికతకు సంబంధించి స్థానికీకరణం లేదా ప్రాంతీయకరణానికి పిలుపునిస్తుంది. భారతదేశంలో కంప్యూటర్లు భారతీయ భాషలకి ఉపయుక్తంగా ఉండాలి. 2020 నాటికి భారతదేశపు పాఠశాలలు 10 మిలియన్ల కంప్యూటర్‌లని ఉపయోగిస్తాయని, అందులో కనీసం ఐదు శాతం తెలుగులో ఉంటాయని అంచనా. దీన్ని పరిపూర్ణం చేయడానికి తెలుగు ఈ కొత్త తరహా వినియోగానికి తయారై ఉండాలి. ఈ అవసరాలని తీర్చడం కోసం తెలుగు భాషని పరిపుష్ఠం చేసి, దృశ్య ప్రాతినిధ్యానికి, అంతర్జాలంమీద పట్టుకి కావలసిన సాంకేతిక అవసరాలను చేరుకోవడానికి క్రమబద్ధీకృత ప్రయత్నాలు జరగవలసిన అవసరం ఉంది. ఇందులో భాగంగా తెలుగు లిపి కోడీకరణమూ, ప్రామాణీకరణమూ నిరవధికంగా సాగాలి. ఆధునిక కంప్యూటింగ్‌కి ఇది అత్యవసరం. తెలుగులో ఈ రోజు మనకు లభ్యమవుతున్న విషయం అంతా మామూలుగా సాంప్రదాయ ప్రచురణ మాధ్యమంలో లభ్యం అయ్యేదే. దీనిలో ఎలక్ట్రానిక మాధ్యమంలో ఉన్నది చాలా స్వల్పం. ఆధునిక సంపర్క భాషగా తెలుగుని అభివృద్ధి పరచాలంటే అది తన సొంత పట్టాలమీద ప్రయాణం చేయగలగాలి. అంతర్జాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ప్రపంచీకరణం చెందకముందే స్థానీకరించాలి. అందులో భాగంగా సమస్త విషయాలను ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమంలో అంతర్జాతీయ భాషలలో సమాంతరంగా సృష్టించాలి. ఖచ్చితంగా సమాచార సాంకేతిక సేవికలు (సర్వర్లు) తెలుగు భాషలో ఉన్నప్పుడు సమాచార లభ్యతవలన ప్రజలకు తమ భాషపట్ల ఉన్నటువంటి చిన్నచూపుతగ్గి తమ అవసరాలకు తెలుగును వాడుకొనే ప్రయత్నం చేస్తారు. దీనితోభాషా ప్రణాళిక అమలు దానంతట అదే జరుగుతుంది.
ఇది మన భాషమీద కొత్త డిమాండ్లను కల్పిస్తూ కొత్త కోణాలలో అవసరాలను తీర్చే ప్రయోగాలను ప్రవేశపెట్టడం ఆసక్తిని కలిగించే అంశం. ఎన్నడూలేని విధంగా తెలుగుభాష సామాన్య ప్రజాజీవితంలోను, వ్యక్తిగత జీవితాలలోను తన కొత్త పాత్రలో కనిపిస్తుంది. ప్రపంచం సమాచార విప్లవం గుండా ప్రయాణిస్తోంది. నేడు ‘సమాచారమూ’, ‘జ్ఞానమూ’ విడదీయలేని విధంగా సమాజానికి అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఎవరైనా ఎక్కడి నుంచైనా ఎప్పుడైనా సమాచారాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.
ఈ అవసరాన్ని తన సొంత వనరుల ద్వారా తీర్చుకోలేని సమాజం విదేశీ మార్కెట్ల నుంచి బలవంతంగా కనుక్కోవలసి వస్తుంది. ఒకవేళ అలా చేయకపోతే అది విప్లవంలో వెనకబడి పోతుంది.
సమాచార విప్లవాన్ని అందుకోవడానికి మూడు ప్రధాన స్రవంతులైన సాంకేతిక రంగాలు - భాషా సాంకేతికత, కంప్యూటింగ్ సాంకేతికత, అంతర్జాల సాంకేతికత వీటికి సంబంధించిన అంశాల మీద దృష్టి సారించవలసి ఉంటుంది. ఈ సాంకేతిక వసతులను తక్కువ ధరలో ప్రజల భాషలలో అందించవలసి ఉంటుంది. అప్పుడే సమాజంలోని అందరినీ ఇందులో విజయవంతంగా భాగస్వాములని చేయవచ్చు. నేడు దీనికి భిన్నంగా ఉన్న పరిస్థితిని లోతుగా పరిశీలించి సమూలంగా మార్చవలసిన అవసరం ఉంది.

గారపాటి ఉమామహేశ్వరరావు
సెల్ నెం: 9866128846
( ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక సౌజన్యంతో ..)

తెలుగులో అంతర్జాలంపై హైదరాబాద్‌లో సదస్సు

2011-04-15T07:46:00.002+05:30

అంతర్జాలం వేదికగా విస్తరిస్తున్న కాల్పనిక (వర్చువల్‌) గ్రంధాలలోని తెలుగులో భాషాపరంగా సాగుతున్న ఆధునికీకరణ సరికొత్త ఒరవడిని సృష్టిస్తోంది. ఈ ప్రక్రియకు దిశానిర్దేశం చేసే ప్రక్రియలో పాలు పంచుకుంటున్న విద్యావేత్తలు, ఫాంట్‌ డెవలపర్లు, విషయ (కంటెంట్‌) డెవలపర్లు, భాషా శాస్త్రవేత్తలు రేపు (16న) హైదరాబాద్‌లో సమావేశం కానున్నారు. అంతర్జాల వాడకందార్ల దేశాల్లో చైనా (21.5%), అమెరికా (12.2%), జపాన్‌ (5%) తరవాత స్థానంలో భారత్‌ (4.1%) ఉంది. అయితే మొదటి 10 అంతర్జాల భాషల్లో ఏ భారతీయ భాషకూ స్థానం దక్కలేదు. 121 కోట్ల మంది నివసిస్తున్న దేశంలో అంతర్జాలాన్ని ఎక్కువమందికి దరి చేర్చాలంటే దేశీయ భాషల్లో వినియోగించేలా ఉండాలని ఇటీవల జరిగిన వరల్డ్‌ వైడ్‌ వెబ్‌ (www) సదస్సులో ఆయా రంగ నిపుణులు అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. ఆంగ్లం నుంచి దేశీయ భాషల్లోకి, దేశీయ భాషల మధ్య సమాచారాన్ని అనువదించే మెషీన్‌ ట్రాన్స్‌లేషన్‌ (ఎంటీ) సిస్టమ్స్‌ను ఈ సదస్సులో ప్రారంభించిన సంగతి విదితమే. http://sampark.org.in, www.tdil-dc.in వెబ్‌సైట్‌లలో 200 పదాలకు మించని విషయాన్ని పొందుపరిస్తే, అనువాదం లభిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో ముఖ్యపాత్ర పోషించిన ట్రిపుల్‌ ఐటీ (హైదరాబాద్‌)తో పాటు యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌ ప్రతినిధులు తాజా సమావేశం ఏర్పాటులోనూ చొరవ తీసుకున్నారు. ఆయా భాషల్లో సమాచారాన్ని (ఇ కంటెంట్‌) పొందుపరచడం వల్ల నెట్‌ వినియోగంలో ఉన్న భాషాపరమైన అవరోధాన్ని తొలగించగలమని యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌ ప్రొఫెసర్‌ గారపాటి ఉమామహేశ్వరరావు చెప్పారు. గూగుల్‌కు పోటీగా చైనా సొంతగా సెర్చ్‌ ఇంజిన్‌ను అభివృద్ధి చేసుకుందని గుర్తు చేస్తూ, తెలుగు భాషలో ప్రశ్న వేస్తే, అంతర్జాలంలో ఇతర భాషల్లో ఉన్న సమాచారాన్ని వెతికి పట్టుకుని, తెలుగులో అందించే పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చేయాలన్నదే నిపుణుల ఆకాంక్ష అని ఆయన తెలిపారు. శనివారం ఉదయం హైదరాబాద్‌ (జూబ్లీహిల్స్‌)లోని మర్రి చెన్నారెడ్డి మానవ వనరుల అభివృద్ధి సంస్థలో విద్యావేత్తలు, ఫాంట్‌ డెవలపర్లు, విషయ (కంటెంట్‌) డెవలపర్లు, భాషా శాస్త్రవేత్తలు రేపు హైదరాబాద్‌లో సమావేశం కానున్నారు.

తనికెళ్ల భరణి సాహితీ పురస్కారానికి ఆహ్వానం!

2011-04-15T07:32:00.000+05:30

ప్రముఖ నటుడు, రచయిత తనికెళ్ల భరణి ఆయన పేరుతో సాహితీ పురస్కారాన్ని అందించేందుకు ముందుకొచ్చారు. కవులు, కవయిత్రులు తమ కవితలను పంపాలని ఆహ్వానించారు. జులై 14న తన పుట్టినరోజున ఉత్తమ కవిగా ఎంపికయ్యే రచయితకు 'తనికెళ్ల భరణి సాహితీ పురస్కారం' అందిస్తామని గురువారమిక్కడ భరణి పేర్కొన్నారు. పురస్కారానికి ఎంపికైన రచయితకు నూతన వస్త్రాలు, రూ.50వేల విలువైన బంగారు పూలతో కనకాభిషేకం లేదా నగదును చెల్లిస్తామని తెలిపారు. కళ ఫౌండేషన్‌ వ్యవస్థాపకులు సంజయ్‌కిషోర్‌ వివరాల ప్రకారం.. వచన కవితా సంపుటులై ఉండాలి. 50 పేజీలకు తక్కువ కాకుండా ఉండాలి. కవితా సంపుటి మూడు ప్రతులు పంపాలి. అవి 2009 జనవరి నుంచి 2011 ఏప్రిల్‌ మధ్య కాలంలో ప్రచురించినవై ఉండాలి. ఔత్సాహికులు మే 30 లోగా కళ ఫౌండేషన్‌కు పంపాలి. పంపాల్సిన చిరునామా: 6-1-69/5ఎ, సైఫాబాద్‌, హైదరాబాద్‌-4. వివరాలకు 94904 84606 ఫోన్‌ నంబరులో సంప్రందించాలి.

కవితావసంతం-2011 " కవితల పోటీలో విజేతలు వీరే !

2011-04-05T12:38:00.000+05:30

కోకిలమ్మ పెళ్లికి కోనంతా పందిరి..!

2011-04-03T10:46:00.000+05:30

కుకు కుకు కుకు కుకు...

కోకిలమ్మ పెళ్లికి కోనంతా పందిరి

చిగురాకులు తోరణాలు చిరుగాలి సన్నాయి

డుడుం డుడుం డుడుం డుడుం...

వసంతుడే పెళ్లికొడుకు వనమంతా సందడి

పూలన్నీ తలంబ్రాలు పున్నమీ తొలిరేయి!

తెలుగువారందరికీ
ఉగాది నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు!

సకల లోక మనో నివాసమైన చైత్రోత్సవమే “ ఉగాది ” !

2011-04-03T10:34:00.000+05:30

ప్రాచీన కాలంనుండే ఋతువులు మానవజీవితంలో పండుగలుగా నెలకొన్నవి. చైత్రోత్సవం 'భవిష్యత్‌ పురాణం'లో ప్రస్తావించబడింది.

''చైత్రోత్సవే సకలలోక మనోనివాసం

కామం వసంత మలయాద్రి మరుత్సహాయం

రత్యా సహార్చ్య పురుష: ప్రవరా చ యోషిత్‌

సౌభాగ్యరూపనుత సౌఖ్యయుతా సదాస్సాత్‌''

సకల లోకమనో నివాసమైన చైత్రోత్సవం కోరికల విజృంభణకు మలయ మారుతం తోడై రతీ క్రీడలకు ప్రేరకమై సౌభాగ్య, సుఖ సంతోషాలకు హేతువు అయింది. యశోధరుడు తన 'జయమంగళ' కావ్యంలో వాత్స్యాయనుని కామసూత్రాలను వ్యాఖ్యానిస్తూ సువసంతక, మదనోత్సవ, హోళికోత్సవాలను వర్ణించాడు. క్రీ.శ. నాల్గవ శతాబ్దంలోని జ్యోతి ర్వేత్త వరాహమిహిరుడు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలోని మొదటి రోజే వసంతకాలమని, వసంత విష్ణువ త్కాలంగా నిర్ణయించి, మాస ఋతుసామరస్యాని సాధించి, సంవత్సరాది వసంతకాలంలోనే అని నిర్ణయించాడు. అప్పటినుండి చైత్ర శుద్ధ పాఢ్యమినే సంవత్సరాదిగా యుగాది (ఉగాది)గా పాటించ బడుతున్నది.

ఆంధ్రదేశాన్ని పరిపాలించిన కొందరు ప్రభువులు వసంతోత్సవాలను ఆ ఋతువులో నిర్వహించి ఆనందాన్ని పొందినట్లు చరిత్ర చెబుతూంది. కొండవీటిని పాలించిన కుమారగిరిరెడ్డికి వసంతోత్సవం కారణంగానే 'కర్పూర వసంతరాయలు' అనే పేరు వచ్చింది. 'వసంత రాజీయం' అనే కృతి అతని మధుమాస ప్రేమకు ప్రతీక. విజయనగర సార్వభౌమ శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానకవి నంది తిమ్మన తన 'పారిజాతాపహరణం' కావ్య ప్రబంధంలో ప్రతివర్ష వసంతోత్సం ప్రశంస చేశాడు.

ప్రాచీన అలంకారికుడు భామహుడు 'నగరార్ణవ శైలర్తు చంద్రార్కోదయ వర్ణనై' అని తన 'కావ్యాలంకారం'లో ఋతువర్ణం కావ్య లక్షణంగా పేర్కొన్నాడు. రాజశేఖరుడు తన 'కావ్య మీమాంస' లోని కాలవిభాగంలో ఋతు లక్షణాలను విశదీకరించాడు. 'ప్రాతర్మాధ్యాహ్న మృగయాశైలర్తు వన సాగరా,' అని విశ్వనాథుడు 'సాహిత్య దర్పణం'లో ఋతువర్ణనను పేర్కొన్నాడు. ఈ విధంగా సాహిత్య శాస్త్ర గ్రంథాలలో ఋతువర్ణన ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నది.

వసంతఋతు వర్ణనను కవులు కావ్య ప్రపంచంలో ఉద్దీపన విభావములుగా పేర్కొన్నారు. వసంత ఋతువు నాయికా నాయకులకు ఉద్దీపన విభావములు కల్పించే సమ్మోహనాస్త్రం అనగా మనోవికారా నికి హేతువు. చంద్ర మలయానిలం మొదలుకొని ప్రకృతిలోనున్న రమణీయ, వస్తు సందయములు ఉద్దీపనా విభావములే. చైత్ర మాసంలో వసంతఋతువులో శృంగార ఉద్దీపన విభావములు కలిగించే ప్రకృతి రమణీయతను పూవిలుకాని పంచబాణాలలో దర్శించడమయింది.

''అరవింద మశోకంచ, చూతంచ నవ మల్లికా!

నీలోత్పలం చ పంచయితే, పంచ బాణస్యనాయకా:'

తిరవిందలు, అశోకలు, మామిళ్లు, కొత్త మల్లెలు, నీలోత్ఫలాలు ఇవి అయిదు పూవిలుకాడు మన్మధుని బాణాలు. ఇవి వసంత కాలంలో నాయికా నాయకులతో శృంగార భావాలను ప్రేరేపిస్తాయి కనుక ఉద్దీపనా విభావములుగా కవి సమయాలు.

'ఋ-గతౌ' అనే సంస్కృత ధాతువు నుండి 'ఋతు' శబ్దం నిష్పన్నము. 'ఇయర్తీతి ఋతు:', 'ఋచ్ఛతీతి ఋతు:' అనే వ్యుత్పత్తులో కాలగమనం, పరిణామం ఋతువులవలనే అనే అర్థం ఇమిడి వుంది. 'ఋతం' అంటే కంపనము, చలనము. 'ఇయర్తి హృదయం ఇతి ఋతమ్‌' 'ఋ-గతౌ', హృదయంగమనమైన గతియే ఋతము అని అమరకోశము వ్యాఖ్యానము. చేతనా చేతనం కలిగిన ప్రకృతిలోని అన్ని వస్తువులు క్రమము తప్పక, స్వధర్మాన్ని విడనాడక ప్రవర్తించేందుకు హేతువు ఋతువు అని, ప్రపంచ స్థితిలో కనబడే నియమమే ఋతమని పాశ్చాత్యులు దీనిని 'రిథిమ్‌' అంటారని పెద్దల భావన. సృష్టి, స్థితి, లయ కారకుడైన పరమేశ్వరుని ఈ మూడు లక్షణాలు ఋతుచక్రంలో ప్రతి ఫలిస్తాయి. వసంత, గ్రీష్మములు సృష్టి కారకములు. వర్షాశక్తులు స్థితి కారకములు. హేమంత శిశిరములు లయ కారకములు. 'జాయతే అస్తి వర్ధతే పరిణమతే అపక్షీయతే వినశ్యతి', అని సృష్టిలోని ప్రతిపదార్థానికి ఆరు దశలు ఉన్నవి. అదృశ్యమైన కాలము యొక్క షడ్భావ వికారరూపమైన కార్యక్రమానికి షడృ తువులు ప్రతీకలు.

వసంత ఋతువులో చెట్లకు చివురుటాకులు ఉదయిస్తాయి. ఇది 'జాయతే' అనే తొలి దశ. గ్రీష్మ ఋతువు కార్యము 'ఆస్తి ఆకు వర్షఋతువులో వర్థిల్లుతుంది కనుక వర్థతే శరత్తులో సరిపక్వమవు తుంది కనుక పరిణమితే. హేమంత ఋతువు క్షీణ దశ అనగా 'అపక్షీయతే', శిధిలమయిన ఆకు శిశిరంలో రాలిపోతుంది, 'వినశ్యతి. ప్రకృతి ఋతువులు సృష్టి లక్షణాలను వాల్మీకి రామాయణంలో శ్రీరామునిచే ఇలా పలికించాడు.

''హృష్యంచృతు ముఖం, దృష్ట్యా నవం నవమిహాగతమ్‌'

ఋతూనాం పరివర్తేన ప్రాణినాం ప్రాణి సంక్షయ:'

మానవుడు పరిస్థితులను గుణంగా వ్యవహరిస్తూ జీవితాన్ని సుఖమయం చేసుకోవాలనే సందేశం సృష్టికర్త ఋతుముఖేన అందించాడు.

ఉపనిషత్సారమైన భగవద్గీత పర బ్రహ్మాన్ని అఖండ కాల స్వరూపముగ సంభావిస్తూ కాల విభాగంలో ఋతువులు పరమాత్మ తత్త్వానికి ప్రధాన స్పోరకములుగా పేర్కొంది.

'మాసానాం మార్గశీర్షో అహం ఋతూనా

కుసుమాకర:'

మాసములలో మార్గశిరం, ఋతువులలో శ్రేష్ఠమైన వసంతము నేనే అన్నాడు శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ. 'ఋతు: సుదర్శన: కాల: పరమేష్ఠీ పరిగ్రహ:' అని శ్రీ విష్ణు సహస్ర నామము ఋతువు పరమాత్మకు అభిన్నముగా వర్ణించింది. వాల్మీకి రామాయణంలో వసంతఋతువుకి అధిక ప్రాధాన్యత నిచ్చి ప్రకృతి వర్ణనలను సహజముగా స్వభావసిద్ధంగా తీర్చిదిద్ది, ప్రకృతికి పాత్రలకు తాదాత్మ్యము చూపిన ఆదికవి. ఋతువర్ణనలో వాల్మీకిని అనుసరించిన కాళిదాసు 'ఋతుసంహారము' ప్రత్యక్షంగా ఋతు వర్ణనల కోసం వ్రాయబడిన తాలికావ్యము.

'పుంస్కోకిల: చూత రసాసవేన

మత్త: ప్రియాం చుమ్చతి రాగ హృష్ట:

కూజ ద్ద్విరేఫో ప్యయ మమ్బుజ స్థ:

ప్రియం ప్రియాయా: ప్రకరోతి చాటు'

మగకోకిల మామిడి చిగుళ్లను తిని మదించి అనురాగముతో తన ప్రియురాలిని ముద్దిడుకొంటూ ఉంది. తామర పువ్వులో ఝుంకారం చేసే మగతేటి తన ప్రియురాలి కిష్టమైన శృంగార చేష్టలు చేస్తూంది. వసంతము మానవ హృదయ పరితోషకము. ఋతువు లన్నింటిలో ఆహ్లాదకరమైన ఈ ఋతువును కవులు, రసజ్ఞులు 'ఋతురాజుని', 'ఋతూరాజో కుసుమాకర:' అని గౌరవించి అక్షరాభిషేకం చేశారు. ఆధ్యాత్మ రామాయణాన్ని తేట తెలుగులో వ్రాసిన మడక సింగన ఒక ప్రకృతి వర్ణన కూడా కనబడని వాసిష్ఠ రామాయణానువాదంలో వసంత వర్ణన క్లుప్తంగానైనా చేసి వసంత మహిమను నిరూపించాడు. తెలుగులో ఆదికవిగా ప్రసిద్ధిగాంచిన నన్నయ 'ఆంధ్రమహాభారతము' ఆది పర్వములో వసంతాన్ని సహజంగా వర్ణించాడు. 'కమ్మని లతాంతములకుమ్మెనసి వచ్చు మధుపమ్ముల సుగీత నిన్నదమ్ము లెసగెం,' తాపన వృత్తిలో నున్న పాండురాజుకు మాద్రిపై మరులు గొనుటకు ఇనుమడించిన వసంత శోభ కామోద్దీపకమైనట్లు వర్ణించాడు. నన్నెచోడుడు 'కుమారసుభవము'లో వసంతాన్ని యోగీశ్వరుడైన పరమేశ్వరునికి పార్వతిపై మనసు నిలుపడంలో అత్యంత రమ్యంగా వర్ణించి కామోద్దీపకరముగా చేశాడు. సర్వ ప్రాణులకు మనోవికారం కలిగించేటంతగా వసంత వాతావరణాన్ని కల్పించి, ధ్యాన మగ్న మానసుడైన శివుని రాగమగ్న మానసుని చేయటానికి వచ్చిన మన్మధుడు తానే కామాతురుడైనాడు.

క|| ''ఆమనికి నెలమి విపులా

రామంబుల పొల్పు సూచి రాగోత్కటమై

కాముడు రతిగని తానును

గామాతురుడై మనోవికారము నొందెన్‌''

నన్నయ వర్ణించిన వసంతము పాండురాజుకు ప్రాణాంతకమైతే, నన్నెచోడుని వసంతము రతీకాంతుడు మన్మధునికి దేహుతకమైనది.

కవులు ఒక ఋతువులో మరొక ఋతు లక్షణాలు తోచేటట్లు, ఒకే కాలంలో అన్ని ఋతువులు ద్యోతక మయేట్లు వర్ణించడానికి గురువు కాళిదాసు 'మేఘసందేశము'లో ఈ ప్రక్రియకు శ్రీకారం చుట్టాడు. ఎర్రన 'నృసింహ పురాణం'లోనూ, నన్నెచోడుడు 'కుమార సంభవంలోనూ, గోన బుద్ధారెడ్డి 'రంగనాథ రామాయణం'లోనూ ఈ బాటలోనే పయనించి చరితార్థులైనారు. 'నృసింహ పురాణం' లో హిరణ్య కశిపుని తపస్సుని భంగపరచటానికి దేవేంద్రుడు తిలోత్తమాది అప్సరసలను పంపాడు. ఈ సన్ని వేశంలో వర్ణితమైన వసంతంలో ఎర్రన వర్షఋతువు లక్షణాలను స్ఫురింపజేశాడు. పరమశివునికై, పార్వతి కఠోరమైన తపస్సు చేసే సందర్భంలో 'కుమారసంభవం' కావ్యంలో నన్నెచోడడు షడ్రుతువుల సమ్మేళ నాన్ని సందర్శించాడు. గోన బుద్ధారెడ్డి రంగనాథ రామాయణంలో వసంతాన్ని వర్షఋతుపరంగా వర్ణించాడు. శ్రీరాముడు సీతను వెదుకుతూ వచ్చి పంపా సరోదరవరం వద్ద, సీతను పోగొట్టుకొని ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, వసంత శోభ వర్షఋతువు వలె కనిపించి మానసిక క్షోభను కలిగించింది.

'వసుధ రాలెడు విరుల్‌ వర్షో పలములు

ముసురు తేనియసోన ముంచిన వాన

గా నొప్పుచు వసంత కాలంబు చూడ

వానకాలము బోలి వసుధ నొప్పియును'

ఋతువర్ణనలనగానే తెలుగు వాఙ్మయంలో ప్రప్రధమంగా స్మరణకు వచ్చేవాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. నిశిత ప్రకృతి పరిశీలనతో, అనుభవైరో వేద్యమైన ఋతు లక్షణాలకు రమణీయ రూప కల్పన చేసి, ఋతువులలో జీవకోటి ప్రవర్తనలోని వైలక్షణ్యాన్ని సుస్పష్ట రేఖలతో ఉన్మీలించిన వర్ణచిత్రకారుడు రాయలు. ఆయా ఋతువుల్లోకి ప్రకృతి పరిస్థితుల్ని సూక్ష్మాతి సూక్ష్మవివరాలతో సాక్షాత్కరింప జేసిన ప్రతిభాశాలి. నిత్య జీవితంలో ఉపేక్షాపాత్రలైన అనేక దృశ్యాలను రాయలు పఠితల పరిశీలనకు పాత్రత కల్పించాడు. కొంగలు బొమ్మిడాయల భక్షించటం మొదలు అంత:పుర లీలావిలాసాల వరకు రాయలు వర్ణించాడు.

- మంగు శివరామ ప్రసాద్‌

అంధ్రప్రభ దినపత్రిక సౌజన్యంతో..!